وبگردی های یک وبچی

هیدروپونیک

فعلا که بیشترین گیاهانی که بصورت هیدروپونیک کشت میشن اکثرا همون گیاهانین که قبلا بصورت گلخانه ای البته با وجود خاک هم کشت میشدن که میشه خیار و گوجه فرنگی رو نام برد که این گیاهان تولید خیلی بالایی هم دارن و بعد رتبه های بعدی به فلفل میرشه فلفل هم یک گیاهایه گرما دوست البته خیار و گوجه هم که گفتم یه جورایی گرما دوستن اما فلفل میشه گفت که به گرمای بیشتری احتیاج داره البته در شرایط مختلف میتونیم تغییراتی تو دما بدیم این از محصولات خوراکی اینم بگم که کشت هیدروپونیک تو ایران هنوز خوب جا نیفتاده اما تو کشورهای اروپایی و استرالیا و آمریکا پیشرفت خوبی داشته البته تو ایران هم هستن افرادی که اقدام به کشت هیدروپونیک میکنن من یکی رو دیدم که توت فرنگی به طریقه ی هیدروپونیک کشت می کرد که بازدهش هم خوب بود یکی از فوایدی که کشت های گلخونه ای دارن اینه که میشه کشت رو بصورت عمودی بالا برد مثلا خیار رو فرض کنید این گیاه شاخه های رونده و بلندی تولید میکنه که اگه تو زمین باشه و افتاده روی زمین سطح زیادی رو می پوشونه و خیار هایی هم که تولید میکنه چون در تماس با زمین قرار دارند ممکنه فرم یکسانی نداشته باشن یا به اصلاح کج و ناهنجار بشن و اما تو کشت های گلخانه ای خیار رو بطور عمودی یا مایل بالا میبرن و استفاده بهتری میشه از فضا کرد البته تو زمین هم میشه این کار ها رو کرد ولی ممکنه هزینه ای که صرف می شه خیلی بالا بره اما در مورد کشت هیدروپونیک یکی از گیاهایی که به این روش تولید میشه که البته تو کشور های اروپایی معموله گیاهیه به نام آندیو این گیاه که یک گیاه دو ساله ی تولید قسمت هوایی میکنه به نام شیکون که مصرف خوراکی داره حالا این گیاه نیز به گیاهانی که به روش هیدروپونیک کشت میشن اضافه شده به این صورت که میان اونو تو فضای تاریک با درجه ی حرارت بین 15 تا 20 درجه سانتیگراد و رطوبت 95 تا 98 درصد به روش هیدروپونیک کشت میکنن و تولیدش هم از لحاظ اقتصادی قابل توجیه اما گیاهایی که تو ایران هم کاربرد خوراکی دارن میشه کاهو رو نام برد که بیشتر به عنوان گیاهی برای تولید سالاد ازش استفاده میشه یکی دیگه از گیاهانی که به روش هیدروپونیک کشت میشه گیاهیه به نام شیکوره یا همون کاسنی و یه گیاه هم هست که بیشتر تو فرانسه به صورت هیدروپونیک کشت میکنن یه نوع طالبیه به نام ملون البته کشت هیدروپونیک فقط خاص گیاهان خوراکی نمیشه و میشه گیاهان زینتی از قبیل گل ها رو هم به روش هیدروپونیک کشت کرد گیاهای زینتی که به دو قسمت شاخه بریده و گیاهایی که درون گلدون قرار دارن و ساقه از ریشه جدا نشده که بیشتر برای نگهداری دایمی و اونایی که شاخه بریده استکه شاخه رو از گیاه جدا میکنن و به این وصرت وارد بازار میشه و برای فرضا هدیه دادن و مناسبت های مختلف کاربرد دارن که از گل های شاخه بریده که به این روش کشت میشن گونه های رز و ژربرا و میخک هستن که از اینا مهمترینشون که بیشتر زیر کشت هیدروپونیک میره همون گل رزه یکی دیگه از گل هایی که به روش هیدروپونیک کشت میشه گل میخکه که بای بگم طریقه ی کشت بصورت هیدروپوینک در دنیا روز به روز در حال پیشرفته و گیاهان جدیدی که به طریقه ی هیدروپونیک کشت میشن دارن به لیست این گیاهان اضافه میشن.
منبع

+ نوشته شده در  2007/2/9ساعت 18:27  توسط دوغا  | 

هايدروپونيک(2مقاله)

نوشته شده توسط سعید رضایی زاده   

کشت بدون خاک شامل انواعی از روشهای غیر متعارٿ کاشت گیاهان است . مانند کشت آبی و کشت در ماسه و کشت در سنگریزه و کشت هوایی و کشت داخل لوله و ... کلمه هیدروپونیک برای اولین بار در آمریکا استٿاده شد و مترادٿ با کشت بدون خاک است . ولی در آلمان و انگلیس کشت آب برای این روش نام گذاری می شود ...

کشت بدون خاک شامل انواعی از روشهای غیر متعارٿ کاشت گیاهان است . مانند کشت آبی و کشت در ماسه و کشت در سنگریزه و کشت هوایی و کشت داخل لوله و ...

کلمه هیدروپونیک برای اولین بار در آمریکا استٿاده شد و مترادٿ با کشت بدون خاک است . ولی در آلمان و انگلیس کشت آب برای این روش نام گذاری می شود .

روش کشت گیاهان بدون خاک از سالها قبل در ٿلسطین اشغالی استٿاده می شده است . در این منطقه به دلیل کمبود آب و خاک این روش جایگزین مناسبی برای زراعت روشهای متداول است .

در زیر انواعی از کشت های هیدروپونیک توضیح داده می شوند :  

کشت آبی یا مایع : ریشه گیاه به طور مداوم در محلول غذایی قرار دارد و گیاه از قسمت طوقه ( حد ٿاصل ریشه و ساقه ) بیرون از مایع است و با پلاستیک و مقوا و ... بالا نگه داشته شده است . کشت درون لوله هم نوعی از کشت مایع است .

کشت در ماسه : ریشه گیاهان در داخل مواد جامدی که دارای قطر کوچکتر از 3 میلی متر باشند قرار دارد و این مواد مانند پلاستیک و پشم سنگ و یا هر ماده دیگری که آلی نباشد ممکن است .

کشت در سنگریزه : ریشه گیاهان در موادی که قطری بیشتر از 3 میلی متر دارند قرار گرٿته مثل سنگ خارا و گدازه آتشٿشانی و بازالت و هر ماده غیر آلی دیگر .

در این روش آبیاری به دو صورت آبیاری لوله ای ( زیرزمینی ) که مواد غذلیی در مخزنی بوده و به بستر رشد گیاه پمپ می شود و آبیاری سطحی که محلول غذایی رقیق در سطح محیط رشد توسط لوله سوراخداری پخش می شود ( کود مایع به آب مصرٿی گیاه در هنگام آبیاری اضاٿه شده است )

کشت در هوا : در این روش ریشه گیاهان در محیطی قرار گرٿته که به وسیله قطراتی آب که حاوی مواد غذایی لازم است اشباع شده است . این روش به تجهیزات پیشرٿته نیاز دارد .

کشت در ورمی کولیت : ریشه گیاه در ورمی کولیت که با موادی معدنی مخلوط شده است قرار دارد

کشت در پشم سنگ : ریشه گیاه در داخل پشم سنگ و مواد معدنی که خصوصیاتی شبیه به پشم سنگ دارند قرار می گیرد .

کشت آبی : این کشت بیشتر برای گیاهان زینتی به کار می رود .

کشت در پلاستیک : ریشه در داخل کیسه های پلاستیکی قرار داشته و مواد اطراٿ ریشه هم شامل کمپوست یا پیت یا خاک اره و ... می باشد .

به طور کلی کشت بدون خاک از دو سیستم پیروی می کند :

1-     سیستم باز : محلول غذایی مججد استٿاده نشده مثل کشت در پشم سنگ و کشت کیسه ای و کشت در سنگریزه

2-    سیستم بسته : محلول غذایی مجدد مورد استٿاده قرار می گیرد و به عبارت دیگر محلول در یک چرخه قرار دارد و به آن ٿقط مواد غذایی که کاهش می یابند و آب اضاٿه می شود .

 

اما این روش کشت بدون خاک یک سری مزایا و معایبی نسبت به دیگر روشهای متداول کشت گیاهان دارد که در زیر بیان می شوند :

1-   چون محلول غذایی مایع است به راحتی می توان آن را کنترل کرد و تنها مواد غذایی که کاهش یاٿته است را به محلول اضاٿه کرد در حالی که در خاک این کار غیر ممکن است ( هزینه زیادی دارد ) .

2-      گیاهان را می توان در مناطقی پرورش داد که در حالت عادی رشد نمی کنند

3-      مصرٿ آب در این روش به طور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد و این یک مزیت برای نواحی خشک است .

4-   در این روش ضد عٿونی کردن محیط رشد بسیار شده و کم هزینه است در حالی که ضد عٿونی کردن خاگ گران قیمت و غیر ممکن است . پس در این روش آلودگیهای ریشه بسیار کم دیده می شود .

5-       در این روش می توان از آبهای شور هم استٿاده کرد .

6-   در این روش محصول بسیار بیشتر و کیٿیت عالی داشته چون مواد غذایی به راحتی در اختیار گیاه قرار داشته است پس در حقیقت کیٿیت و کمیت محصول در واحد سطح اٿزایش چشمگیری دارد .

7-   در این روش از حجم ریشه ها به شدت کاسته می شود و بزرگ شدن ریشه ها در حد میکروسکوپی است و چون ریشه ها نسبت به کشت خاکی کم شده کمتر هم دچار بیماری می شوند .

8-      مهمترین عیب این روش این است که به سرمایه گذاری بالایی نیاز دارد زیرا تمام سیستمها باید اتوماتیک باشد .

9-      برای کشت گیاهان با این روش به اٿرادی نیاز است که در این زمینه تخصص و آگاهی داشته باشند .

10-   آلودگی آبهای زیر زمینی هم در اثر مخلوط شدن با محلول های غذایی مشکلی دیگر است .

11-   دٿع ضایعاتی مثل پشم سنگ که به عنوان محیط رشد هستند هم مشکل است .

به طور کلی دوستان این روش یکی از روشهای نوین در کشاورزی بوده که بسیار جای کار دارد و در حالی که بسیاری از کشورها این کار را انجام می دهند لااقل در ایران جای کار کردن زیاد دارد و علارقم اینکه سرمایه و دانش زیادی لازم دارد ولی به عنوان یکی از رشته هایی است که آینده ای درخشان در دنیای کشاورزی دارد .

منبع : کتاب مدیریت کشت بدون خاک –  تالیٿ : مییر شوارز – ترجمه :هاشمی مجد


آبکشت يا هايدروپونيک(مقاله اي از کار عملي کشت هيدروپونيک در کانکس)

مقدمه :
آبکشت يا هایدروپونیک روش نويني براي پرورش گياهان است که در آن خاک زراعي بکار نمي رود. پايه و اساس اين تکنيک عبارت است از تغذيه گياه در محلولي که کليه عناصر غذايي لازم و اساسي گياه در آن وجود دارد. ريشه گياه ممکن است يا مستقيما در محلول غذايي  يا در بستري از مواد خنثي که آغشته به محلول غذايي است قرار گيرد.
فن کشت بدون خاک عناوين مختلفي دارد، آبکشت يا هايدروپونيک، هوا کشت معلق، کشت در مايع يا هايدروکالچر، آبکشت به معناي عام خود شامل همه روشهايي است که در آنها از خاک استفاده نمي شود و آب در يک زمان هم منبع مواد غذايي و هم وسيله انتقال آن به گياه بشمار مي رود و باين ترتيب همه عناوين فوق را در بر مي گيرد. لفظ هايدروپونيک در اصل از کلمه يوناني (پونس) به معناي (کار) مشتق شده است و به معناي چيزي است که با آب کار مي کند و در فارسي اصطلاحات آبکشت خوانده مي شود. ولي در عمل، آبکشت اختصاصا به يکي از روشهاي کشت بدون خاک گفته مي شود که در آن گياهان در بستري از مواد خنثي که آغشته به محلول غذايي است پرورش مي يابند در حاليکه بستر به زمين متکي است.
هدفها و امکانات گوناگون کاربرد آبکشت (مزايا):
1- توليد ميوه و سبزي تازه در زمينهاي خشک، سنگي، باتلاقي و زمينهايي که به هر دليل غير قابل کشت هستند.
2- بهره برداري از اماکن متروکه مثل انبار، گاراژ و غيره
3- کشت گياهان علوفه اي بطور متوالي براي واحدهاي کوچک دامداري
4- صرفه جويي قابل ملاحضه در مصرف آب در مناطق که آب کمياب است.
5- بازده بيشتر در توليد سبزيجات و گلهاي خارج از فصل در گلخانه
6- سهولت پيش بيني ميزان عملکرد
7- کيفيت بهتر محصولات
8- کاهش ميزان ابتلا به بيماريهاي ارگانيک و انگلي گياهان
9- کاهش هزينه نيروي انساني به علت حذف عملياتي که به خاک مربوط مي شود.
10- امکان کشت مداوم يک گياه معين در يک زمين ثابت بدون اينکه احتياج به آيش باشد.
11- سهولت کشت گياهان زينتي آپارتماني چه در منزل و چه در گلخانه به علت يکي شدن عمل آبياري و کود دهي و همچنين به علت کاهش فضاي لازم
معايب آبکشت:
1 – هزينه سرمايه گذاري در روش آبکشت بيشتر از کشت گلخانه اي معمولي است. اين هزينه اضافي به احداث حوضچه ها، کانالها و استفاده از پمپ مربوط مي شود.
2- هزينه برقي که مصرف به کار انداختن تاسيسات مي شود بيشتر است.
3- ضرورت کمک گرفتن از تکنسينهاي که قادر به تهيه محلول غذايي، تجزيه و ترکيب و بازسازي آن باشد و يا به جاي آن هزينه تجزيه و ترکيب مواد در آزمايشگاه، که در اين صورت وجود آزمايشگاه در جوار تاسيسات آبکشت ضروري است چه اگر محلول مرتبا بايد کنترل شود.
احتياجات غذايي گياه:
دانشمندان توانسته اند با سوزاندن گياه و توزين خاکستر آنها و به ياري تجربيات زراعي ميزان متوسط احتياجات گياهان را به عناصر معدني تعيين کنند. اهميت اين امر وقتي معلوم مي شود که بخواهيم عناصر غذايي را به مقدار و درصد معين در اختيار گياه بگذاريم بخصوص در آبکشت که اشتباه را هر چند کوچک نمي توان جبران کرد، زيرا خاک وجود ندارد تا اثر آن را تعديل کند.
گياهاني که داراي محلول مشابهند احتياجات غذايي مشابهي نيز دارند. مثلا گياهان جاليزي به پتاس زيادتري نياز دارند. گياهان سبز اعم از زينتي و سبزيجات احتياج به ازت بيشتري دارند و گياهان دانه دار فسفر زيادتري در ترکيب خود دارند و همچنين گياهان ليفي به کمک فسفر تنومندتر مي شوند. خاکستر گياهان هميشه حاوي درصد زيادي از عناصر يا عناصر اوليه، پتاسيم، کلسيم، منيزي، فسفر ، گوگرد و آهن است که جزيي از ترکيب ماده آلي به شمار مي روند . بعضي از عناصر مثل فسفر و گوگرد جزيي از ساختمان سلول هستند. منيزيم در ساختمان سبزينه موجود است. بر ، مس، منگنز و روي به مقدار بسيار کم در گياه موجوند و عناصر کمياب يا ميکروالمنت نام دارند.
در يک محلول مناسب غذايي بايد نسبت به عناصر مختلف با در نظر گرفتن احتياجات هر گياه و مراحل مختلف زندگي آنان تعيين مي شود. که در اين محاسبات بايد شرايط محيطي را نيز به حساب آورد و چون تاثير فزاينده يا کاهنده اي بر احتياجات دارند.
مواد و روشها:
طرح مورد نظر در اول مهرماه سال 1380 در ايستگاه تحقيقاتي دامپروري شهرستان گلپايگان آغاز شد. اين ايستگاه در 2 کيلومتر شمال شرقي شهرستان گلپايگان در روستاي قلعه موتور واقع شده است. اين طرح در يک دستگاه هيدروپونيک با مشخصات زير صورت گرفت:
شامل يک کانتينر با ابعاد محيط کنترل شده 6/2*3*4 متر با عايق حرارتي و گالوانيزه – حداکثر وزن 1500 کيلوگرم – قابل شستشو و ضد عفوني – 27 متر مربع سطح مفيد کشت با يکصد عدد سيني پلي اتيلني در طبقات با زهکشي گالوانيزه – سيستم آبياري اتوماتيک بصورت پاششي – مخزن محلول غذايي پلي اتيلني به ظرفيت 500 ليتر
در اين طرح گياه مورد آزمايش جو بود. هدف از انتخاب اين گياه به اين دليل بود که چون اين دستگاه در يک محل دامپروري و تحقيقات دامي قرار دارد. لذا تامين علوفه مورد نظر دام يک امر اساسي است. در اين آزمايش هيچگونه محلول غذايي استفاده نشد و رشد گياه متکي به آب تنها بود.
بحث و نتيجه گيري:
هدف از انجام اين آزمايش برآورد ماده خشک گياه جو در واحد زمان طبق رابطه زير مي باشد:
CGR=W2-W1/SA(T2-T1)
که طبق اين فرمول:SA=سطح بر حسب M^2
(T2-T1): زمان بر حسب روز
W1: وزن خشک اوليه
W2: وزن خشک ثانويه
اين آزمايش به مدت 3 ماه انجام گرفت . در مراحل اوليه هدفها بيشتر آشنايي با دستگاه مذکور و طرز کار با آن بود. بعد از آن با يکسري از مشکلات مواجه شديم که مشکل اصلي آن آلودگي قارچي يا کپک بود. زيرا با وجود ضد عفوني بذر توسط قارچ کش مانکوزب ليکن باز آلودگي مشاهده شد که با کنترل دما، رطوبت، نور آبياري و تراکم مناسب بذر توانستيم بر مشکل فائق آييم.
در اين آزمايش تنظيمات دستگاه به شرح زير صورت گرفت:
دماي روزانه 20 درجه سانتيگراد و دماي شبانه 15 درجه سانتيگراد
رطوبت 50 درصد
آبياري :20 ثانيه آبياري و 4 ساعت قطع آبياري
روشنايي: 10 ساعت روشنايي روز و 10 ساعت روشنايي شب
تراکم بذر: 1کيلوگرم بذر جو در هر عدد سيني
در اين آزمايش دوره رشد را 9 روز در نظر گرفتيم و از روز دوم کاشت شروع به نمونه گيري کرديم. نمونه گيري هر 2 روز يکبار انجام مي گرفت. که در کل در اين 9 روز سه مرحله نمونه گيري داشتيم . که اين نمونه ها را داخل آون گذاشته و در دماي 75 درجه سانيگراد به مدت 48 ساعت وزن خشک آن را وزن خشک هاي که ما طي اين 9 روز به دست آورديم به شرح زير مي باشد:
روز سوم: 1/6 گرم بر متر مربع
روز پنجم:4/14 گرم بر متر مربع
روز هفتم: 2/32 گرم بر متر مربع
روز نهم :4/30 گرم بر متر مربع
CGR1=14.4- 6.1/0.27*2=15.3 gr /m^2/day
CGR2=23.2- 14.4/0.27*2=16.2 gr /m^2/day
CGR3=30.4- 23.2/0.27*2=13.3 gr /m^2/day
متوسط اين سه CGR 14.9 gr /m^2/day شد.
در ضمن درصد مادهخشک در روز نهم يا نمونه گيري سوم برابر 2/11 درصد برآورد شد.
اين آزمايشات در چند مرحله که هر مرحله داراي دوره رشد 9 روز مي باشند انجام گرفت.
پيشنهادات و انتقادات:
دستگاه مورد نظر داراي يکسري معايب به شرح زير است.
1- تغيير نازلهاي آبياري و تبديل آن به صورت مه پاش
2- تعديل سيستم روشنايي
3- تبديل دستگاه به صورت سير کوله يا برگشتي جهت جلوگيري و ممانعتاز به هدر رفتن آب و محلول غذايي
4- معرفي محلول غذايي مناسب و سازگار با گياهان مختلف و دستگاه
5- حساسيت دستگاه و لوازم داخلي آن
6- رعايت نشدن اصول ايمني و حفاظتي در دستگاه
7- نداشتن تايمر(Back up) که با رفتن برق موجب به هم خوردن تنظيم سيستم مي شود.
منابع:
1- دکتر ابراهيم زاده، حسن، دي ماه 1373، فيزيولوپي گياهي(محلول غذايي) – دانشگاه تهران.
2- مهندس سجادي، عبدالوهاب1362، آبکشت، نشر خود کفايي
3- مهندس سجادي، عبدالوهاب،1363، نشريه مسائل متفرقه آبکشت
منبع


+ نوشته شده در  2007/2/9ساعت 17:27  توسط دوغا  | 

هیدروپونیک gc-iut

      توسعه كشت بدون خاك تحت شرايط كنترل شده (CEA)سريع نبوده است .اولين كاربرد كشاورزي تحت شرايط كنترل شده به پرورش خيار خارج از فصل براي امپراطور رومي(Tiberius) تحت شرايط استفاده از سنگ شفاف يا ميكا در قرن اول ميلادي نسبت داده مي‌شود. و بعد از آن براي مدت1500 سال از يك چنين تكنولوژي استفاده نشده است.در قرن 17گلخانه‌ها (هايدروپونيك آزمايشي)درفرانسه وانگلستان ظاهرشده است .درسال 1699 در انگلستان شخصي به نام wood word به پرورش نعناع بدون استفاده ازخاك دست زده است خاك هاي گلخانه را پي‌درپي مي بايست تعويض مي‌كردند و با افزودن انواع كودها شرايط توليد آن‌ها را سال به سال بهبود مي‌بخشيدند. با توجه به اين مشكلات در ايستگاههاي تحقيقاتي آمريكا توجه دانشمندان به كاربرد محلول هاي غذايي به عنوان جايگزين سيستم طبيعي استفاده از خاك با كاربرد محلول غذايي تهويه شده ويا كاربرد خاك مصنوعي متشكل ازتوده‌ي ذرات و دانه‌هاي مواد خنثي كه با مواد غذايي خيس شده باشد معطوف شد.

محققين در ايستگاه تحقيقاتي نيوجرسي روش كشت در ماسه را بهبود بخشيدند.از روش كاربرد شن و ماسه و محلول غذايي در دانشگاه كاليفرنيا استفاده شد. هركدام از اين دوروش محدوديت‌هايي را از نظر توليد انبوه تجاري دربرداشته‌اندكه تا حدودي ابداع سيستم آبياري اززير) (sub irrigation.كه دردانشگاههاي نيوجرسي وايستگاههاي تحقيقاتي كشاورزي اينديانا شروع شده بود برطرف كردند. ازكلمه‌يhydroponics اولين باردرنشريه اي كه به وسيله‌ي(Gericke)(1940) منتشر شده و يك تكنيك نيمه تجاري پرورش گياه درمحلول را شرح مي‌داد استفاده شده در جنگ جهاني دوم آمريكايي‌ها در يكي از جزايرآنتلانيك در داخل ظروف پهن كه حاوي مواد غذايي بوده و درآن سبزيكاري مي‌كردندو از اين طريق ويتامين هاي لازم براي سربازهاي خود را با مصرف سبزيها تامين مي كردند.بعد از جنگ دانشگاه‌ها پردوهيدروپونيك را تحت نامnutricultur   يا كشت تغذيه با چاپ چندين نشريه ترويج داد .بعد از گذشت حدود 20سال با فراوان شدن پلاستيك هيدروپونيك بار ديگر مورد توجه قرار گرفت .در اواخر سال هاي1960 محققين مركزتحقيقات گلخانه اي انگلستان (GCRI) روش (nutrient film technique) NET  يا لايه ي نازك موادغذايي را ابداع كردندكه آن نيز بهبود كيفيت‌هايي را به دنبال داشت. بعد از نزديك به 20سال كه از توجه حقيقي به سيستم تجاري حقيقي هيدروپونيك گذشته است .امروزه علاقه‌مندي زيادي به سيستم هاي هايدروپونيكCEA  (كشاورزي درشرايط محيطي كنترل شده)‌معطوف شده است به خصوص درمناطقي كه مسئله ي آلودگي آبهاي زيرزميني يا ضايعات محلول هاي غذايي و مواد ضدعفوني كننده اهميت دارد.ارسال شده توسط امیری - اعتمادی


اهمیت آب کمبود آبياري :

مسئله اساسي در آبياري اين است که بعد از چه مدتي و به چه مقداري آبياري صورت گيرد.عدم آبياري به موقع و صحيح مي تواند منجر به خسارات زيادي به گياه شود که از آن جمله: به تعويق انداختن عمل فتوسنتز, کند کردن فرآيند رشد, پژمردگي ناشي از کمبود آب مورد نياز گياه,کاهش رشد سلولي گياه وکم شدن طول ميان گره ها, برگ ها کوچکتر و ساقه ها سخت و شکننده مي شوند ودر بعضي مواقع تورم برگ را نتيجه مي دهد. در موارد بسياري حاشيه برگ ها مي سوزد وتارهاي کشنده ريشه در هم مي پيچند و مي ميرند.کمبود آب مورد نياز گياه در طولاني مدت ممکن است موجب بروز علائم کمبود عناصر غذائي مورد نياز گياه گردد.

آبياري کم باعث مي شود آب به ميزان کافي در خاک نفوذ نکند و اگر اين کمبود ادامه پيدا کند ريشه ها در ناحيه خشک باقي مانده و مي ميرند, همچنين ريشه هاي جديد نمي توانند در ناحيه خشک به خوبي نفوذ کنند.

 

آبياري زياد:

به دو صورت مي تواند صورت پذيرد:

الف ) ميزان آب زياد باشد.                                                    ب ) تعداد دفعات آبياري زياد باشد.

در يک خاک زهکشي شده[1] با تخلخل کافي نمي توانيم آب زيادي را در خاک نگه داريم زيرا مقدار اضافي آب از خلل و فرج خاک عبور کرده وبه اصطلاح زهکش مي شود و اين پديده را آبشوئي[2] گوئيم.

در صورتي که نمک در سطح خاک تجمع يافته باشدآبشوئي نمک هاي موجود در سطح خاک را کاهش مي دهد و نمک ها را از اطراف ريشه دور مي کند. ولي بايد توجه داشت که آبشوئي مداوم و سنگين سبب مي شود باروري و حاصلخيزي خاک کاهش يابد و تعادل عناصر غذائي خاک را به هم مي زند.

آبياري به دفعات زياد هم مشکلاتي را به همراه مي آورد. غرقاب بودن خاک مقاومت گياه را در برابر بيماري ها کاهش مي دهد و ريشه هاي آبي را توسعه مي دهد که اين ريشه ها دراز ونازک بوده و داراي تعداد کمتري از تارهاي کشنده هستند.آبياري بيش از حد زمان زيادي خاک را مرطوب نگه مي دارد و امکان تهويه خاک را محدود مي کند وکمبود اکسيژن منجر به مرگ ريشه مي شود. اولين نشانه اي که ظاهر مي شود پژمردگي گياه, کمبود عناصر غذائي و توقف رشدگياه مي باشد چرا که ريشه هاي مرده نمي تواند آب و عناصر غذائي را به خوبي جذب کنند و در اختيار گياه قرار دهند. در اثر آبياري زياد ممکن است گياه در طول روزهاي آفتابي پژمرده شوند و در عصر دوباره به حالت عادي برگردند.

از بحث هايي که صورت گرفت متوجه مي شويم که خاک محدوديت هاي زيادي را براي رشد گياه ايجاد ميکند به همين دليل در اينجا به معرفي کشت هيدروپونيک1 مي پردازيم که اين محدوديت ها را از بين مي برد

 

معرفي کشت هيدروپونيک:

اصطلاحاً هيدروپونيک در معناي water working  مي باشد ودر عمل به معناي پرورش گياه در آب واملاح محلول مي باشد. کشت هيدروپونيک اين امکان را به ما مي دهد که در ازاي کار کمتر و زمان کمتر بازده بيشتري داشته باشيم.

تحقيقات نشان داده است که در کشت آبي اگرچه به خاک نيازي نيست ولي نياز به مواد معدني و عناصر غذائي موجود در خاک غير قابل اغماض است, اصولاً خاک مکاني براي نگه داشتن گياه, عناصر غذائي و محل توسعه ريشه است.درکشت آبي فقط عناصر غذائي مورد نياز در اختيار گياه قرار مي گيرد تا بتواند به خوبي رشد کند واين عناصر به صورت مستقيم در اختيار گياه قرار مي گيرد و گياه هرگز در معرض خطر تنش آبي و کمبود عناصر غذائي قرار نمي گيرد.

به طور کلي در کشت هيدروپونيک هر گياهي مي تواند پرورش يابد ولي بعضي از گياهان رشد و بازده بيشتري دارند مثلاً ميوهاي سته 2 مثل گوجه فرنگي, خيار و فلفل, گياهان برگي3 مثل کاهو و گياهان علفي.

پياده کردن تکنولوژي هيدروپونيک در يک سيستم گلخانه اي و يک محيط کنترل شده مزيت هاي اقتصادي زيادي را به همراه دارد. در چنين محيطي با کنترل درجه حرارت و ميزان رطوبت و نور در تمام طول سال مي توان گياه زير کشت داشت.

مزيت ها:

کشت آبي مزيت هاي زيادي را شامل مي شود که عبارتند از:

  • صرفه جوئي زماني و نياز به نيروي کار کمتر:زيرا در کشت آبي نياز به عمليات تهيه بستر خاک و وجين کردن علف هاي هرز و غيره نمي باشد.
  • حذف بيماري ها در نتيجه حذف خاک.
  • مصرف بهينه آب به دليل آن که هيچ آبي به هدر نمي رود و علف هرزي وجود ندارد که از آب استفاده کند.
  • کشت هيدروپونک به توليد کننده اجزه مي دهد که گياه را با تراکم بيشتري کشت کند در نتيجه توليد بيشتري داشته باشد.
  • يک سيستم کوچک هيدروپونيک در هر جا قابل راه اندازي است.
  • بازده توليد محصول, بيشتر و رشد سريعتر گياه (در صورت تأمين عناصر غذائي مورد نياز گياه)
  • ارزش غذائي بالاي محصولاتي که در کشت هيدروپونيک توليد شده اند.
  • مزه بهتر محصولات.
  • کشت سالانه در صورت برپائي اين سيستم در محيط گلخانه و فضاي بسته
منبع
+ نوشته شده در  2007/2/7ساعت 18:5  توسط دوغا  | 

کشت گوجه فرنگی و توت فرنگی و فلفل رنگی

کشت گوجه فرنگی در گلخانه
گوجه فرنگی از جمله صیفی جاتی است که به دلایل فراوان کشت آن قابل صرفه است. زیرا این محصول در غذاهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد و آنجا که به صورت اصلی وجود ندارد به صورت رب گوجه باعث خوشمزگی غذا می شود.به همین دلیل است که در کشت گوجه فرنگی واریته هایی در نظر گرفته شده است که دقیقا با شرایط مصرف گوجه فرنگی مطابق است. گوجه فرنگی ریز در اندازه های ۵ تا ۲۰ گرمی و همین طور گوجه فرنگی هایی با اوزان تا ۲۵۰ گرم تولید شده است که به خاطر استفاده از تکنیک های جدید علاوه بر مقاومت بالا در برابر بسیاری از ویروس ها و بیماری ها استعداد دوام و تازگی را تا مدت طولانی دارا می باشد. شایان ذکر است که علاوه بر تنوع شکل و اندازه رنگ های زرد و نارنجی به کمک گوجه فرنگی های قرمز آمده است.
انواع کشت گوجه فرنگی: حال که تصمیم گرفته اید در گلخانه خود بذر گوجه فرنگی را کشت کنید قبل از هر چیز باید بدانید چه نوع بذری را انتخاب و تهیه نمائید. بذر گوجه فرنگی را بر اساس نحوه مصرف آن می توان تقسیم بندی نمود زیرا این میوه را به صورت تازه خوری, رب, سس یا کنسرو می توان مصرف نمود. به همین منظور اولین تقسیم بندی بر اساس تازه خوری و صنعتی می باشد. در حال حاضر در ایران برای کشت گوجه فرنگی در گلخانه تنها از ارقام تازه خوری استفاده می شود. دومین تقسیم بندی بر اساس همرسی استوار است . که به سه دسته همرس - غیر همرس و بینابین تقسیم می شود . معمولا در گلخانه های ایران از واریته های غیر همرس در برداشت های طولانی مدت و از واریته بینابین در مناطقی که مدت برداشت کوتاه تر است استفاده می شود. سومین تقسیم بندی بر اساس وزن میوه است . امروزه برای مصرف تازه خوری گوجه فرنگی از گوجه چری با وزن ۵ تا ۲۰ گرم تا گوجه هایی به وزن ۲۵۰ گرم استفاده می شود. نا گفته نماند که هر چه وزن گوجه فرنگی سنگین تر باشد مدت بیشتری برای رسیدن به باردهی نیاز دارد . مثلا گوجه چری که حدود ۵ تا ۲۰ گرم است پس از نشاء حدود ۶۰ روز برای برداشت محصول نیاز دارد. به تازگی در بازار تولید واریته های دیگری پا نهاده است که کلاستر نام دارد .اصولا چیدن میوه به صورت خوشه ای با اصطلاح کلاستر خوانده می شود . با پیشرفت تکنولوژی در تولید بذر واریته هایی به بازار معرفی شده است که در برابر نماتد یا ویروسهایی که در منطقه ای فعال هستند مقاومت داشته و می توان با توجه به مشکلات موجود ارقام مورد نظر را انتخاب نمود.
طول دوره جوانه زنی: طول دوره جوانه زنی تا ظهور برگ های لپه ای در سطح خاک معمولا ۶ روز است واز ۴ تا ۶ هفته نشاء آماده انتقال به زمین اصلی است . برای اینکه بذر گوجه فرنگی بتواند به خوبی جوانه زده و رشد نماید تا زمان رشد مطلوب بوته بهتر است آن را در محل خزانه نگهداری نمود که هم در استفاده از امکانات گلخانه بتوان صرفه جویی کرد و هم گیاه بتواند در ابتدا رشد خوبی داشته باشد. به همین منظور قسمتی از گلخانه را برای گلدان های نشاء در نظر گرفته و یا محلی را برای خزانه انتخاب می کنیم انتخاب گلدان مناسب که حجم ریشه درون آن به خوبی فعالیت کند حائز اهمیت است . دما رطوبت نور فاصله بوته ها نقش مهمی در رشد یک گیاه سالم در خزانه را دارد . برای مثال سطحی برابر ۱۰×۱۰ سانتی متر برای هر بوته باید در نظر گرفت . ضمنا باید از محلهایی استفاده کرد که کاملا ضد عفونی شده و آفات و بیماری ها در محل نشاء موجود نباشد.
دمای مناسب: بهترین دما برای جوانه زنی ۳۰ درجه سانتی گراد می باشد و بعد از جوانه زنی دما را تا ۲۴ درجه در مواقع روز و ۱۸ درجه در هنگام شب تقلیل می دهیم.با توجه به اینکه بیشترین فعالیت ریشه ها در عمق ۳۰ سانتی متری خاک می باشد قبل از انتقال نشاء های گوجه فرنگی به زمین اصلی باید بسترهای مناسب که تا عمق ۸۰ سانتی متری قابلیت نفوذ ریشه را داشته باشد محیا نمود در این صورت باید علف های هرز را پیش از انتقال نشاء حذف و پاکسازی نمود و بخصوص از دو گیاه سس و گل جالیز نباید غافل گردید که این دو مشکلات فراوانی را برای گیاه ایجاد می نمایند .بهتر است با رویت سس یا گل جالیز آنها را از کنار بوته جدا کرده و پاکسازی نمود آنگاه مواد آلی و کودهای شیمیایی را در اندازه مناسب و با راهنمایی آزمایشگاه های خاک شناسی تدارک دیده و استفاده نمود .  بهترین ph برای گوجه فرنگی 5/8 تا 5/5 می باشد و تراکم  کشت را 2 تا 5/2 بمته در متر مربع می توان انتخاب نمود.
 علاوه بر مسائلی که در مورد تراکم کشت خیار عنوان شد نحوه پایین کشی بوته گوجه فرنگی دلیل دیگری است برای انتخاب تراکم بوته. شکل بستر را می توان به صورت ذوزنقه که در بالا ۴۰ سانتی متر و در پایین ۷۰ سانتی متر در نظر گرفته و به فاصله حدود ۵۰ تا ۶۰ سانتی تر از یکدیگر روی بستر حفره هایی به اندازه گلدان های نشاء در ۲ طرف به صورت زیکزاک و یا در یک خط ایجاد نمود. سپس نشاء گوجه فرنگی را در حفره ها قرار داده و با اضافه کردن خاک یا پیت موس به اطراف آن بوته را در محل انتخاب مستقر کرده و سپس آبیاری نمود تا نفوذ آب جایگزین هوای اضافی اطراف ریشه گردد.
هرس :همه می دانیم که هرس به منظور ایجاد تعادل بین رشد بوته شاخ وبرگ و مقدار ریشه و میوه است به همین منظور بوته گوجه فرنگی را تا زمانی که به ۳۰ سانتی متری نرسیده است هرس نمی کنیم و اجازه می دهیم رشد خود را انجام دهد زمانی که ارتفاع بوته به ۳۰ سانتی متری رسید اولین هرس را انجام می دهیم. این هرس شامل حذف گل ها و شاخه های فرعی است پس از انجام این مرحله هرس در تمام طول رشد بوته تمام شاخه های فرعی را حذف می کنیم و در کشت های کوتاه مدت بعد از رسیدن بوته به ارتفاع ۳۰ سانتی متری بوته را به صورت دو شاخه به نخ های مهار می بندیم, با انجام این کار دیگر نیازی به پایین کشی بوته نیست .بر اساس تجارب کیفیت و میزان محصول بوته ای که پایین کشیده شده است بهتر و بیشتر است بدیهی است پس از رسیدن این دو شاخه به ارتفاع مفید گلخانه جوانه انتهایی آن را حذف می کنیم تا گل های موجود در بوته به میوه تبدیل شود. پس از برداشت محصول این بوته ها از گلخانه حذف شده و زمین برای کشت بعدی آماده می شود . البته کشاورزان با تجربه جهت همسان کردن اندازه میوه ها بر اساس بضاعت گیاه و نوع واریته گلها و یا میوه های اضافی بر روی خوشه را هرس می کنند و به تعداد مشخصی از گلها اجازه می دهند تا به میوه برسند . گوجه فرنگی گیاهی است اتوگارد که معمولا قبل از باز شدن گل تلقیح گل صورت گرفته است. به همین دلیل به ندرت می توان در شرایط خاص تلقیح خارجی را در آن مشاهده نمود.
تلقیح : در فضای گلخانه هیچ گونه عامل محرکی مانند باد و یا حشرات برای تلقیح وجود ندارد برای رفع این مشکل می توان به چند طریق عمل کرد. اول استفاده از زنبورهای مخصوص که عمر آنها فقط یک فصل استو به طور غیر مستقیم باعث شک به گیاه شده و عمل لقاح را باعث می گردد. دوم استفاده از ویبراتورهای برقی است که در هر دو یا سه روز یکبار با لرزش خوشه ها عمل لقاح را صورت می دهد. راه سوم این است که می توان در کشت زمستانه از هرمن تلقیح کننده استفاده نمود. و بالاخره راه چهارم این است که با ایجاد شک در سیمهای مهار و یا ضربه مستقیم بر روی گلها باعث گرده افشانی یا در نهایت عمل تلقیح گردیم. نکته حائز اهمیت در عمل تلقیح گلهای بوته گوجه فرنگی دمای موجود در گلخانه می باشد که باید بین ۲۰ تا ۲۵ درجه بوده و رطوبت آن نیز کم باشد.
زمان تلقیح : بهترین زمان برای این کار بین ساعات ۱۱ تا ۲ بعد از ظهر می باشد که فضای گلخانه از رطوبت کمتر و دمای بیشتری برخوردار است به همین خاطر امکان تلقیح در دمای ۲۸ تا ۳۰ درجه کاهش می یابد و در دمای ۱۳ تا ۱۵ درجه امکان تلقیح وجود ندارد و عدم تلقیح گل ریزش گل را در پی خواهد داشت. به هر حال پس از تلقیح گل میوه بین ۱۸ تا ۳۵ روز زمان لازم دارد تا قابل برداشت باشد٫ و حالا بوته گوجه فرنگی به زمان ثمر دهی خود رسیده و در این مرحله باید به گونه ای برخورد نمود که حداکثر برداشت را کسب کرد. زمانی که برگ های نزدیک به هر خوشه میوه چیده می شود میوه امکان بهتری برای رنگ گیری پیدا می کند. نکته قابل ذکر دیگر اینکه بدیهی است 50 درصد خوشه میوه رنگ بگیرد و 50 درصد دیگر از حالت سبز بودن تغییر رنگ داده و کم کم قرمز می شوند . بنابراین در صورتی که نیمی از خوشه واریته کلاستر به رنگ نهایی در آمده باشد می توان ان را چید و به بازار عرضه نمود. چنانچه مسافت مزرعه تا بازار کم باشد و نیمه سبز خوشه فرصت رنگ پذیری نداشته باشد می توان از محلی که دمای آن گرمای مناسبی جهت تغییر رنگ گوجه دارد استفاده نمود. در صورتی که واریته ها به صورت کلاستر و یا همرس نباشد بهتر است گوجه های رسیده را در زمان خاص خود برداشت کرد. مسلما اندازه گوجه فرنگی هر چقدر درشت تر باشد زمان تبدیل گل به میوه و رسیدن آن هم طولانی تر خواهد بود. امروزه بسیاری از کشاورزان به خاطر تقاضای مناسب مصرف کننده تمایل زیادی به کشت گوجه های چری دارند و این به دلیل میزان باردهی فراوان رنگ های قرمز صورتی و زرد و شکل های مختلف آن است که باعث قیمت بالای این واریته شده است. زمانی که بوته ها به سقف مفید گلخانه می رسند لازم است برگ های پائین را هرس نمود و اگر نخ ها به صورت قرقره ای به سیم آویزان است می توان با بازکردن ۳۰ تا ۵۰ سانتی متر از نخ قرقره در یک جهت نخ ها را روی سیم حرکت داده که این عمل باعث می شود ساقه از پائین روی بستر و یا شاسی های مخصوص قرار گیرد و انتهای بوته در فاصله ۳۰ تا ۵۰ سانتی متری سقف مفید گلخانه برسد. این روش به کشت دراز مدت مربوط می شود. منبع

کشت فلفل رنگی در گلخانه
فلفل رنگی با دارا بودن ۱۲ برابر ویتامین c نسبت به پرتقال یکی از پر مصرف ترین سبزیجات در اروپا و آمریکا می باشد که با رنگ ها و طعم گوناگون به صورت خام و یا پخته مصرف می گردد.چنانچه بتوان فلفل های رنگی را با کیفیت بالا تولید نمود با توجه به مصرف زیاد آن در فصل زمستان می توان مطمئن بود که بازار خوبی در داخل و خارج از کشور برای این محصول مهیا و آماده است.
شروع کشت : کشت فلفل در خزانه شروع می شود معمولا در اروپا از نیمه اکتبر تا نیمه نوامبر کشت در خزانه آغاز می شود.یعنی از مهر تا آبان ماه و پس از ۶۰ روز نشاء را به گلخانه اصلی منتقل می کنند و برای یک سال از آن محصول برداشت می نمایند.این زمان کشت می تواند برای مناطق شمال ایران در نظر گرفته شود و در مناطق جنوب از اوائل تیرماه می توان کشت در خزانه را آغاز کرد البته باید در مناطق جنوبی کشور که هوا گرمتر است محیط مناسب را برای خزانه مهیا نمود.چنانچه میزان نوردهی و دمای خزانه مطلوب و درست باشد نشاء پس از ۴۵ روز آماده انتقال به زمین اصلی است ، مشروط به آن که دمای محیط خزانه در شب و روز بین ۲۵ تا ۲۶ درجه سانتی گراد باشد و برای جوانه زدن بذر رطوبتی در حد ۸۰ درصد ایجاد گردد.با این شرایط می توان امیدوار بود که بذرها بین ۷ تا۱۰ روز جوانه بزنند در این مرحله میزان نور برای باروری بهینه جوانه ها بین ۱۶ تا ۱۸ ساعت در روز است.وقتی جوانه ها سر از خاک بیرون آورند دمای محیط را باید بین ۲۳ تا ۲۴ درجه سانتی گراد و رطوبت محل را بین ۶۵ تا ۷۰ درصد تنظیم کرد در صورتی که دمای بستر هم در حد ۲۱ درجه سانتی گراد باشد یک دوره دو هفته ای را به انتظار می نشینیم. در محل خزانه تراکم بوته باید به گونه ای باشد که بر روی یکدیگر سایه نینداخته و از طرفی با رشد نشا همواره جای بیشتری را برای آنها در نظر گرفت از هفته پنجم دمای محیط را بر روی ۲۴ درجه در روز و ۲۲ درجه در شب تنظیم کرده و دمای محیط بستر را به ۲۰ درجه سانتی گراد می رسانیم چنانچه مقدار نور از ۱۸ ساعت به ۱۴ ساعت در روز تغییر یابد با توجه به وضعیت اقلیمی پس از گذشت ۲ تا ۴ هفته گیاه جوان به اندازه ۲۰ سانتی متر ارتفاع یافته و ۴ برگ حقیقی بر روی ساقه نمایان می شود.در این حالت نشاء فلفل آماده انتقال به زمین است.فراموش نکنیم که قبل از انتقال نشاء گلخانه از هر حیث مهیا باشد تا به راحتی بتوان شرایط رشد گیاه را مهیا نمود. در اینجا باید تاکید کرد که نباید در انتقال نشاء به زمین اصلی زمان را از دست داد و تاخیر نمود.زیرا این بی توجهی باعث مشکلاتی در طول دوره رشد و باروری ایجاد می کند.از طرفی شرایط محیطی گلخانه باید از نظر نور و دما مطلوب و قابل کنترل بوده و فضای خزانه عاری از هر گونه علف های هرز و آفات و بیماریها باشد تا گیاه جوان بتواند مراحل اولیه رشد خود را در شرایط مساعدی انجام دهد زیرا گیاهی که در وضعیت نامطلوب متولد می شود در ابتدا با مشکلات عمده ای مواجه خواهد شد و در صورتی که این گیاه زنده بماند هرگز نمی تواند یک گیاه سالم و قوی در دوره رشد خود باشد. حال می توان با آرامش خاطر نشاء را با تراکم ۲ بوته در متر مربع کشت نمود در این شرایط یعنی پس از انتقال نشاء به گلخانه دمای بستر بین ۱۸ تا ۲۰ درجه و دمای فضای گلخانه در شب ۱۹ درجه و در روز ۲۱ درجه سانتی گراد و رطوبت محل بین ۵۵ تا ۶۰ درصد باید باشد با توجه به زمان کشت پس از گذشت ۴ تا ۶ هفته بوته دارای شاخه و برگ و گل می شود و ارتفاع آن به ۳۰ سانتی متر می رسد. وقتی بوته فلفل به ارتفاع ۳۰ سانتی متری رسید کلیه برگ ها و شاخه های فرعی و گل های آن را تا ارتفاع ۳۰ سانتی متری هرس می کنیم وفقط اجازه می دهیم ۲ تا ۳ شاخه فرعی رشد نماید. شایان ذکر است اولین گلی که بر روی شاخه های فرعی رویش کرده است باید حذف شود زیرا با تبدیل این گل به میوه با توجه به اینکه در بین دو شاخه فرعی شکل گرفته و رشد کرده است علاوه بر اینکه به صورت بد شکل در می آید آسیب جدی به خود بوته نیز وارد می نماید. به عبارت دیگر به علت رشد میوه و فشاری که به واسطه این باروری به دو یا سه شاخه اولیه وارد می شود اولین گل شاخه های فرعی باید حذف شود. در صورتی که بوته فلفل به اندازه کافی رشد کرده باشد اجازه می دهیم گل دوم به میوه تبدیل شود و اگر تمایلی به این کار نداشته باشیم فرصت مناسبی برای رشد بیشتر شاخ و برگ و ریشه بوته را فراهم ساخته ایم و از طرف دیگر موقعیت را برای تبدیل گل سوم به میوه مهیا وآماده می کنیم. بدیهی است که بر روی ۲ یا ۳ شاخه مذکور تعدادی شاخه های فرعی رویش می کند که به علت هجم برگ ها می توانیم جوانه انتهایی این شاخه های فرعی را بعد از برگ اول حذف کنیم و یا در صورتی که شاخه فرعی مزاحم شاخه های دیگر شد آن را به طور کلی حذف می کنیم. توجه داشته باشید که حذف شاخه های فرعی و هرس جوانه انتهایی شاخه های فرعی باید به گونه ای باشد که در نهایت میوه های فلفل در پوشش برگ ها قرار گرفته و بدین وسیله از آفتاب سوختگی در امان بماند خاطر نشان می شود کشاورزان ماهر با توجه به فصل کاشت موقعیت بوته و تراکم بوته اجازه می دهند بین ۵ تا ۷ گل به میوه تبدیل شود و انتخاب به دو شاخه فرعی یا به عبارتی سه شاخه فرعی تنها بر اساس ارتفاع گلخانه تجربه کشاورز و استعداد بوته می باشد. بنابراین با داشتن ۲ تا ۳ شاخه فرعی بر روی هر بوته جمعاً ۵ تا ۷ گل تبدیل به میوه می شود که با توجه به شکل میوه و مرغوبیت آن در صورت نیاز گل های اضافی را حذف می کنیم تا میوه های مرغوب تری برداشت کنیم این روش تا پایان دوره کشت ادامه خواهد داشت. گل خانه داران عزیز باید بدانند که در طول رشد گیاه نباید از وجود کنه غافل شویم و با مشاهده اولین مورد اقدامات لازم را برای ریشه کن کردن این آفت مخرب به عمل آورد در این رابطه ممکن است برخی از کشاورزان عوارض کنه را با ویروس اشتباه بگیرند که در این مورد باید دقت بیشتری به عمل آورد.مورد دیگری که باز در این مرحله گیاه را تهدید می کند کرم برگ خوار است که خوشبختانه نمی تواند پنهان بماند و به خوبی قابل رویت است.موارد دیگر وجود شته سیاه بر روی برگ فلفل - وجود شته سبز بر روی برگ فلفل - خساراتی که شته بر روی بوته و میوه فلفل به جای می گذارد - خسارت کرم بر روی میوه فلفل و وجود کرم بر روی میوه فلفل و بد شکلی میوه و ...
بستن بوته فلفل: بوته فلفل بر خلاف بوته خیار و گوجه فرنگی به پایین کشیده نمی شود بلکه بر اساس ارتفاع مفید گلخانه می توان دو تا سه شاخه را انتخاب کرده و به انتهای هریک از شاخه های فرعی نخ بسته و آنها را مانند شاخه های اصلی به دور نخ ها پیچید زیرا در پایان دوره گیاه در صورت سلامتی به اندازه ارتفاع مفید گلخانه رشد می کند. در کشت فلفل های رنگی مانند هر کشت دیگری نارسایی در رشد گیاه بوجود می آید که خوبست آنها را بشناسیم تا بهتر بتوانیم مشکلات را برطرف کنیم.بد شکلی میوه زمانی صورت می گیرد که بعد از رویش گل٫ دما برای مدت طولانی مناسب گیاه نبوده و در حد ۱۴ در جه سانتی گراد بوده است.لازم به ذکر است در ماه های سرد زمستان نیز این مشکل برای گیاه بوجود می آید البته این عارضه علت دیگری هم دارد و آن وجود حشرات موزی بر روی گیاه است. این حشرات معمولا شیره گیاه را مکیده و باعث بد شکلی میوه آن می شوند در صورتی که رطوبت گلخانه به ۸۵ درصد برسد و یا در مواقع شب هوای گلخانه سرد و اطراف آن گرم باشد و یا اینکه آبیاری در طول روز دیر شروع شود میوه بوته فلفل ضخیم و در نهایت دو قسمت می شود.زمانی که میوه در اندازه مناسب است ولی تغییر رنگ نمی دهد میانگین دما در شبانه روز کم است بهتر است حداقل نیم درجه میانگین را افزایش داد.
جدا شدن میوه از بوته قبل از رسیدن کامل: این عارضه ممکن است در اول دوره اتفاق بیافتد و علت آن مربوط می شود به برگ های اولیه که هنوز کوچک هستند و نمی توانند به مقدار کافی مواد لازم را تولید کنند با افزایش بر می توان این نقص را برطرف کرد.
تغییر رنگ میوه در حالی اندازه میوه کوچک است: علت این مشکل یا بخاطر تعداد بیش از حد میوه بر روی شاخه ها است و یا اینکه فاصله گره ها کم و برگ ها کوچک است.برای رفع این نارسایی بهتر است میانگین دمای گلخانه را ۱ تا ۲ درجه افزایش داده و گیاه را وادار به رشد و رویش بیشتری بنماییم. به طور معمول فاصله بین گره ها باید حدود ۶ تا ۷ سانتی متر با شد و شرایط گرم گلخانه نیز می تواند باعث ریز شدن میوه ها گردد.در صورتی که انتهای میوه فاسد و یا پوسیده شود کمبود کلسیم علت اساسی آن می باشد و از آنجا که میزان نیاز فلفل به کلسیم زیاد بوده و کمبود آن مشکلات زیادی را برای تولید محصول فراوان و مرغوب ایجاد می کند می توان از نوعی کود کامل که دارای ۵/۲۲ درصد کلسیم می باشد و با نام کال ماکس عرضه می گردد استفاده نمود با اضافه کردن این ماده به رژیم غذایی گیاه می توان این عارضه را بر طرف کرد.آفتاب سوختگی هم یکی از عوارضی است که به اثر تابش بیش از حد آفتاب بر روی میوه بر می گردد. برای اینکه فلفل دچار این مشکلات نشود شما می توانید با پوشش برگ ها بر روی میوه از شدت تابش نور آفتاب بر روی میوه جلوگیری کنید و بالاخره آسیب های این چنینی که بوسیله گنجشک ها بوجود می آید. فلفل های رنگی در طول زمان رشد خود دچار دگرگونی هایی می شود که لازم است گلخانه داران عزیز در این مورد هم اطلاعاتی داشته باشند مثلا واریته بیانگا که به رنگ فسفری مشهور است در ابتدا به همین رنگ است و سپس به رنگ قرمز در می آید و واریته زرو ابتدا به رنگ بنفش است و چنانچه چیده نشوند به رنگ قرمز تبدیل می شود.در حقیقت به خاطر زودرسی این دو واریته و تقاضای بیشتر فلفل های سبز در بازار برای شروع عرضه در بازار می توان از این دو واریته استفاده کرد شایان ذکر است که واریته های دیگر فلفل های رنگی در ابتدا سبز هستند و رفته رفته به رنگ های زرد ٫ نارنجی ٫ قرمز و شکلاتی تبدیل می گردد. منبع

تاريخچه توت فرنگي:توت فرنگي ميوه اي نسبتا جديد است که تا 250-300 سال قبل به اين شکل امروزي وجود نداشت و بيشتر موارد استفاده دارويي داشته است. در قرن چهاردهم در فرانسه توت فرنگي هاي وحشي از جنگل به زمين زراعتي منتقل شد و از آن به عنوان يک گياه اهلي استفاده گرديد. در جنگلهاي شمال ايران توت فرنگي وحشي بطور فراوان يافت مي شود. بنظر مي رسد که اولين رقم اصلاح شده در زمان صدارت اتابک اعظم از فرانسه به ايران آمد و به نام اتابکي خوانده شد.
مشخصات گياه شناسي و ارقام موجود توت فرنگي: توت فرنگي از جنس فراگاريا (Fragaria) و گونه رژا (Resea) بوده که امروزه از گونه هاي شيلنسيس (Chilensis) و ويرجينيا (Virginia) و هيبريد بين ايندو يعني اناناس (ananasae) استفاده زراعي مي گردد.
عموما گياهاني علفي باساقه هاي رونده يا استولون هستند.برگها مشتمل بر سه برگچه خشن و کرک دار برنگ سبز تيره بوده که در برخي از ارقام شفاف مي باشند. ساختمان گل شامل 5 گلبرگ سفيد که در قسمت تحتاني خود به يک زائده کوچک متصل است، کاسه گل شامل 5 کاسبرگ سبز رنگ بوده که در قسمت تحتاني تقريبا به يکديگر جوش خورده مي باشند. تعداد کاسبرگها در برخي از ارقام زراعتي ممکن است بيش از 5 عدد باشد. پرچمها به تعداد 20 عدد يا کمي بيشتر يا کمتر است. مادگي به تعداد زياد و بصورت مارپيچي بر روي نهنج قرار گرفته است و در مجموع و همراه با نهنج فرم نسبتا کشيده اي را تشکيل مي دهد. مادگي از فندقه هاي جدا از يکديگر که هر کدام داراي تخمدان با شکل راست و کوتاه مي باشد تشکيل شده است. در هر تخمدان يک تخمک وجود دارد و در واقع بذر به تعداد فندقه ها توليد مي شود. گل در واقع دو چنسه و پس از تلقيح گلبرگها ريزش کرده و نهنج بتدريج رشد و گوشتي شکل مي گيرد و ميوه بمرور زمان آبدار شده و از حالت اسيدي به قندي تبديل مي شود. اگر لقاح ناقص باشد تعداد فندقه ها محدود و چه بسا تقارن ميوه حفظ نمي شود.
ارقام توت فرنگي به گروه ارقام بهاره يعني بوته هايي که در سال يکبار ميوه مي دهند و ارقام چهار فصله که در سال بيش از يکبار ميوه مي دهند، تقسيم مي گردند. مهمترين ارقام بهاره عبارتند از گورلا، آليسو، تيوگو، رد گانتلت، اسيتا، کاتس کيل، فرسنا
ارقام چهار فصله: اين ارقام بسيار قوي الرشد و خزنده بوده و از اواخر ارديبهشت تا اواخر تابستان و گاهي اوايل پاييز ميوه مي دهند. ميوه ها ريز و به تعداد زيادتري در هر بوته توليد مي شوند. ارقام چهار فصله مانند: استرا، هومي جنتو مي باشد.
ازدياد توت فرنگي: ازدياد بطريق جنسي و غير جنسي صورت مي گيرد.
الف) ازدياد جنسي: ازدياد توت فرنگي بوسيله بذر مخصوص ارقامي است که طبيعتا توليد ساقه رونده نمي کنند و يا ارقامي که ساقه هاي رونده کمي دارند و همچنين جهت توليد ارقام جديد از روش ازدياد بذري استفاده مي شود.
ب) ازدياد غير جنسي: در ازدياد غير جنسي که تقسيم بوته خوانده مي شود بوته هايي را که خوب رشد کرده و قوي هستند پس از خارج کردن از زمين به چند بوته کوچکتر که هر کدام داراي مقداري ريشه مي باشند تقسيم کرده و سپس آنها را در محل اصلي نشاء مي کنند. در اين روش بايد از بوته هاي سالم پايه هاي مادري استفاده گردد. روش ازدياد از طريق ساقه هاي رونده بدين صورت مي باشند که پس از ريشه دار شدن ساقه هاي رونده در تابستان از بوته مادري جدا و در محل سايه نشاء کرده و سپس در فصل پاييز بوته هاي انتخابي را به زمين اصلي انتقال مي دهند.
شرايط خاک و شرايط محيطي رشد توت فرنگی:توت فرنگي گياهي است که در خاکهاي مختلف تقريبا سازگار است با اين وجود خاکهاي عميق نرم با بافت شني رسي را ترجيح مي دهد. بهترين PH مناسب براي توت فرنگي 5/5 تا 5/6 مي باشد. اگر ميزان آهک خاک از حد مجاز بيشتر باشد عارضه کلروز يا زرد شدن برگها بروز خواهد کرد. از لحاظ آب و هوا در شرايط مرطوب و شرايط نسبتا گرم محصول دهي مناسب خواهد داشت. در شرايط گرم و مرطوب بايد آب کافي در اختيار گياه قرار گيرد و همچنين ارقام مقاوم به گرما انتخاب گردد. در ارتفاع 400 تا 800 متري از سطح دريا مي تواند رشد مناسبي داشته باشد. نيمه مقاوم به سرما بدون پوشش کاه و کلش مي تواند تا 5- درجه سانتي گراد را تحمل نمايد ولي با پوشش ويژه تا -18 درجه سانتي گراد را متحمل است. از نظر نياز سرمايي جزء گياهان کم نياز به سرما تقسيم بندي مي شود بطوريکه در 200 تا 400 ساعت دماي کمتر از 7 درجه سانتي گراد نياز سرمايي و ناچيز آن منتفي مي گردد. سطحي بودن ريشه ها که معمولا تا عمق 15 تا 20 سانتي متري خاک توزيع مي گردد گياه را حساس به کم آبي مي کند. جهت توليد محصول بهاره بايد از ارقامي استفاده گردد که طالب روزهاي کوتاه و نياز دمايي پائين تري باشند تا گل انگيزي و محصول دهي آنها بخوبي انجام گيرد.
در ارقام 4 فصله روز کوتاهي يا روز بلندي و همچنين پائين بودن و بالا بودن درجه حرارت زياد مطرح نيست و اين گروه از توت فرنگيها معمولا در شرايط مختلف براحتي گل مي دهند.
پيش رس کردن توت فرنگي: توت فرنگي طبيعتا از ميوه هاي نوبرانه و از اولين ميوه هاي است که در بهار به بازار عرضه مي شود. در حالت معمولي و در مناطق معتدل زمان برداشت ميوه در اواخر ارديبهشت ماه تا اوايل تير است ولي امروزه با فن آوري هاي خاصي مي توان زمان رسيدن ميوه را به جلو انداخت. به عبارت ديگر مي توان با استفاده از وسائل و امکانات امروزي اقدام به پيش رس کردن و توليد توت فرنگي خارج از فصل نمود و عرضه توت فرنگي را مدت طولاني تري ادامه داد . البته هزينه هاي اضافي که براي پيش رس کردن ايجاد مي شود به علت قيمت بيشتري که محصول نوبرانه دارد جبران خواهد شد.
پيش رس کردن توت فرنگي در گلخانه: مطمئن ترين وسيله براي پيش رس کردن استفاده از گلخانه است. مشکل استفاده از گلخانه در درجه اول هزينه سنگين احداث گلخانه و نياز به تخصص و تجربه کافي براي کشت توت فرنگي در گلخانه است.
براي اين منظور مي توان نشاء توت فرنگي را ابتدا اواسط تيرماه تا اوايل شهريور در خزانه انتظار کشت کرد و 5-7 کيلوگرم در هر صدمتر مربع از کودهاي کامل ازت - فسفر - پتاس به نسبت 17 - 12 - 12 به عنوان کود پايه به زمين خزانه دارد. پس از توليد ريشه هاي قوي در نشا بوته ها شروع به ايجاد ساقه هاي رونده مي نمايند. با سرد شدن هوا بوته ها تحت تاثير نور و درجه حرارت پائين قرار گرفته و گل در آنها تشکيل مي شود. در آبان و آذر بوته ها را به گلخانه حمل کرده و در بستر کاشت به فاصله 30 تا 25 سانتي متر کشت مي نمايند.
در گلخانه نيز مقدار 5-3 کيلوگرم کود کامل شيميايي در 100 متر مربع به بستر داده مي شود. درجه حرارت گلخانه را ابتدا روي 8 - 12 درجه سانتي گراد تنظيم کرده و با افزايش شدت نور درجه حرارت را نيز زياد مي کنند و به 15 - 20 درجه سانتي گراد مي رسانند. البته مي توان درجه حرارت را به 8 درجه سانتي گراد کاهش داد. بلافاصله پس از کاشت بايستي به اندازه کافي آبياري نمود. در آبياري توت فرنگي گلخانه اي بايد دقت شود که زمين بطور يکنواخت مرطوب گردد. به منظور جلوگيري از خطر پوسيدگي ميوه در اثر رطوبت زياد بايد گلخانه را به موقع تهويه کرد و بوسيله حرارت خشک رطوبت زيادي را کاهش داد. براي انجام عمل گرده افشاني و تلقيح بهتر گلهاي توت فرنگي در گلخانه مي توان براي هر 1000 متر مربع سطح زير کشت يک کندوي زنبور عسل در گلخانه قرار داد.  منبع
+ نوشته شده در  2007/2/1ساعت 19:53  توسط دوغا  | 

قسمتهايی از يک گزارش کار آموزی

قلمه:                                                                                             

از جمله گیاهانی که در مدت کار آموزی آنها را قلمه زدیم محبوبه شب و یاس رازقی و

گل کاغذی و گوجه فرنگی بود.به این صورت که از شاخه های یکساله که هنوز کاملا خشبی نشده اند استفاده می شود. برای اینکار به اندازه 15 – 10 cm  از شاخه یا فاصله 4تا 5 گره یا بند را می بریم. بالای قلمه باید به صورت مورب باشد تا آبی که برای آبیاری استفاده می شود روی آن نماند و باعث پوسیدگی نشود (در آبیاری بارانی).در قسمت پایین قلمه هم باید به صورت مورب بر روی لبه جوانه در منطقه دمبرگ باشد تا قلمه از منطقه جوانه تغذیه کند و ریشه دار شود. بعد قلمه را به اندازه یک سوم داخل پرلیت یا ماسه شسته می گذاریم و در محیط مرطوب گلخانه نگهداری می کنیم .ابتدا در محل جوانه ها کالوز تشکیل میشود و بعد قلمه ریشه دار می شود.

بعد از ریشه دار شدن قلمه به گلدانی که دارای خاک سبک است منتقل می کنیم تا کم کم به محیط طبیعی عادت کند و سپس عمل هاردینگ harding را انجام می دهیم تا هنگام انتقال به فضای باز با تغییر ناگهانی محیط و دما وآب و هوا دچار آسیب نشود.

 

در مورد گوجه فرنگی از بوته های گوجه ای که در داخل گلخانه بود میشود قلمه تهیه کرد که ریشه دار می شود و می توان مجددا مورد کشت و کار قرار داد . برای این منظور بهتر است از شاخه های فرعی که حداقل 15cm رشد کرده اند استفاده کرد بعد کمی برگهای آنها را سبک می کنیم و در انتهای قلمه در محل جوانه به صورت مورب همانند قلمه های دیگر برش می زنیم و در ماسه شسته می کاریم  بعد از حدود 20تا15 روز شروع به ریشه دار شدن می کنند و آماده انتقال به زمین اصلی کشت می شوند.

 

آبیاری:

سیستم آبیاری در گلخانه پرورش گلهای آپارتمانی و برخی از گیاهان گلخانه های دیگر (درختهای موز و ...)به صورت آبیاری دستی و سیستم میس بود.سیستم آبیاری قطره ای هم در کشت صیفی جات گلخانه ای و برخی از درختهای باغ استفاده می شد.

سیستم میس به صورت لمله هایی است که در بالای گلخانه نصب می شود و در ابتدا به یک پمپ آب وصل است که آب را به صورت فشار وارد لوله ها می کند و از طریق لوله های باریک منفذ داری به صورت بارانی و بسیار ریز بر روی گیاه می پاشد.

البته سیستم بهتری وجود دارد که آموزشگاه در صدد به کار گیری آن بود و آن سیستم مه پاش بود که در کشت قارچ صدفی استفاده میشود .

آبیاری باغ گلابی و درختان دیگر و چمنهای آموشگاه به صورت قطره ای و بارانی و نشتی یا پشتهای انجام می شود. لازم به ذکر است که بازده مصرف در آبیاری قطره ای 95% است و بازده مصرفی آبیاری فواره ای 80%است.

 

کود:

در گیاهانی که به صورت قطره ای آبیاری می شوند کود را می توان به صورت مایع درون مخازن آبیاری ریخته (مانند کشت هیدروپونیک و آبیاری قطره ای در گلخانه صیفی جات) و به گیاه می رسانند و هم در موقع محیا کردن زمین کشت کود حیوانی را به خاک اضافه می کنند و در ترکیب خاک قرار می دهند . در مورد گلهای آپارتمانی از کود مایع ( قطره طلا ) استفاده می شد به این صورت که با استفاده از سمپاشهای پشتی یا دستی با آب مخلوط شده و بر روی گیاه اسپری میکنند و همچنین کودهای  پوسیده حیوانی وخاک برگ که به صورت مخلوط همراه با خاک باغچه و ماسه بادی در گلدان می ریزند و گیاه را در آن می کارند . برای درختان میوه هم از کود حیوانی  گاوی (پوسیده شده – بهتر است که به مدت دو سال به صورت فشرده انبار شود و نگه داشته شود ) استفاده می شد .

 

آفات:                                                                                               

از آفات خیلی رایج در این گلخانه ها و تمام گلخانه های دیگر مگس سفید است که به علت شرایط محیطی و دما و رطوبت موجود در گلخانه به خوبی تکثیر و زاد و ولد می کنند . بعد از آن در گیاهانی مثل سبزیها و گیاهان بوته ای و خصوصا برگ نازک  آفت مینوز صدمه فراوانی به برگهای زده بود . در باغ هم درختان میوه دچار آفت شته و کنه شده بودند که به راحتی از روی رنگ برگها و حالت آنها که گرد و خاک به خود جذب کرده بودند قابل تشخیص بود . البته بعضی از گیاهان دارویی به دلیل خصوصیات مورفولوژیکی و مواد موثره موجود در آنها آفات کمتر به آنها صدمه می زدند (مثل مریم گلی و رزماری و اسطوخدوس) .

 

گلخانه گیاهان دارویی:

در گلخانه گیاهان دارویی گیاهانی مثل آویشن و نعنا یا بادرنجبویه به دلیل شرایط مطلوب , رشد سریع و مناسبی از نظر کمی دارند .اما در بعضی از شرایط نسبت به گیاهانی که در فضای باز و زمینهای کشاورزی به صورت وسیع کشت می شوند از نظر کیفیت در سطح پایین تری قرار دارند.

گیاهانی مثل نعنا و بادرنجبویه که در گلخانه کشت شده بودندتقریبا هر 2ماه یکبار در شرایط گلخانه گرم و مرطوب آماده برداشت می شوند و می چینند .آویشن را هم تقریبآ سالی 3یا2 بار می چینند و برداشت می کنند.آویشن را از ارتفاع 15تا10 cm زمین می چینند و دوباره رشد می کند منتها هر دفعه پرپشت تر می شود. مثلا قطعه ای که آویشن کاشته شده بود بعد از 3ماه تمام فضای خالی اش پر شد. گیاه نعنا و بادرنجبویه بعد از برداشت از محل ساقه زیر زمینی دوباره شروع به رشد کرده و بالا می آیند.

 

سم پاشی:

درختان گلابی در فصل تابستان دچار آفت زیادی شده و ا آن جمله کنه و شته بود . برای این منظور از سموم کنه کش و شته کش استاده کرده و آنها را با هم در یک مخزن 100 لیتری که یک سم پاش چرخ دار بود مخلوط می کنیم و سپس درختان را سمپاشی می کنیم. دو سمی که استفاده شد آزینفوس متیل و برم و پروپیلات بود که با هم مخلوط شد و در باغ مورد استفاده قرار گرفت.

آزینفوس متیل                         1000×2                            حشره کش

برم و پروپیلات                         1000×5/1                           کنه کش

 

هرس:

در هرس درختان اصولی باید رعایت شود که انواع هرس درختان از آن جمله است یکی هرس جامی است و دیگری هرس هرمی .  

در درختان هسته دار مثل هلو – زردآلو – بادام و غیره از هرس جامی که مرکز شاخه های درخت باز است استفاده می شود (در قسمت وسط و مرکز شاخ و برگ خلوت است).اما در مورد درختان دانه دار مثل گلابی و سیب یک شاخه مرکزی در سالهای اولیه کاش درخت و هنگام تربیت درخت به عنوان لیدر باقی می گذاریم  این نوع هرس، هرس هرمی نام دارد.لازم به ذکر است که در هنگام هرس درخت گلابی شاخه های نرک را که تقریبا یکساله اند می چینیم. درختانی نیز وجود دارند که هر دو نوع هرس را می توان در مورد آنها انجام داد مثل گیلاس.

درختی مثل خرمالو که به دلیل رشد سریع و نا منظم شاخه های جوان و انعطاف پذیر آن در موقع بار وری و رسیدن میوه هرس خاصی نمی شود روی آن انجام داد و فقط باید شاخو برگ آن را خلوت کرد. درختچه به لیمو که از برگها و مخصوصا سرشاخه های آن مانند چای استفاده می شود، بعد از مدت رشد مناسب تمام شاخه های فرعی را می چینیم و فقط قسمتهایی از شاخه های اصلی که دارای جوانه های جانبی هستند باقی می گذاریم که بعد از هرس شروع به رشد کند.

 

کشت و کار گلخانه ای:

اولین کار در تاسیس گلخانه آزمایش خاک محل احداث گلخانه از نظر فیزیکی و شیمیایی است.چنانچه خاک مناسب نبود خاکبرداری میشود و جایگذین و اصلاح می شود.در صورت نامناسب بودن خاک، کود دامی پوسیده داده می شود. برای 3هزار متر 3تا4تن کود گاوی پوسیده استفاده می شود(البته در بار اول).بعد از آزمایش خاک کود های شیمیایی مورد نیاز نیز اضافه می شود. بافت خاک اگر نیاز به اصلاح داشته باشد از کود گوگرد و آهک استفاده می شودقبل از کاشت از قارچ کش کاپتان یا بنومیل و حشره کش دیازینون استفاده می شود(هر کدام به نسبت 1000×2)و بعد از 24تا48 ساعت آماده کشت می شود. در صورتی که خاک گلخانه دچار نماتد شده باشد بهتر است خاک را با استفاده از خاک متیل برمایدضد عفونی کنیم .قبل از ضدعفونی خاک باید آن را بااستفاده از بیل شخم عمیق زد.(40 تا 50 cm) برای ضد عفونی روی خاک با پلاستیک پوشیده می شود و بعد از تزریق گاز حدود 3تا4 روز طول می کشد تا زمین آماده کشت شود.(بهتر است چند روز هم پلاستیک را برداریم تا خاک هوا بخورد)

اسکلت گلخانه از لوله های گالوانیزه ساخته می شود و برای پوشش آن هم  لایه های فایبر گلاس و پلاستیک uv استفاده می شود.سیستم گرماساز گلخانه به صورت محفظه هایی بوده که دارای یک مخزن و مشعل و طرف دیگر یک فن که هوای گرم را به بیرون هدایت می کند و سپس توسط کاناهای پلاستیکی به سراسر گلخانه کشیده و انتقال می یابد برای تامین روبت نسبی از آبپاشی در فضای بین کرتها استفاده می شود. گلخانه همچنین دارای فنهایی در روی دیوار است که در صورت افزایش دما شروع به کار کرده و دما را تعدیل میکند. سیستمهای گرمایی و برودتی توسط ترموستاتهایی که در فواصل متفاوت (از نظر ارتفاع رشد گیاه) نصب شده تنظیم می شود.

برای کشت و انتقال نشاء ها به زمین اصلی ردیفها و کرتها را به وسیله پلاستیکهای یک تکه سیاه رنگ که به مالچ معروف است می پوشانیم و بعدبه فاصله های مساوی پلاستیک را بریده و شیار می زنیم ونشاء رامی کاریم.

استفاده از مالچ فوایدی دارد،از آن جمله :

1-     رشد نکردن علفهای هرز در قسمتهایی که پوشیده شده.

2-     هدایت آب فقط به محلهای پای گیاه که پلاستیک شیار دارد.  

هنگامی که بوته ها و نشاء ها رشد کردند و به اندازه 15تا 20 cmرسیدبوته ها را باید هرس کرد.به عنوان مثال هرس گوجه فرنگی به صورت زیر است:

هرس گوجه فرنگی : برگهای اولیه و شاخه های فرعی را که از محل اتصال دمبرگ به ساقه می رویدجدا می کنیم .

هرس فلفل دلمه ای رنگی: گیاه فلفل همراه با رشدتولید شاخه های اصلی (از2تا4 یا بیشتر)می کند، به این دلیل باید هرس شود تا هم از لحاظ سنگینی بوته و هم تامین مواد غذایی ونور و فضای کافی برای رشد میوه دچار مشکل نشود و همچنین گیاه رشد مناسب داشته باشد . هرس به این صورت است که در هر شاخه اصلی یک جوانه انتهایی یا شاخه را باقی می گذاریم و شاخه دیگر را فقط یک گل و  برگ اصلی آن را باقی می گذاریم و بقیه برگها که در طرفین است را به همراه بقیه گلها حذف می کنیم.

آفات گلخانه :                                                                                 

شته (سیاه و سبز ):از سم مالاتیون- گزاتیون- هوستاکوئیک-کونفیدور و متاس استفاده می شود.برای سبزی و صیفی جات بیشتر از هوستاکوئیک استفاده می شود .چون دوره کارنس آن نسبت به سمهای دیگر کمتر است.

مگس سفید : از کونفیدور – مالاتیون –دانیتول و متاس استفاده می شود.

تریپس : مانند مگس سفید از کونفیدور –مالاتیون-دانیتول استفاده می شود.

کنه : از میسورون- نئورون-آپولو-پروپان-کلتان و اوماتیت استفاده می شود.در استفاده از کنه کشها معمولا چند کنه کش را با هم مخلوط می کنند، چون بعضی ها روی پوره اثر دارد و بعضی ها روی کنه بالغ اثر دارند.

کودهای استفاده شده:

ازت را به صورت سرک به گیاه می دهیم. همچنین کودهای کامل به صورت مایع و پودر (قطره طلاوکریستالون)موقع آبیاری به گیاه داده می شود.

از کود کلات آهن نیز استفاده می شد.

 

ارقام مختلف گوجه فرنگی کشت شده :

1-     رقم :Nemarin-  تعداد :500 عدد – کشت بذر :5/6/82 – انتقال به بستر14/7

2-     رقم :چریErgon-تعداد:100 عدد – کشت بذر :5/6/82 – انتقال به بستر15/7

3-     رقم :Norema- تعداد :200 عدد – کشت بذر :5/6/82 – انتقال به بستر 16/7

4-     رقم :Rubi – تعداد :100 عدد – کشت بذر :5/6/82 – انتقال به بستر 18/7   

ارقام مختلف فلفل دلمه ای کشت شده:

فلفل دلمه ای مشکی:

رقم : Zorro – mavras– تاریخ کشت:15/5/82 – تاریخ انتقال به بستر:17/6-تعداد:30

فلفل دلمه ای،نارنجی- زرد:

رقم :  Grizzly-inia- تاریخ کشت:15/5 – تاریخ انتقال به بستر:22/6 – تعداد :30

فلفل دلمه ای قرمز :

رقم :  Ronaldo – تاریخ کشت:15/5 – تاریخ انتقال به بستر:17/6 _ تعداد :30

فلفل دلمه ای قهوه ای:

رقم : Choce- تاریخ کشت :15/5 – تاریخ انتقال به بستر:17/6 – تعداد :30

فلفل دلمه ای سفید:

رقم : Bianca- تاریخ کشت : 15/5 – تاریخ انتقال به بستر: 17/6 – تعداد :60

فلفل دلمه ای زرد:

رقم : inia – تاریخ کشت :15/5 – تاریخ انتقال به بستر: 17/6 – تعداد:30

فلفل دلمه ای سبز:

رقم :Colombo – تاریخ کشت : 15/5 – تاریخ انتقال به بستر: 17/6- تعداد:30

پیوند گوجه فرنگی گلخانه ای :

در ماه آذر به علت تمام شدن گازوئیل به مدت 3 روز دمای هوا به حدود صفر درجه رسید (شبها) و بوته های گوجه فرنگی دچار سرما زدگی شدند و برخی بوته ها،

جوانه های انتهایی آنها یخ زده و از بین رفت.برای رفع این مشکل از پیوند اسکنه ای استفاده می شود به این صورت که از پا جوشهای بوته که رشد کرده اند استفاده کرده،پوست دو طرف پیوندک را از قسمت پایین ساقه به همراه قسمتی از ساقه اصلی بریده وجدا کرده و در شکافی که روی ساقه اصلی (بر روی مقطع اصلی )قرار می دهیم و بعد با پلاستیک می بدیم. در صورتی که رطوبت محیط کم باشد بک کیسه پلاستیکی سبک روی پیوند می کشیم تا رطوبت کافی تامین شود و احتمال گرفتن پیوند بیشتر شود.

گفتنی است که پیوندک گوجه را روی گیاه سیب زمینی (به عنوان پایه) هم می توان زد، چون از یک خانواده اند.

منبع

+ نوشته شده در  2007/2/1ساعت 19:49  توسط دوغا  | 

راهنمای تهيه محلول غذايی برای کشت هيدروپونيک

احتياجات غذايي گياه و انواع محلول هاي غذايي (خصوصيات يک محلول غذايي مناسب)

فرمول هاي غذايي متعددي براي کشت هيدروپونيک وجود دارد که بيش از 40 سال بر روي آنها تحقيق و مطالعه شده است.بعضي از اين محلولها براي گياهان خاصي طراحي شده اند ولي بعضي نيز براي تمام گياهاني که در کشت هيدروپونيک استفاده مي شوند بکار مي روند. براي رشد گياهان در کشت هيدروپونيک بايد مقدار عناصر مختلف در يک رنج مشخص حفظ شوند که اين کار نياز به آزمايش مرتب محلول غذايي دارد. در کشت هيدروپونيک اشتباهات را به سختي مي توان جبران کرد زيرا در اين روش هر عنصر اثر خود را به سرعت نمايان مي کند. بنابراين بايد دقت زيادي در انتخاب يا ساخت محلول غذايي بکار برد.

ميانگين عناصري که در يک محلول غذايي مناسب وجود دارد

عنصر

مقدار بر حسب PPM
نيتروژن(شکل نيترات) 70-300
نيتروژن(شکل آمونيوم) 0-31
پتاسيم 200-400
فسفر 30-90
کلسيم150-400
گوگرد 60-330
منيزيم 25-75
آهن 0.5-5.0
بر 0.1-1.0
منگنز 0.1-1.0
روي 0.02-0.2
موليبدن 0.01-0.1
مس 0.02-0.2


آزمايشها نشان مي دهد که هر يک از عناصر مورد نياز گياه کار بخصوصي در رشد گياه انجام مي دهد. بنابراين شناخت نقش عناصر و علائم کمبود و زيادي آنها براي کنترل تغييرات محلول الزامي است .

عناصر اصلي و مهم

نيتروژن:
نيتروژن يکي از اجزاي موجود در پروتئين است که به صورت غذا در گياه ذخيره مي شود. نيتروژن معمولا در بخشهاي ديگري از سلول مثل کلروفيل و همچنين در ساختار آمينو اسيدها نيز وجود دارد.
علائم کمبود: روشن تر شدن قسمتهاي سبز گياه - تغيير رنگ برگهاي پير به رنگ سبز روشن و علائم شديدتر رنگ برگ به زردي مي گرايد و سرانجام موجب مرگ برگ مي شود.
علائم زيادي: افزايش نيتروژن باعث توليد گياه پر آب و ضخيم و در نتيجه تغيير رنگ شاخ و برگ به رنگ سبز تيره مي شود. همچنين گياه نسبت به بيماريها و آفات حساسيت زيادي پيدا مي کند.افزايش نيتروژن در محصولات ميوه اي باعث آسيب شکوفه و گل مي شود و کيفيت محصول را کاهش مي دهد.
بهترين ميزان براي يونهاي نيترات 75% و براي آمونيوم25% مي باشد. در سيستم هاي چرخه اي 5% آمونيوم از کل نيتروژن کافي است ولي در سيستم هاي غير چرخه اي يک درصد بيشتري احتياج است.
افزايش غلضت نيترات باعث کاهش تعداد تارهاي کشنده ريشه نيز مي شود. اگر منبع اصلي تامين نيتروژن آمونيوم با شد مي تواند گياه را مسموم کند. آثار اين مسموميت در ساقه و برگها توسعه پيدا مي کند و برگها به صورت پياله ظاهر مي شوند و همچنين بافت هاي آوندي خراب مي شوند. آمونيوم مانع از عملکرد کلسيم، که براي نگهداري ديواره سلولي لازم است مي شود در نتيجه گياه پژمرده مي شود. اگر شاخه هاي مبتلا شده را از وسط ستون ريشه اي ببريم يک محيط سياه و فاسد از بافت پيوندي را مشاهده مي کنيم.
غلظت نيتروژن در اکثر فرمولهاي محلول غذايي بين 100 تا 200 mg/l است و نسبت نيترات به آمونيوم در حدود 3 يا 4 به 1 است .
منابع نيتروژن عبارتند از : منو يا دي هيدروژن فسفات آمونيوم به عنوان معمولي ترين منبع تهيه آمونيوم مي باشد. ولي در کل از نيترات کلسيم ، نيترات پتاسيم و اسيد نيتريک براي تهيه نيترات و از نيترات آمونيوم براي تهيه آمونيوم استفاده مي شود .

فسفر:
ميزان فسفر در گياهان از 2/0 تا 5/0 درصد در ماده خشک تغيير مي کند.
علائم کمبود: اولين علامت کمبود در رشد ديده مي شود و سپس برگهاي پيرتر به رنگ زرشکي سير(ارغواني) تبديل مي شوند.
علائم زيادي: اگر از 1% در ماده خشک بيشتر باشد باعث مسموميت فسفر مي شود. مسموميت فسفر بر روي ساير عناصر مانند آهن، منگنز و روي تاثير مي گذارد.
غلظت فسفر در محلول غذایی: در اکثر فرمولهاي غذايي غلظت فسفر بين 30 تا 50 mg/l مي باشد. شکل فسفر در محلول غذايي به صورت منو يا دي هيدروژن فسفات است.

پتاسيم:
ميزان پتاسيم در گياه 25/1 تا 3 درصد در ماده خشک تغيير مي کند.
علائم کمبود: کاهش رشد و کلورز حاشيه اي. علائم کمبود پتاسيم مانند سوختگي برگ است به صورتي که در کنار برگها بيشتر است. در اکثر فرمولهاي محلول غذايي غلظت پتاسيم در حدود 200 mg/l و به صورت کاتيون است.
منابع تهيه پتاسيم: نيترات پتاسيم - سولفات پتاسيم يا کلريد پتاسيم

کلسيم:
ميزان کلسيم در گياهان در حدود 5/0 تا2% در ماده خشک است.
علائم کمبود: کمبود کلسيم به صورتي است که برگها به رنگ قهوه اي و يا سياه ظاهر مي شوند و حاشيه برگها نيز در هم فرو مي روند. يکي ديگر از تاثيرهاي کمبود کلسيم مرگ و پوسيدگي شکوفه و گل است.
علائم زيادي: باعث کمبود کاتيونهاي مهم مثل پتاسيم و منيزيم مي شود. غلظت کلسيم در اکثر محلول هاي غذايي در حدود 200 mg/l مي باشد.
مهمترين منابع تهيه کلسيم در محلول غذايي نيترات کلسيم مي باشد. در صورتي که حلاليت در آب کم باشد مي توان از سولفات کلسيم به عنوان يک منبع تکميلي استفاده کرد.

منيزيم:
ميزان منيزيم در گياه بايد حدود 5/0 تا 2/0 درصد باشد. منيزيم در ساختار کلروفيل موجود است.
علائم کمبود: کلروز داخلي برگهاي پير. غلظت منيزيم حدود 50 mg/l و به شکل +mg2 در محلول غذايي است. منبع تهيه منيزيم سولفات منيزيم است.

گوگرد:
حجم گوگرد در گياهان در حدود 15/0 تا 5/0 درصد در ماده خشک است.
علائم کمبود گوگرد شبيه نيتروژن است به صورتي که تمام گياه به رنگ سيز روشن تغيير مي کند. غلظت گوگرد در بيشتر محلول هاي غذايي 50 mg/l به صورت -so42 است. نمک هاي سولفات پتاسيم، منيزيم و آمونيوم از مهمترين منابع تهيه گوگرد است.

عناصر کم مصرف

بر:
غلظت مناسب بر در حدود 50 تا 10 mg/l در ماده خشک است.
علائم کمبود: کاهش رشد و آسيب قسمتهاي فوقاني گياه و ريشه
علائم زيادي : بي رنگي و لکه دار شدن حاشيه برگها و همچنين مرگ حاشيه برگها
غلظت بر در انواع محلولهاي غذايي در حدود 3/0 mg/l مي باشد. اسيد بوريک يکي از منابع تهيه بر است.

کلر:
غلظت کلر در برگها حدود 15/0 درصد است. ميزان بيش از 1/0 براي اکثر ميوه جات زياد خواهد بود.
علائم کمبود: ازدياد نمک در محيط - علائم مسموميت سوختگي برگها يا حاشيه آنها و همچنين زردي بي موقع برگها است.
برخي از منابع تامين کلر عبارتند از : کلريد پتاسيم يا کلريد کلسيم - اگر غلظت کلر در محلول زياد باشد مانع از جذب يونهاي ديگر مانند نيترات مي شود.

مس:
ميزان مطلوب مس در حدود 10 تا 2 mg/l در (ppm) ماده خشک است. مس در فتوسنتز و همچنين در ترکيب پروتئين کلروپلاست نقش دارد. مس بعنوان يک آنزيم فعال کننده شناخته مي شود.
علائم کمبود: توقف رشد گياهان و کلروز برگهاي پير از علائم کمبود مس است . همچنين در رشد محصولات ميوه اي  تاثير مي گذارد و محصولات آنها از حالت طبيعي کوچکتر هستند.
غلظت مطلوب در محلول غذايي 001/0 تا 01/0  mg/l مي باشد. ميزان بيشتر از 4 mg/l در محلول غذايي باعثشيوع بيماري هاي قارچي مي شود.
منبع تهيه مس سولفات مس مي باشد.

آهن:
ميزان مناسب آهن در اکثر محصولات حدود 50 تا 100 mg/l در (ppm) ماده خشک است.
علائم کمبود: کم شدن رنگ سبز گياه بدليل کاهش کلروفيل. تفاوت علائم کمبود آهن با منيزيم در اين است که کمبود آهن ابتدا در برگهاي جوان ظاهر مي شود ولي منيزيم در برگهاي پير زودتر مشاهده مي شود.
منابع تهيه:FeEDTA به عنوان معمولي ترين منبع و آهن هاي ديگر به صورت مرکب هستند. مثل سولفات آهن، فسفات آهن که شکل هاي غير آلي آهن هستند و سيترات آهن و تارتارات آهن که دو شکل آلي آهن هستند.

منگنز:
ميزان مطلوب منگنز در ميوه جات حدود 100 تا 20 mg/l در (ppm) ماده خشک است.
علائم کمبود: در برگهاي جوان به شکل يک کلروز داخلي و مياني نمايان مي شود.
علائم زيادي: به صورت نقاط قهوه اي در بعضي از برگهاي پير و يا لکه هاي سياه رنگ روي شاخه و ميوه ظاهر مي شود.اين علائم در کمبود آهن نيز مشاهده مي شوند که براي اطمينان يک تجزيه گياهي لازم است.
غلظت منگنز در حدود 5/0 تا 1 mg/l در (ppm) در گياه وجود دارد و براي تهيه آن از سولفات منگنز استفاده مي شود.

موليبدن:
 موليبدن در حدود 5/0 تا 1 mg/l در (ppm) در گياه وجود دارد.
موليبدن يک ترکيب مهم در دو آنزيم است. آنزيم تثبيت نيتروژن و احياء يون نيترات.
علائم کمبود: اين علائم شبيه کمبود نيتروژن است و رشد و نمو گل کم مي شود.افتادگي گل کلم يکي از نمونه هاي کمبود موليبدن است.
در بيشتر فرمولهای محلول غذایی غلظت آن حدود 5/0 mg/l در (ppm) و به شکل آنيون -MoO42 در محلول موجود است.
منبع تهيه: موليبدات آمونيوم

روي:
غلظت آن50 تا 5 mg/l در (ppm) در ماده خشک موجود است.
علائم کمبود: شبيه يک کلروز داخلي در برگهاي تازه يافت مي شود و باعث شکستگي و پارگي بعضي از برگها مي شود. زيادي روي باعث کمبود آهن مي شود.
غلظت در محلول غذايي: در بيشتر فرمولهاي غذايي ميزان آن 05/0 mg/l در (ppm) و به صورت کاتيون دو ظرفيتي است.
منبع تهيه : سولفات روي

مخلوط کردن مواد و ساخت محلول:
شما مي توانيد اين مواد را جداگانه تهيه کنيد و طبق نسبت هاي موجود با هم مخلوط کنيد. قبل از مخلوط مواد به چند نکته توجه کنيد.
به وزن و اندازه مواد غذايي دقت کنيد.
مواد غذايي را در ظروف جداگانه قرار دهيد تا از تناسب آنها مطمئن شويد.
مواد را يکباره با هم مخلوط نکنيد و پس از مخلوط کردن آنها را دوباره بسنجيد.
دقت محلول بايد حدود 5% باشد.
هنگامي که از تناسب مواد مطمئن شديد آنها را در آب بريزيد و آنها را در آب به خوبي مخلوط کنيد و ظرف را به شدت تکان دهيد.
بهتر است براي مخلوط کردن مواد  از آب گرم استفاده کنيد.

تفاوت سيستم هاي کشت:
دو نوع روش کشت هيدروپونيک وجود دارد که هر کدام احتياج به مديريت خاصي دارد. در سيستم باز محلول غذايي فقط يکبار بکار مي رود ولي در سيستم بسته محلول بصورت پيوسته و چرخه اي مي باشد.

کيفيت آب:
کيفيت آب مهمترين مساله در تهيه محلول مناسب است. آبي که داراي مصارف خانگي و کشاورزي است حتما بايد آزمايش شود و سپس مورد استفاده قرار گيرد. زيرا ممکن است اين آبها داراي موادي باشند که در رشد گياه تاثير بگذارند. آب سطحي ممکن است شامل ميکروارگانيسم هاي بيماري زا يا جلبک ها باشد. اين عوامل مشکلاتي در سيستم هاي کشت بوجود مي آورند مثلا جلبک ها باعث انسداد دو راهي ها و دريچه ها مي شوند. بنابراين براي تهيه آب مناسب بايد از روشهاي مختلفي استفاده کرد که استفاده از صافي براي تصفيه آب از مواد معلق نامطلوب يکي از اين راههاست. در ضمن هزينه آزمايش کردن آب کمتر از هزينه از بين بردن مشکلات ناشي از استفاده آب نامطلوب است.

صاف کردن آب و محلول غذايي:
آب براي اينکه در سيستم کشت بکار گرفته شود بايد از يک صافي مناسب مثل لايه هاي ماسه عبور داده شود. اين کار مي تواند ذرات معلق که ممکن است شامل موجودات ريز بيماري زا، جلبک ها و يا حتي رسوب بعضي از عناصر باشد را از آب جدا کند.
محلول غذايي را مي توان با عبور اشعه ماوراء بنفش (UV) استريل کرد. براي اين کار مي توان از دو لامپ 16 وات(UV) در مسير محلول غذايي استفاده کرد.

فرمولهاي محلول غذايي:

فرمولهاي محلول غذايي هوگلند
محلول مادر (پايه) Stock ميزان کاربرد ml/l
محلول 1
پتاسيم دي هيدروژن فسفات 1
نيترات پتاسيم 5
نيترات کلسيم 5
سولفات منيزيم 2
محلول 2
فسفات دي هيدروژن آمونيوم 1
نيترات پتاسيم 6
نيترات کلسيم 4
سولفات منيزيم 2

ريز مغذيهاي محلول پايه

اسيد بوريک 2/86
کلريد منگنز 1/81
سولفات روي 0/22
سولفات 0/08
اسيد موليبدات 0/02

آهن

براي محلول شماره 1: 5/0 درصد سيترات آمونيوم آهن 1
براي محلول شماره 2: 5/0 شلات آهن 2

برخي ديگر از فرمولهاي غذايي

محلول Knop
منبع mg/l يا (g/l)
KNO3 0/2
Ca(NO3)2 0/8
NH2PO4 0/2
MgSO4 . 7H2O 0/2
FePO40/1
محلول هوگلند و اشنايدر
KNO3 0/31
Ca(NO3)2 0/82
MgSO4 . 7H2O0/49
KH2PO4 0/136
تارتارات فريک 1mg/l در 5/0 درصد محلول
ترليز Trelease
KNO3 0/683
NH4)2SO4) 0/0679
KH2PO4 0/3468
K2HPO4 0/01233
CaCL2 0/4373
MgSO4  . 7H2O 0/4373
FeSO4  . 7H2O 0/00278
محلول Crone
منبع a b c
KNO3 1 0/75 0/75
Ca3(PO4)2 0/25 0/25 0/25
CaSO4  . 2H2O 0/25 0/25 0/50
Fe3(PO4)2  . 8H2O 0/25 0/25 0/25
MgSO4  . 7H2O 0/25 0/25 0/50

برخي فرمولهاي غذايي توليد تجاري سبزيجات

ميزان (g در 100 گالن آب)

منبعJohnson Jensen Larson Cooper
نيترات پتاسيم 95 77 67 221
فسفات منو پتاسيم 54 103 - 99
سولفات منيزيم پتاسيم - - 167 -
سولفات پتاسيم - - 130 -
نيترات کلسيم 173 189 360 380
سولفات منيزيم 95 187 - 194
اسيد فسفريک 75% - - 40ml -
آهن شلات FeDTPA 9 9/6 12 30
اسيد بوريک 0/5 1 2/2 0/6
سولفات مس 0/01 - 0/5 0/15
کلريد مس - 0/05 - -
سولفات منگنز 0/3 0/9 1/5 2/3
سولفات روي 0/4 0/15 0/5 0/17
اسيد موليبديک 0/005 0/02 0/04 -
موليبدات آمونيوم - - - 0/14

فرمول توليد سبزيجات به روش تجاري

ميزان (cg در 100 گالن آب)

منبعJohnson Jensen Larson Cooper
نيتروژن 105 106 172 236
فسفر 33 62 41 60
پتاسيم 138 156 300 300
کلسيم 85 93 180 185
منيزيم 25 48 48 80
گوگرد 33 64 158 68
ريز مغذيها
بر 0/23 0/46 1 0/3
مس 0/01 0/05 0/3 0/1
آهن 2/3 3/8 3 0/1
منگنز 0/26 0/81 1/3 2
موليبدن 0/007 0/03 0/07 0/2
روي 0/024 0/09 0/3 0/1

گونه هاي مختلف در ابتداي رشد احتياج به اصلاح در ترکيب محلول غذايي دارند. بعضي از محصولات نسبت به ديگر محصولات حساسيت بيشتري دارند. بنابراين، امکان دارد فرمولي که براي يک محصول خوب کار مي کند، براي گياه ديگر مناسب نباشد. تنظيم محلول غذايي به عهده شما است. ممکن است در استفاده از اين محلول ها به مشکلاتي برخورد کنيد که با داشتن آگاهي از نيازهاي هر گياه و علائم کمبود و اطلاعات ديگر مي توانيد محلول مناسب خود را تهيه کنيد.

مقادير شناخته شده عناصر اصلي در برخي محصولات

محصول نيتروژن فسفر پتاسيم کلسيم منيزيم
خيار 230 40 315 175 42
بادمجان 175 39 235 150 28
گياهان علفي 210 80 175 180 67
کاهو 200 50 300 200 65
هندوانه 186 39 235 180 25
فلفل 175 39 235 150 28
گوجه فرنگي 200 50 360 185 45


فرمول محلول غذايي براي محصولات مختلف

ميزان (g در 100 ليتر)

منبع گوجه فرنگي کاهو گل سرخ

عناصر اصلي

نيترات کلسيم 680 407 543
سولفات منيزيم 250 985 185
نيترات پتاسيم 350 404 429
کلريد پتاسيم 170 - -
فسفات منو پتاسيم 200 136 204
نيترات آمونيوم - 60 20

ريز مغذيها

شلات آهن 15 19/6 19/6
سولفات منگنز 1/78 0/96 3/9
بر 2/43 0/97 1/1
سولفات روي 0/28 0/552 0/448
سولفات روي 0/12 0/12 0/12
موليبدات سديم 0/128 0/128 0/127

کنترل EC:

راهنماي کلي ميزان مناسب EC

  گياهان ميوه اي مثل خيار گوجه گياهان برگي مثل کاهو و ريحان
مرحله ابتدايي رشد (کاشت دانه)

1600 -1800 mMho/cm
1120 -1260 ppm

1400 -1600 mMho/cm
980 -1120 ppm

متوسط EC 2500 mMho/cm
1750 ppm
1800 mMho/cm
1260 ppm
ميوه دهي 2400 -2600 mMho/cm
1680 -1820 ppm
--------
شرايط کمي نور (زمستان) 2800 -3000 mMho/cm
2000 ppm
2000 mMho/cm
  1320 ppm
شرايط زيادي نور(تابستان) 2200 -2400 mMho/cm
1700 ppm
1600 mMho/cm
1120 ppm


آماده هرگونه پاسخ گويي به سوالات شما در اين زمينه هستيم در پايان اميدواريم که اين مطالب براي شما مفيد واقع شده باشد و بتواند شما را در کشت هیدروپونیک قدمي به جلو ببرد. منتظر مطالب جديد ما در ارتباط با سيستم ها و روشهاي جديد کشت هیدروپونیک باشيد.

ارسال توسط محمد سلیمی

منبع

+ نوشته شده در  2007/2/1ساعت 19:29  توسط دوغا  | 

کشت بدون خاک گلهاي آپارتماني و سبزيجات در منازل و محيط هاي اداري

کشت بدون خاک گلهاي آپارتماني و سبزيجات در منازل  و محيط هاي اداري

(بخش اول معرفي دستگاه آوند کشت غلامحسين نصوحي)

اخيرا کشت بدون خاک بعنوان يک تکنولوژي نوين توسعه پيدا کرده و هم اکنون در کشور ما بطرق مختلف در حال گسترش مي باشد. با اين شيوه مي توان بخش اعظمي از نيازهاي خانوادها را در رابطه با پرورش سبزيجات برطرف کرد.

مزاياي اين روش براي شهروندان

1- اهداف زيست محيطي: افزايش جمعيت و نياز روز افزون جامعه به محصولات خوراکي و انگيزه هاي اقتصادي دست اندرکاران  توليد باعث شده که همه منابع توليد با هرگونه آثاري بکار گرفته شود و توجهي به تبعات زيست محيطي آن نشود. جمعيت زياد و کمبود وقت مناسب و کثرت اطلاعات متاسفانه فرصت لازم را براي افراد جامعه فراهم نمي کند که از نظر زيست محيطي در مصرف محصولات خوراکي خود انديشه کنند که چه بر سر آنها مي آيد، در صورتي که اخيرا تکنولوزي هاي جديد توانايي انسان را در کاهش خسارتهاي زيست محيطي فزوني بخشيده و در نتيجه از اين طريق توانسته آثار زيانبار بر محيط زيست و سلامتي انسانها را کاهش دهد. بدين منظور در چند ساله اخير موضوع تامين نيازهاي جامعه از طريق توسعه پايدار بشدت در حال پيگيري است و طبيعتا کشور ما هم نمي تواند از اين مسئله جدا باشد و بايد روشهاي گونان دفع آثار زيانبار حاصله از توليدات کشاورزي را به هر شکل در دستور کار خود قرار دهد.

در شيوه توليدي که در اين مکتوب بدان اشاره مي گردد، مصرف سموم و کودهاي شيميايي و آب مصرفي بحداقل مي رسد و از مصرف فاضلابهاي شهري و صنعتي و آلودگي هاي فلزات سنگين و ميکروبي در آن خبري نيست. همچنين آثاري از مگسها و پشه هاي خاک گلداني و يا بوي تعفن وجود نخواهد داشت.

2- توسعه علوم نوين کشاورزي در جامعه: آشنايي افراد علاقه مند به کشت بدون خاک و توليد هر نوع سبزيجات خوراکي و يا پرورش گلهاي زينتي در هر زمان و حداقل مکان مورد نياز مي تواند شرايط مناسبي را براي سرگرمي و لذت از زيباييهاي طبيعت در محيط مسکوني بوجود آورد. بخصوص اگر با طرح ساير زيباييها ادغام گردد که مختصرا در مباحث بعدي بدان اشاره خواهد شد.

3- اشتغال زايي و صرفه جويي اقتصادي: حذف زمان لازم براي خريد سبزيجات از بيرون منزل، جنبه اشتغال زايي براي توليد کنندگان دستگاههاي آوند کشت و همچنين آشنايي افراد علاقه مند براي امکان توسعه در سطوح وسيعتر و بالاخره اينکه معادل سطوح توليد گلهاي زينتي و سبزيجات به اراضي زير کشت اينگونه محصولات اضافه خواهد شد.

الف) آوند کشت چيست؟ آوند بمعني ظرف و لوله است و آوند کشت نوعي بستر کشت ظرفي يا لوله اي مي باشد که شامل شبکه اي از لوله هاي مي باشد که شامل شبکه اي از لوله هاي سوراخ دار و يا شکاف دار و يا نيم لوله ها و يا ظرفي به اشکال مختلف مي باشد که در آن بذر يا نهال گلها و سبزيجات و صيفي جات کاشت مي گردد. اين شبکه ها با نصب روي چهارپايه اي براحتي قابل حمل و جابجايي مي باشند و از نظر اندازه سطوح مي توان هم از طول و هم از عرض آنها را توسعه داد. براي افزايش طول مي توان از لوله هاي بلندتر استفاده نمود و يا لوله هاي استاندارد شده کوتاهتر قابل اتصال شدن را سر هم نمود. براي افزايش عرض شبکه ها تنها بايد بر تعداد لوله ها افزئده و اخرين لوله را از هر طرف با زانو به طرفين شبکه محکم چسب نمود. قطر لوله هاي انتخابي بر حسب اندازه بوته ها از 40 ميلي متر تا 110 ميلي متر (اندازه هاي مختلف لوه پوليکا) متغير است مگر اينکه اختصاصا بر اساس نياز قالب ريزي شوند.

بر اساس يک برآورد نظري براي ساخت کوچکترين شبکه اي که بتوان يک فضاي سبز گلدار و يا توليد سبزيجات مورد نياز يک خانواده 5 نفري را تامين نمود، مي شود سطحي معادل 2 متر مربع در نظر گرفت. براي ابعاد بزرگتر مطابق يا خانواده هاي پر جمعيت مي توان از هر طرف بسته به علاقه مندي مجري آن را توسعه داد که البته علاوه بر توانايي مديريت و نگهداري آن، شرايط ديگري مثل نياز به نور لازم، فضاي کافي، در معرض ديد بودن يا نبودن و از اين قبيل را بايد در نظر گرفت آنگاه سيستم را طراحي و اماده نمود. بذر، غده، و قلمه و يا نهال در اين شبکه ها در سوراخها و يا شکافهاي تعبيه شده روي لوله ها کشت مي شود. داخل لوله از مواد مصنوعي مثل پريليت، ليکا، پشم سنگ، پيت ماس و يا ماسه درشت پر شده است و محلول غذايي با استفاده از شبکه لوله هاي باريکه از داخل ان عبور مي کند. اگر شيوه کاشت بدون خاک (هيدروپونيک) در لوله يا ظروف بدون مواد مصنوعي انجام گيرد در اصطلاح علمي آن را کشت بدون خاک در لايه هاي نازک محلولهاي غذايي يا اختصارا NFT مي نامند. اين لايه ها مي تواند در لوله يا نيم لوله هاي پي وي سي ، مجاري چهارگوش و يا ذوذنقه اي شکل، صفحات موجدار فايبر گلاس و از اين قبيل باشد. در اين روش محلول غذايي در عمق چند ميلي متري از کف اين لوله ها بصورت چرخشي عبور مي کند، ولي در روش مورد نظر مسير هاي کشت از مواد مصنوعي پر شده و بر اساس نياز رطوبتي ريشه گياه طبق برنامه دور آبياري اين مواد آبياري و خيس مي شوند. بر اين اساس کاشت در سيستم آوند کشت مورد نظر را ميتوان نوعي سيستم کشت تعديل شده ناميد که داراي متعلقات اضافه تر، از جمله سيستم فرمان آبياري مي باشد با اين وصف از اين سيستم در اين نوشتار بنام آوند کشت اسم برده خواهد شد. در سيستم آوند کشت ريشه ها درون شبکه هاي تعبيه شده که داراي پريليت يا ماسه و يا مخلوطي از اين دو يا پشم سنگ استقرار مي يابند، ولي قسمت ساقه و برگها در بالاي آن قرار مي گيرد که چنانچه همانند صيفي جات ارتفاع بلندي پيدا کنند انها را در بالاي آوند کشت مي توان داربست نمود.

ب) شبکه بندي سيستم: براي شبکه بندي سيستم مورد نظر لوله هاي شکاف دار يا سوراخ دار طراحي شده را به سه راهي هاي طرفين محکم چسب نمود تا ابعادمورد نظر بدست آيدف آنگاه آخرين لوله از هر طرف با استفاده از يک زانو به سه راهي مربوط وصل مي گردد. بهتر است شبکه آبرساني قطره اي داخل لوله همزمان وصل و آنگاه از مواد بستر مثل پرليت ، ماسه يا پشم سنگ پر شود.آخرين پيوستگي هاي  شبکه کامل شده و پس از محکم شدن قسمتهاي چسب شده بر روي چهارپايه مخصوص نصب مي شود.

ج) تکيه گاه آوند کشت(ميز نگهداري): براي نگهداري و همچنين قابليت جابجايي و استفاده از نور و تهويه مناسب از تکيه گاهي بصورت چهارپايه استفاده مي شود بطوري که اين چهارپايه با استفاده از چرخهاي کوچک براحتي روي سطوح فرش قابل جابجا شدن باشد. در طرحهايي که کشت حاصله نياز چنداني به نور مستقيم خورشيد ندارند يا بتوان از نور مصنوعي استفاده کرد مي توان اين چهرپايه را در دو يا سه طبقه به فاصله 40 تا 60 سانتي متر بسته به ارتفاع گياهان کاشته شده تهيه نمود.ميزهاي نگهداري آوند کشت را مي توان از لوله هاي گالوانيزه و يا براي تزئين بيشتر منزل از شبکه هاي استيلي و يا پلاستيکي محکم تهيه کرد.

د) مواد مصنوعي براي بستر کشت: براي کاشت گياهان در داخل لوله ها يا نيم لوله هاي شبکه آوند کشت، لازم است درون آنها از مواد نگهدارنده و مرطوب کننده بذر و نهالها پر شود، بطوري که اين مواد کاملا خنثي و بدون اثر گذاري روي محلول هاي غذايي يا ديواره بستر يا ريشه گياه باشد. همچنين اين مواد بايد بتوانند رطوبت را بخوبي جذب و آنگاه در اختيار ريشه بگذارند و داراي فضاي لازم براي تهويه و رشد و توسعه ريشه ها باشند. و اثرات شيميايي خاصي روي محلولهاي غذايي نداشته باشند.

1- مواد معدني:اين مواد اگر چه انواع مختلفي دارندد ولي چهار نمونه از آنها که خصوصيات بهتري داشته و در اينگونه بستر ها استفاده مي شود نام برده مي شود.

پريليت – پشم سنگ – ليکا – ماسه

2- مواد آلي: اين مواد شامل انواع پيت موسها که منشا گياهي دارند و کاملا پوسيده اند مي باشند، آنها را مي توان به تنهايي و يا مخلوطي با هريک از مواد معدني فوق الذکر در سيستم هاي کشت بدون خاک استفاده نمود.

3- مواد پلاستيکي: اين مواد شامل انواع فومها و اسفنجهاي مخصوصي هستند که بعلت گراني و استفاده کمتر در سيستم هاي کشت بدون خاک از توضيح بيشتر آنها خودداري مي گردد.

و- شبکه آبياري:

1- مخزن محلول غذايي: مخزن محلول غذايي ظرفي است که داخل آن آب بهمراه عناصر غذايي مورد نياز گياه با غلظت مناسب وجود دارد جنس مخزن مورد استفاده مي تواند از نوع پلاستيک سخت، فايبر گلاس، شيشه، پلي اتيلن و يا سفال محکم و سبک باشد و ديواره آن تيره و يا با لايه تيره رنگي پوشيده شده باشد. اين مسئله باعث جلوگيري از ورود نور خورشيد بداخل محلول غذايي مي شود که مانع از تشکيل جلبک در آن خواهد شد.

حجم ظرف محلول غذايي  بر حسب بستر گياهان کاشته شده متفاوت مي باشد و مي تواند از 20 تا 50 ليتر حجم داشته باشد. بر اين اساس روزانه به ازاء هر متر مربع از گياه کاشته شده حدود 2 تا 5/2 ليتر محلول غذايي رقيق شده مورد نياز مي باشد، بنابراين يک ظرف 20 ليتري مي تواند بطور متوسط تا ده روز يک فضاي يک متر مربعي از گل سبزيجات کشت شده را تامين کند همچنين نصب يک لوله مدرج شفاف روي مخزن که بتواند موجودي محلول غذايي را نشان دهد ضروريست. شکل مخزن نيز بر حسب اينکه در کجاي آوند کشت نصب شود و از چه جنسي انتخاب گردد، به ذوق و سليقه مجري بستگي دارد. چنانچه در آوند کشت بکارگيري شيوه هاي ديگر تزئيني مثلا آکواريوم نگهداري ماهي ها و از اين قبيل مورد نظر باشد مي توان مخزن محلول غذايي را در ادغام با موارد فوق طوري طراحي نمود که در آنها استتار شده و ديده نشود.

2- لوله هاي آبرساني: از جمله لوله هاي آبرساني لوله هاي حاوي قطره چکان هاي محلول رساني است. اين لوله ها را مي توان براي نصب در شبکه آبياري آوند کشت از محل بستر و پاي ريشه هاي گياه عبور داد. نوع لوله ها باريک و ماکاروني مانند خواهد بود و به قطر 2 تا 3 ميلي متر در نظر گرفته مي شود که از داخل بستر کشت و نزديک ريشه ها عبور داده مي شود. مي توان به ازاي محل هر نهال يک قطره چکان کوچک نصب نمود تا محلول غذايي از اين محل ها به پاي ريشه بوته ها چکيده شود. در روش ديگر لوله هاي ماکاروني را مي توان از روي بستر عبور داد و انگاه در محل يقه بوته ها يک قطه چکان نصب نمود. همچنين بايد انتهاي لوله را با گرم کردن مسدود نمود و طرف ديگر را از طريق يک شير کنترل آکواريومي به ورودي شيلنگ اصلي محلول رسان اتصال داد.

براي انجام آبياري يکنواخت و حفظ تعادل فشار محلول داخل لوله ها بهتر است 50 درصد لوله هاي ماکاروني به يک طرف سه راهي لوله اصلي محلول رساني و 50 درصد بقيه به طرف ديگر سه راهي متصل گردد.

در روش ديگر مي توان قطره چکانها را حذف و با کوتاه نمودن لوله هاي ماکاروني فقط سر اين لوله ها  را به ابتداي هر بستر وارد نمود تا محلول غذايي با جريان ثقلي از ابتدا تا انتهاي هر مسير عبور نموده و مازاد آن با همراه شدن مازاد محلول غذايي ساير مسير ها يکي شده و در ظرف محلول غذايي برگشت داده شود. البته در اين روش ممکن است رديفهاي اوليه از مواد غذايي کاملتري برخوردار باشند. براي استقرار مسير اصلي محلول رساني لوله اصلي را به پمپ داخل مخزن وصل نموده و از طرف ديگر هم که به ابتداي سه راهي محلول رساني به لوله هاي ماکاروني وصل است. در طول مسير محلول رساني افراد علاقه مند مي توانند براي اندازه گيري مداوم EC ، PH اين وسايل اندازه گيري را نصب نمايند هر چند ممکن است با توجه به قيمت بالاي اين نوع دستگاه ها اقتصادي نباشد.

لوله هاي اصلي مورد مصرف، پلاستيکي، تيره رنگ و به قطر 5 تا 10 ميلي متر مناسب است و طول آن به اندازه نياز يعني فاصله محل مخزن تا تقسيم محلول به لوله ماکاروني خواهد بود.

3- پمپ محلول رساني: براي محلول رساني مسرهاي بستر آوند کشت با توجه به سطوح کوچک و امکان فضاي موجود مي توان از پمپ شناور الکتريکي کوچکي استفاده کرد. اين پمپ ها که مخصوص کار در آکواريوم ها مي باشد. آب را به روش سانترفيوژ با خروجي به قطر 10 ميلي متر و يا تغيير آن به دلخواه به بالا هدايت مي کنند و به راحتي به لوله اصلي متصل مي شوند و در انواع مختلف از نظر توانايي و دبي خروجي و همچنين کشور سازنده در بازار موجود است مجري مي تواند بهترين نوع آن را تهيه و استفاده نمايد.

از محاسن اين پمپ ها دوام طولاني، مصرف ناچيز برق و پوشش عايق ساخته شده از نوعي پلاستيک سخت مي باشد که در مقابل انواع محلولها نيز مقاوم بوده و دچار فرسايش نمي شود. همچنين اين پمپ داراي فيلتر هاي بلند است که با توجه به تميز بودن محلول غذايي مي توان آن را حذف نمود. نتيجتا پمپ براحتي کف مخزن چسبيده و محلول غذايي را تا آخر به بالا پمپ مي کند. از اين پمپ ها براي کارکرد منظم طبق برنامه اي که توسط دستگاه فرمان داده مي شود استفاده شده و محلول رساني مي کند. با وجود اين بهتر است هر از گاهي از چگونگي کارکرد پمپ مطمئن شد زيرا برخي اوقات ممکن است عواملي باعث اختلال در چرخش پمپ آن شده و موتور را از کار بيندازد.

4- دستگاه فرمان: جعبه فرمان يک دستگاه ديجيتالي کوچک مي باشد و کار آن روشن و خاموش کردن پمپ در ساعاتي است که مجري برابر نياز گياه به محلول غذايي آن را تنظيم مي نمايد. اين دستگاه که تقريبا کار زمان سنج (تايمر) را انجام مي دهد بايستي بتواند شبها کلا قسمت فرمان پمپ را خاموش و روزها نيز فواصل زماني معين دقايق مورد نياز براي روشن بودن و ساعاتي براي خاموش بودن پمپ را فرمان دهد.اين دستگاه بايد بتواند که در موقع قطع و وصل مجدد آن بطور اتفاقي برنامه هاي داده شده را ذخيره نمايد و نياز به تنظيم مجدد نباشددر اين صورت سيستم آبرساني براحتي کار خواهد کرد و تا زماني که مخزن داراي محلول غذايي است و اشکالي براي پمپ بوجود نيامده هيچ نيازي به سرکشي و اقدامات اضافي براي آبياري نخواهد بود و تنها لازم است در مراحل مختلف رشد گياه کاشته شده که ميزان نياز غذايي آن نيز تفاوت مي کند دستگاه فرمان مطابق با آن تنظيم شود تا الکترو پمپ محلول غذايي را در مسير کشت ها پمپ نموده و پس از خيس کردن مواد مصنوعي بستر مازاد محلول را به مخزن اصلي بازگرداند. در روش ديگر مي توان با استفاده از سنسورهاي حساس به رطوبت در داخل بستر نسبت به هوشمند نمودن محلول رساني سيستم اقدام نمود.

 

کشت بدون خاک گلهاي آپارتماني و سبزيجات در منازل  و محيط هاي اداري
(بخش دوم عمليات کشاورزي)

الف- نحوه کاشت: کاشت گياه به چند صورت بذر، غده، ريشه، نهال و قلمه صورت مي کيرد. براي اين منظور ابتدا محل بستر کشت را که از پرليت و يا ماسه و يا تواما پر شده با محلول غذايي بسيار رقيق و حتي با آب تنها کاملا خيس نموده آنگاه بذر را کاشته و روي آنها با همان مواد مصنوعي بستر 2 تا 3 سانتيمتر پوشانده مي شود. اگر قرار است غده، ريشه، نهال يا قلمه کاشته شود محل آنها را کمي گود کرده تا براحتي در جاي خود مستقر شود. آنگاه اطراف آن بميزان 2 تا 3 سانتيمتر از مواد مصنوعي بستر پر مي گردد. براي آبياري بذر و يا نهالهاي کاشته شده گلها مي توان چند روزي آنها را تا استقرار کامل با آب تنها آبياري نمود و همين شيوه را ميتوان براي کاشت بذر و نهال سبزيجات بکار بست، با اين تفاوت که با شروع رشد رويشي آنها بخصوص در مورد گياهان نور پسند بايستي آوند کشت را در محلي مستقر نمود که از نظر تابش نور مشکلي نداشته باشد و حداقل نور مورد نياز روزانه به گياهان کاشته شده بتابد يا از نور مصنوعي استفاده گردد. در صورتيکه براي اغلب گلهاي آپارتماني بعلت عدم نياز به نور مستقيم خورشيد آوند کشت را مي توان در سايه و هر نقطه مناسب از منزل نگهداري نمود.

براي تهيه انواع نشاء چون بصورت متراکم تهيه مي گردد لازم است مسير کاشت پيوسته و فواصل بين رديف هاي کشت نيز کوتاهتر باشد. همچنين بستر ها را مي توان بصورت ناوداني و به عرض و عمق 5 تا 10 سانتيمتر و طول دلخواه تهيه و فضاي آنها را از پشم سنگ مخصوص کشت هيدروپنيک پر نمود، آنگاه بذر کاري کرد.همچنين مي توان از مکعبهاي فشرده شده پشم سنگ استفاده نمود که در اين حالت در زمان انتقال نشاء مکعب ها همراه نشاء منتقل مي گردند.

اينگونه مکعبها کوچک قابل جايگذاري در بستر هاي کاشت اصلي مي باشند ولي از همين مکعب هاي پشم سنگ نوع بزرگتر و فشرده تر تهيه شده اند که اطراف و کف آنها با لفافهايي پوشيده شده و به عنوان بستر اصلي تا پايان رشد گياه به تنهايي باقي مي مانند.

ب- عمليات داشت:

1-تنظيم دور آبياري: براي جذب عناصر غذايي توسط گياه محيط ريشه بايستي هميشه مرطوب بوده و اين رطوبت با مواد غذايي مورد نياز گياه همراه باشد. در اينصورت جمع آب و مواد غذايي بصورت محلول غذايي تهيه شده و به محيط ريشه ها منتقل مي گردد. اينکه اين محلول غذايي در چه دفعاتي به محيط ريشه برسد بستگي به روش تهيه بستر دارد.

در سيستم N.F.T محيط ريشه خالي و اطراف آن را صرفا هوا فرا گرفته و محلول غذايي همراه با اکسيژن لازم به عمق 3 تا 5 ميليمتر بطور مرتب از ناحيه انتهاي ريشه ها عبور مي کند در اين روش چون نياز به جريان دائم محلول غذايي هست و مراقبت هاي مکرر و  هوا دهي ريشه ها ضروري مي باشد، براي استفاده در منازل مناسب نبوده توصيه نمي گردد. براي کاهش زمان آبياري و سر کشي ها و مراقبت هاي مکرر و اينکه بتوان آبياري را دوره اي کرد و بوسيله دستگاه فرمان سيستم محلول رساني را هوشمند نمود داخل بستر هاي کشت را از مواد مصنوعي (نگهدارنده) پر نموده و پس از کاشت گياه آبياري انجام مي گيرد، مواد مصنوعي محلولهاي غذايي را در خود جذب نمود و آنگاه بتدريج در اختيار ريشه قرار مي دهند. در نتيجه تا زمان وجود رطوبت در محيط ريشه نيازي به آبياري نمي باشد.

براي تنظيم دوره آبياري در اين روش ابتدا قبل از کاشت گياه محيط ريشه ها را کاملا مرطوب نمود، آنگاه دور آبياري بشرح زير تنظيم مي گردد:

       برنامه شبکه آبرساني را براي دو تا سه نوبت در روز و براي مدت يک تا سه نوبت در روز و براي مدت يک تا دو دقيقه به دستگاه فرمان  منتقل نموده تا زماني که بذور کاشته شده سبز گردد و يا نهالها و قلمه ها ريشه نمايد، آنگاه برنامه آبياري را مطابق با مراحل رشد گياه که نياز به محلول غذايي آن کم کم افزايش مي يابد بتدريج به 2 تا 5 دقيقه در هر نوبت افزايش داده و دور آبياري نيز از 3 تا 4 نوبت در روز منظور مي گردد. اين تغييرات معمولا براي سبزيجات هر دو تا سه هفته يکبار لازم است انجام گردد در صورتيکه براي پرورش گلها اين تغييرات خيلي مورد نياز نمي باشد.

براي تنظيم دور آبياري عوامل ديگري نيز موثر است که در مبحث ميزان مصرف محلولهاي غذايي بدان اشاره گرديد. نکته قابل ذکر در طول دوره آبياري تجمع نمکها در محيط ريشه است که در اثر آن بتدريج EC محيط افزايش مي يابد که با آب شويي رفع خواهد شد. البته هرچه دور آبياري کوتاهتر و تعداد دفعات آن بيشتر شود تجمع نمک ها در محيط ريشه کمتر و EC محيط نيز بکندي افزايش مي يابد. همچنين هر چه مسير هاي کاشت اعم از لوله يا نيم لوله يا ناوداني طولاني تر باشد طبعا مواد پر شده داخل آنها زيادتر مي شود که در اين حالت نياز به افزايش زمان آبياري مي باشد.

2- تنظيم شرايط اقليمي: چنانچه محل نگهداري آوند کشت در فضاي مسکوني و يا اداري باشد طبيعي است که اين فضاها از نظر دما و رطوبت مطابق با نياز انسانها است که خوشبختانه با نياز پرورش گلها و برخي سبزيجات و توليد نشاء نيز تطابق دارد، لذا از اين بابت مشکل چنداني وجود نخواهد داشت مگر تامين نور که بيشتر براي کاشت سبزيجات و توليد نشاء مورد نياز است. که در اين رابطه بايد از هر امکان تابش نور در فضاي محل استقرار آوند کشت استفاده کرد.

1-2.دما: معمولا دماي ايده آل محيط گياهان بين 20 ال 25 درجه سانتي گراد مي باشد. اگر اين دما حداکثر 5 درجه کمتر يا بيشتر بشود مشکلي براي رشد گياهي ايجاد نخواهد کرد، زيرا با توجه به دماي ايده آل مورد نياز گياهان ملاحضه مي شود که اين ميزان دما براي اغلب گياهان بالاخص گياهان مورد نظر مناسب مي باشد و ايجاد سيستم حرارتي در زمستان و يا سيستم خنک کنندگي در تابستان بطور اختصاصي براي پرورش گياهان آوند کشت در منزل ضرورتي ندارد، ضمن اينکه دماي موجود علاوه بر تامين نياز دمايي فضاي اندام هاي هوايي گياهان کاشته شده دماي مناسب براي محلول غذايي و محيط ريشه ها را نيز تامين مي نمايد.

2-2.نور:بسياري از گلهاي آپارتماني نياز چنداني به نور مستقيم آفتاب نداشته و در نور غير مستقيم بخوبي پرورش سبزيجات و يا توليد نشاء هاي مرغوب حتما به نور خورشيد نياز مي باشد. در اين رابطه مي توان از فضاي نورگير ها و يا تابش نورهاي پشت پنجره ها و يا فضاي تراسهاي منازل آپارتماني استفاده نمود. ولي در صورتي که الزام به توليد در فضاي مسقف آپارتماني يا محيطهاي مشابه مي باشد مي توان با علم به نور مورد نياز گل يا سبزيجات کاشته شده لامپهاي مخصوص ايجاد نور مصنوعي تهيه و در بالاي فضاي کشت شده با استفاده از تکيه گاه مناسب تعبيه نمود و به اندازه مورد نياز آنها را روشن نمود.

براي کاهش نور اضافي در محلولهايي که نور مستقيم و اضافي وجود دارد مي توان با استفاده از نايلونهاي UV دار و يا فايبر گلاس ميزان عبور نور آفتاب را کاهش داد.

3-2. رطوبت و تهويه: رطوبت موجود در فضاي مسکوني معمولا بيش از 50% حجمي مي باشد که اگر چه اين ميزان کافي نيست ولي رطوبت قابل استفاده و مناسبي براي اکثر گلها و سبزيجات مي باشد.

در زمينه تهويه براي پرورش گياهان گلخانه اي اگر چه هدف خنک نمودن محيط و همچنين تامين CO2 لازم و يا کاهش رطوبت قابل استفاده و مناسبي براي اکثر گلها و سبزيجات مي باشد.

در زمينه تهويه براي پرورش گياهان گلخانه اي اگر چه هدف خنک نمودن محيط  و همچنين تامين CO2 لازم و يا کاهش رطوبت اضافي مي باشد ولي همانطور که اشاره شد در محيطهاي مسکوني و يا اداري همه اين عوامل بميزان مناسبي فراهم مي باشد لذا تهويه خاصي براي گلهاي آپارتماني مورد نياز نمي باشد. مگر براي گياهاني که نور پسند مي باشند و نياز به تهويه بيشتري دارند.

ج-برداشت:

1- برداشت سبزيجات: معمولا سبزيجات کشت شده را از نظر برداشت مي توان به دو دسته تقسيم بندي نمود يک دسته از سبزيجات که مي توانند چندين بار برداشت شوند مثل تره و يا نعناع که مي توان آنها را با تراکم بيشتر کاشته و فقط به اندازه نياز روزانه برداشت نمود تا اينکه با آخرين برداشت، قسمت برداشت شده اوليه آماده مصرف مجدد مي گردد.

در کاشت صيفي جات مثل گوجه فرنگي به تدريج و در طول سال ميوه از آن برداشت مي گردد.چنانچه بوته ها نياز به قيم و يا داربست نمودن داشته باشند با استفاده از اهرمهاي که دربالاي بوته نصب شده است بوته ها نصب شده است بوته ها داربست مي شوند ضمن اينکه لامپ مخصوص ايجاد نور مصنوعي نيز در بالاي بوته ها به اهرم مربوطه نصب گرديده است.

در کاشت سبزيجاتي که براي يک نوبت برداشت مي گردند مثل تربچه و ريحان ميتوان به طور متوسط به ازاء يک تا دو ماه يک بار کاشت و برداشت نمود ومجددا اقدام به تکرار کاشت و يا سبزيجات ديگر نمود.

2- برداشت نشاء:چنانچه کاشت نشاء انجام گرفته باشد، برداشت نشاءها مي تواند يکجا و يا بر حسب نياز طي چن نوبت و با فاصله زماني کوتاه همه آنها برداشت شود. بسته به نوع بستر ممکن است ريشه نشاء از مواد مصنوعي جدا شود و يا همراه مواد بستر مثل مکعبهاي پشم سنگ منتقل شوند که البته انتخاب نحوه برداشت نشاء به ميزان حساسيت گياه(به جدايي ريشه از مواد مصنوعي يا قطع ريشه ها) نيز بستگي دارد

3- گلهاي پرورشي: گلهاي کاشته شده در آوند کشت و نگهداري آنها در آپارتمانها و يا فضاي اداري اغلب جنبه تزئيني داشته و نيازي به برداشت ندارد. در مواردي ممکن است از گلهاي کاشته شده قلمه يا نهال و يا پياز هاي تکثير شده نيز برداشت شود. ولي اگر هدف از نگهداري آوند کشت پرورش گلها بصورت اقتصادي و تجاري باشد و قرار است آئند کشت را بعنوان محلي براي تکثير گلها به شيوه هاي گوناگون از جمله استفاده از گل بريده آن منظور نمود.مي توان در نواحي مسکوني اجراي آوند کشت را باسطح کمتري نزديک به 20 تا 50متر مربع براي استفاده از گلهاي شاخه بريده آن در وضعيت تجار انجام داد حتي براي تنوع بيشتر در تعدد کشت گلها و يا انواع گياهان ديگر مثل گياهان آبزي که به صورت آکواريومي پرورش مي يابد مي توان آوند کشتهايي در دو يا سه طبقه تهيه و يا به صورت پلکاني آنها را مستقر نمود.

در مواردي که در اماکن مسکوني فضاي مناسبي وجود نداشته باشد حتي مي توان با استفاده از يک يا چند گلدان به صورت تک واحدي به پرورش گلها به روش کشت بدون خاک ادامه داد.

د- آماده سازي آوند کشت براي کشت بعدي:با پايان يافتن استفاده از آوند کشت، در صورتي که گياهان کاشته شده داراي ريشه هاي انبوه نبوده و موارد مصنوعي بستر خيلي دچار آلودگي نشده باشد مي توان با چند بار آبشويي و سپس ضد عفوني آن بهمراه شبکه هاي آبرساني با بخار آب آنها را براي کشت بعدي آماده نمود، در غير اين صورت کليه مواد مصنوعي بستر تخليه و در طي مدتي که آوند کشت بدون کاشت مي باشد کليه مسير هاي محلول رساني و بستر ها با بخار آب و يا آب کاملا جوش ضد عفوني گردد.آنگاه پس از خشک شدن در زمان مورد نياز بستر ها را از مواد دانه بندي شده و يا از پشم سنگ پر نموده تا محيط براي کشت بعدي آماده شود.

 

کشت بدون خاک گلهاي آپارتماني و سبزيجات در منازل  و محيط هاي اداري
(بخش سوم محلولهاي غذايي )

الف- نحوه تهيه محلولهاي غذايي:محلولهاي غذايي حاوي حداقل دوازده عنصر غذايي مي باشند که موقع مصرف با آب آبياري رقيق مي گردند. براي دقت عمل، بهتر است ترکيبات و املاح موجود در آب آبياري قبل از اختلاط با محلول غذايي اندازه گيري شود زيرا براي رسيدن به يک محلول استاندارد مطابق با نياز گياه ضرورت ايجاب مي نمايد که عناصر اضافي که در آبياري موجود هستند در طراحي فرمول غذايي منظور شوند.

در محلولهاي غذايي علاوه بر وجود عناصر مورد نياز گياه رعايت دو عامل عمده در طول رشد گياه بسيار مهم مي باشد:

1-PH: PH ميزان درجه اسيدي يا قليايي بودن محلول غذايي مورد مصرف را نشان مي دهد و از درجات حداقل بين صفر تا حداکثر 14 درجه بندي شده است. معمولا بهترين درجه PH براي گياهان در روش کشت بدون خاک بين 5/5 الي 7 مي باشد. اگر PH بالاتر يا پايينتر از اين مقدار شود موجب کاهش رشد و در صورت شدت تغييرات باعث مرگ گياه مي شود، براي تنظيم PH از جمله کاهش آن از اسيد سولفوريک و براي افزايش آن از هيدروکسيد کلسيم ميتوان استفاده کرد.

2- EC:EC  هدايت الکتريکي محلول غذايي يا شوري محلول مصرفي را نشان مي دهد، و حاکي از ميزان غلظت عناصر و بنيانهاي غذايي يونيزه شده است. هر چه غلظت يونها بيشتر باشند جريان الکتريکي بيشتر برقرار شده و عدد EC بالاتري نشان مي دهد و هر چه غلظت عناصر کمتر شود EC کمتري را نشان داده مي شود. تغييرات EC  از صفر تا 25 شماره گذاري شده و معمولا مناسبترين EC کمتر از 2 مي باشد. هر چند ميزان حساسيت گياهان مختلف به شوري متفاوت مي باشد ولي معمولا EC هاي بالاتر از 3 بتدريج بر رشد و کيفيت گياهان اثر منفي خواهد گذاشت. با اين وصف لازم است براي ساختمان محلولهاي غذايي از آبي که EC آن کمتر از 1 مي باشد استفاده نمود، زيرا پس از ساخت محلول غذايي با آب EC آن به نسبت اضافه کردن عناصر غذايي افزايش مي يابد حال اگر آب مصرفي EC معادل 2 داشته باشد پس از اضافه کردن ترکيبات غذايي مظمئنا EC آن بيشتر از 2 و نزديک 3 خواهد شد.

برحسب آزمون و خطاي رشد گياه با توجه به کشت در منزل معمولا آب مصرفي همان آب شرب است که تصفيه شده و شيرين بوده و اغلب داراي EC کمتر از 1 مي باشد.

معمولا محلول هاي غذايي از نظر نياز گياهان باغلظت هاي متفاوت عناصر تهيه مي شود و همين تفاوت غلظت است که تحت عنوان فرمولهاي مختلف محلول غذايي ناميده مي شود چنانچه اين تفاوت ها ديده نشود و خواسته شود که ميزان غلظت عناصر غذايي براي همه گياهان يکسان تنظيم گردد مسلما اين کار صحيح نخواهد بود.

بنابر اين بهتر است با توجه به منابع و تجارب موجود از محلولهاي غذايي معرفي شده به هر گياه استفاده شود.

براي آشنايي علاقه مندان به تهيه محلول غذايي و استفاده از ترکيبات شيميايي عناصر و نحوه محاسبه وزن ملکولي آنها براي تعيين غلظت مختصري به اين موارد اشاره مي گردد:

براي ساخت يک محلول غذايي بايستي از مقدار مختلف عناصر غذايي مورد نياز گياه بخصوص اطلاع کافي داشت، همچنين از نسبت عناصر شيميايي مورد استفاده در فرمول غذايي آگاهي کامل داشت.

براي محلول سازي لازم است به ميزان حلاليت مواد شيميايي مورد استفاده و اينکه ترکيبات شيميايي مورد استفاده تا چه اندازه ناخالصي دارد و آن ناخالصي ها چه مي باشد و تعداد مولکولهاي آب تبلور همراه آن ترکيب چه مقدار است توجه شود.از طرفي به ميزان تاثير متقابل عناصر شيميايي نسبت به يکديگر بايد توجه کافي شود. بعنوان مثال محلول نيترات کلسيم در اختلاط با برخي ترکيبات در حالت ساخت محلول غذايي غليظ دچار واکنشهاي شيميايي شده و ترکيبات جديدي را بوجود مي آورد که قابل استفاده نمي باشد. در اينصورت بهتر است براي ساخت محلول هاي غذايي غليظ، آنها را طي دو مرحله جداگانه A و B آماده نمود و سپس اقدام به رقيق سازي دو محلول در يک مخزن نمود. که در اين حالت آثار ترکيبي بسيار ناچيز، و قابل اغماض است. اين دو محلول غليظ به نامهاي Stock A و Stock B معروف هستند، براي ساخت يک محلول غذايي لازم است ابتدا وزن اتمي کليه عناصر مورد نياز را منظور نمود جدول(1)، آنگاه با مشخص نمودن وزن اتمي کليه عناصر وزن مولکولي يک ترکيب را بدست آورد. بعنوان مثال در مورد So4 Zn وزن مولکولي آن بشرح زير بدست مي آيد.

وزن مولکولي S(32)+O4(16*4)+Zn(65)=161

بدين ترتيب ميزان مواد شيميايي مورد نياز براي تهيه محلول غذايي را به نسبت عناصر موجود در ترکيب فرمول غذايي بدست مي آورند.بديهي است که ميزان ناخالصي ها و مولکولهاي آب موجود در ترکيب بايستي در محاسبات منظور شوند.

جدول شماره 1 – وزن اتمي تعدادي از عناصر که عموما در تهيه محلولهاي غذايي هايدروپونيک مورد استفاده قرار مي گيرد.

وزن اتمي

علايم اختصاري

عنصر

وزن اتمي

علايم اختصاري

عنصر

55

Mn

منگنز

11

B

بر

96

Mo

موليبدن

40

Ca

کلسيم

14

N

ازت

12

C

کربن

16

O

اکسيژن

35

Cl

کلر

31

P

فسفر

59

Co

کبالت

39

K

پتاسيم

64

Cu

مس

23

Na

سديم

1

H

هيدروژن

32

S

گوگرد

56

Fe

آهن

65

Zn

روي

24

Mg

منيزيوم

ميزان عنصر خالص در هر ترکيب شيميايي مساوي وزن اتمي آن با در نظر گرفتن ضريب آن عنصر مي باشد مثلا در ترکيب  So4Znميزان روي 65 گرم و ميزان اکسيژن 64 گرم در هر مولکول گرم سولفات روي مي باشد. براي بدست آوردن يک گرم روي در ترکيب مربوطه از تقسيم وزن مولکولي ترکيب به وزن اتمي روي مقدار ترکيب شيميايي مورد نياز بدست مي آيد 5/2=65/161 يعني به ازاء هر 5/2 گرم خالص ترکيب شيميايي سولفات روي يک گرم روي خالص وجود دارد.اگر اين مقدار سولفات روي در 1000 ليتر آب حل شود بميزان يک ppm (يک قسمت در ميليون) روي خواهيم داشت. در اين ارتباط جدول شماره 2 ميزان گرم مورد نياز ترکيبات شيميايي در 1000 ليتر آب را براي بدست آوردن يک ppm از عناصر مشخص شده نشان مي دهد.

جدول شماره 2 – مقدار مواد شيميايي قابل استفاده (برحسب گرم) در ساخت 1000 ليتر محلول غذايي بمنظور رساندن عناصر غذايي به ميزان يک گرم در هزار ليتر

  دومين عنصر موجود

  مقادير بر حسب گرم در 100 ليتر آب ppm

عنصر غذايي تامين شده

  مواد شيميايي مرکب در ترکيب

 

  4/7

ازت

  سولفات آمونيوم

  کلسيم 1/36 ppm
ازت 0/74 ppm

  6/45
4/7

ازت
کلسيم

  نيترات کلسيم

 پتاسيم 2/6 ppm
ازت 0/38 ppm
 

  7/3
2/8

ازت
پتاسيم

 نيترات پتاسيم

 

  6/45

 ازت

  نيترات سديم

 

  2/17

  ازت

  اوره

 فسفر0/8 ppm
پتاسيم1/26 ppm
 

  3/53
4/45

  پتاسيم
فسفر

  فسفات منوپتاسيم

  کلسيم 0/6 ppm

  4/78

  فسفر

  سوپر فسفات تريبل

 

 4/8

  کلسيم

  سولفات کلسيم(گيپسوم)

 

  5/64

  بر

  اسيد بوريک

 

  3/91

  مس

  سولفات مس

 

  4/96

  آهن

  سولفات آهن(فرو)

 

  4/05

  منگنز

  سولفات منگنز

 

  10/25

  منيزيم

  سولفات منيزيم(ايپسوم)

 

  1/5

  موليبدن

  تري اکسيد موليبدن

 

  4/42

  روي

  سولفات روي

ب - انواع فرمولهاي غذايي :
در اين مبحث به سه نوع فرمول غذايي از فرمولهاي متعدد رايج و مورد مرف اغلب گياهان اشاره مي گردد. يکي از انها محلول غذايي هوگلند مي باشد. اين محلول غذايي طيف کاربرد وسيعي براي اغلب گياهان بالاخص براي سبزيجات و گلها دارد. و ديگري محلول غذايي اشتاينر است که براي صيفي جات مثل گوجه فرنگي استفاده مي شود. همچنين فرمول غذايي کوپر که براي اغلب گياهان قابل استفاده بوده و در يک شرايط مطلوب محيطي بسيار خوب جواب داده است مورد بحث قرار مي گيرد. بطور کلي مي توان گفت که براي گياهان پر شاخ و برگ از محلول غذايي که داراي ازت بيشتري مي باشد مورد نياز است، در صورتي که گياهان غده اي به فسفر بيشتري در محلول غذايي نيازمندند. اگر چه در استفاده از هر محلول غذايي براي گياه کاشته شده بايستي آثار کمبود عناصر غذايي در علائم مسموميت برخي عناصر را در گياه ملاحضه و تشخيص داد و بر اساس آن ترکيب مناسبي از محلول را بدست آورد.
1- فرمول غذايي هوگلند:
اين فرمول غذايي توسط هوگلند و ارنون در سال 1950 در دانشگاه کاليفرنيا ارائه شده و براي کاشت انواع گياهان پرورشي مورد استفاده قرار مي گيرد. در جدول شماره 3 تر کيبات مورد استفاده مشاهده مي گردد.

جدول شماره 3:فرمول غذاي  هوگلند
اسيد موليبديک سولفات مس سولفات روي کلريد منگنز اسيد بوريک سولفات منيزيم منوفسفات آمونيوم نيترات پتاسيم نيترات کلسيم مواد شيميايي
0/02 0/08 0/22 1/18 2/86 439 115 505/5 1181 گرم در 100 ليتر آب

  همچنين علاوه بر مواد فوق وجود يک محلول پايه آهن نيز لازم است. اين محلول پايه شامل 1 گرم عنصر آهن در يک ليتر محلول پايه است. 1 ليتر محلول پايه آهن، براي رقيق سازي در 1000 ليتر اب کافي است.
2- فرمول غذايي اشتاينر: فرمول غذايي ديگر که بيشتر براي کشت گوجه فرنگي استفاده مي شود فرمول اشتاينر است. در جدول شماره 4 ميزان ترکيبات مورد استفاده براي 1000 ليتر آب مشخص مي باشد.

جدول شماره 4: فرمول غذايي اشتاينر
Mo Cu Zn B Mn Fe Mg Ca K P N عنصر
0/1 0/2 0/4 1 1-2 3 48 180 304 48 171 گرم در 1000 ليتر آب

3- فرمول غذايي کوپر: اين فرمول غذايي براي پرورش انواع گياهان مورد استفاده قرار مي گيرد ترکيب فرمول آلن کوپر بشرح جدول شماره 5 مي باشد.

جدول شماره 5: فرمول غذايي آلن کوپر
0/8 0/2 0/1 0/3 2 12 50 170 300 60 200 غلظت  گرم در 1000 ليتر
روي موليبدن مس بر منگنز آهن منيزيم کلسيم پتاسيم فسفر ازت عنصر شيميايي خالص
  0/44 0/37 0/39 1/7 6/1 79 513 1003 583 263 ترکيب شيميايي خالص در 1000 ليتر
  سولفات روي موليبدات آمونيوم سولفات مس اسيد بوريک سولفات منگنز کلات آهن E.D.T.A سولفات منيزيم نيترات کلسيم نيترات پتاسيم پتاسيم دي هيدروژن فسفات ترکيب شيميايي خالص

 ضروري است پس از رقيق سازي محلول غذايي در 1000 ليتر آب نسبت به اندازه گيري PH و EC آن اقدام تا بتوان محدوده مورد نياز گياهان را رعايت نمود.
4- فرمول غذايي براي آب سبک و سنگين: فرمولهاي غذايي براي آب سبک که داراي املاح کلسيم و منزيم کمتري دارند و آب سنگين که ميزان املاح آن بيشتر است توسط (1991,Popadopoulos) تهيه و بکار گرفته شده. از اين ترکيبهاي غذايي که مختص سيستم هاي چرخشي در NFT مي باشد مي توان براي پرورش انواع گلها و سبزيجات در اوند کشت نيز بکار برد. در جدول 6 فرمول غذايي مصوص آب سبک و آبهاي سنگين ملاحضه مي گردد و چنانچه اب کمي سنگين و حالت بينابيني داشته باشد مي توان در محلول شماره 2 آن بميزان 1/5 کيلوگرم منو پتاسيم فسفات براي 1000 ليتر آب اضافه نموده انگاه ميزان 40 گيلوگرم سولفات پتاسيم را به 30 کيلوگرم در هزار ليتر آب تقليل داد. همچنين از محلول شماره 3 براي تنظيم PH محلول و در صورت لزوم تامين بخشي از نيتروژن و فسفر محلول استفاده مي شود.

جدول شماره 6: کودهاي فرموله شده براي کاربرد در آبهاي سبک و سنگين سيستم NFT
اسيد فسفريک اسيد نيتريک محلول
C
نيترات کلسيم محلول
B
موليبدات امونيوم سولفات روي سولفات مس اسيد بوريک سولفات منگنز کلات آهن نيترات آمونيوم سولفات منيزيم سولفات پتاسيم نيترات پتاسيم محلول
A
منابع ترکيب براي 1000 ليتر آب سنگين
24ml(%85) 54ml(%67) 50Kg 10Kg 40Kg 80Kg 0/24Kg 0/4Kg 3/0Kg(15%Fe) 0/6Kg 60Kg 40Kg 80Kg مقدار
  اسيد نيتريک محلول
C
نيترات کلسيم محلول
B
موليبدات امونيوم سولفات روي سولفات مس اسيد بوريک سولفات منگنز کلات آهن سولفات منيزيم سولفات پتاسيم نيترات پتاسيم محلول
A
منابع ترکيب براي 1000 ليتر آب سبک
  7/9L(%85) 7/5Kg 10Kg 40Kg 80Kg 0/24Kg 0/4Kg 3/0Kg(15%Fe) 60Kg 30Kg 90Kg مقدار

5- اصلاح محلولهاي بازيافت: با توجه به اينکه در روش آوند کشت آبياري چرخشي است و از محلول بازيافت استفاده مي شودف پاپادوپولوس فرمول ديگري بشرح جدول 7 تنظيم که براي اضافه کردن به محلول بازيافتي مي باشد و براي اين منظور هر ليتر از محلول بازيافت مخصوص آب سبک و سنگين مي توان اختلاط نمود و مورد استفاده قرار داد.

جدول شماره 7: فرمول غذايي براي محلول هاي بازيافت آب سبک و سنگين
روي موليبدن منگنز آهن مس بر عناصر ريز مغذي منيزيم کلسيم پتاسيم نيتروژن عناصر اصلي عناصر
0/09 0/5 1 4/5 0/2 0/4 59 58 490 192 گرم در 1000 ليتر آب

در طول مصرف محلول هاي غذايي استاندارد براي گياهان، در محلول بازيافتي از سيستم که به مخزن اصلي ريخته مي شود ميزان برخي عناصر کم و يا زياد مي شود. براي آشنايي نسبي با ميزان زياد يا کم بودن عناصر و حدود مناسب آنها بطور تقريب از جدول شماره 8 مي توان استفاده نمود.
بهتر است هر از گاهي محلول مورد نظر را به آزمايشگاه فرستاد تا ميزان عناصر مشخص، آنگاه پس از استاندارد سازي مجددا در چرخه مصرف قرار گيرد، هر چند براي سطوح خيلي کوچک آوند کشت در منزل اين اقدامات خيلي اقتصادي نمي باشد. در اين صورت يا محلول مازاد دور ريخته مي شود و يا اگر در چرخه مصرف مجدد قرار مي گيرد فواصل آبشويي را بايستي کوتاهتر نمود.
جدول شماره 8: (غلظت ppm=mg/l )
Zn Mo Mn Fe Br Cu S K P Mg Ca N نوع عنصر
0/05 0/01 0/5 2/0 0/5 0/1 200 100 50 50 100 150 کم
1 0/05 5/0 10 5/0 0/5 1000 400 100 100 500 100 زياد
0/5 0/02 2/0 5/0 1/0 0/2 400 300 80 75 200 250 مقدار مناسب

پس از آماده سازي محلول هاي غذايي لازم است از نياز گياهان به ميزان محلول غذايي در مراحل مختلف رشد اطلاع داشت. علاوه بر آن 4 عامل ديگر در ميزان مصرف محلول هاي غذايي بشرح زير تاثير گذار مي باشد:
1- دما: چنانچه دما از حدود مورد نياز بالاتر رود علاوه بر مصرف بيشتر محلول غذايي توسط گياه، مقدار بيشتري از آب محلول غذايي نيز تبخير مي گردد.
2- ميزان سطوح برگها و تعداد انها: هرچه سطح برگها  افزايش يابد ميزان مصرف محلول غذايي بالاتر مي رود.
3- ميزان سطح تماس محيط مرطوب بستر کاشت با هواي آزاد: بديهي است هر چه سطح تماس بيشتر باشد تبخير نيز بيشتر ي شود. که ممکن است به دو صورت باشد يکي افزايش سطح بستر مرطوب با هواي آزاد و دوم عدم استفاده از ليکا يا ماسه هاي درشت به عنوان پوشش بستر هاي مرطوب.
4- جنس شبکه هاي نگهدارنده بستر کاشت: که بعنوان مثال اگر از جنس سفال باشد مصرف محلول بالاتر مي رود.
علاوه بر مسائل فوق بايد توجه نمود که گياهان هميشه بخشي از عناصر غذايي را جذب مي نمايند و بخشي ديگر بصورت نمک در پاي ريشه ها باقي مي ماند که بمرور باعث تجمع نمک ها در بستر کاشت مي شود. توصيه مي گردد بطور متوسط هر يک تا دو هفته يکبار محيط کشت آبشويي شود. در مواقعي که مصرف بالاتر رود يا سطوح تبخير زياد باشد و يا محلول بازيافتي مجددا مورد استفاده قرا گيرد فواصل زماني بين دو آبشويي بايد کوتاهتر گردد. اين اقدام در آوند کشت زحمت زيادي ندارد و فقط دهانه مکش پمپ در يک ظرف آب تنها گذاشته مي شود و پس از چند دقيقه شستشو و جمع اوري آب خروجي مجددا چرخه محلول غذايي برقرار مي گردد.

تمامي حقوق اين مطالب معلق به غلامحسین نصوحی مي باشد.

منبع
+ نوشته شده در  2007/2/1ساعت 19:21  توسط دوغا  | 

را هنماي كاشت گياهان بدون استفاده از خاك (هيدروپونيك)

 

را هنماي كاشت گياهان بدون استفاده از خاك (هيدروپونيك)

بخش۱

بر اساس يك رسم 2500 ساله ايرانيان در عيد نوروز ، گندم يا گياهان ديگري را در مقداري آب مي كاشتند و با آن سبزه براي سفره هفت سين تهيه مي كردند اين شايد اولين كشت هيدروپونيك در جهان بوده كه ايرانيان انجام مي دادند.
توليد روزانه يك تن علوفه در فضاي 33 متر مربع : با استفاده از اين تكنولوژي در فضاي 33 متر مربع ، هر روز مي توان يك تن علوفه تازه توليد كرد.اين مقدار مي تواند خوراك روزانه يك دامداري 300 راسي گوسفند، يك گله 55 راسي گاو شيري يا گوشتي و يك گله 100 راسي اسب را تامين كند.
مزاياي كشت هيدروپونيك :
1- در جاييكه خاك مناسب ندارد يا خاك دچار بعضي بيماريها است قابل استفاده است.
2- شخم، آبياري، مبارزه با آفات خاك، مبارزه با علف هاي هرز را ندارد و بقيه عمليات هاي زراعي نيز ساده تر است.
3- براي مناطقي كه زمين گران قيمت است براي بدست آوردن بيشترين محصول با تراكم بالا كاربرد دارد.
4- در اين طرح آلودگي خاك وجود ندارد و آلودگي آب هم كمتر است.
5- كنترل شرايط محيطي از جمله نور، دما، رطوبت و تركيب هوا بسيار ساده تر است.
6- در مناطقي كه آب شور دارد كاربرد دارد حتي اگر نمكهاي محلول در آب به مقدار 500ppm با شد مي توان با يك شستشوي محيط آن را بكار برد.
محيط كشت : طبقه بندي سيستمهاي كشت هيدروپونيك توسط دكتر جان لارسن انواع سيستمها غير آلي آلي مخلوط 1-ايستاده (معلق) گراول پيت موس پيت موس و پرليت 2-تكنيك فيلم غذايي ماسه پين بارك پرليت و پين بارك 3-آئروپونيك پرليت خاك اره پيت موس و پرليت 4-هواكشت راك وول
ظروف كشت : در حال حاضر ظروفي كه يك گالن و يا دو گالن ناميده مي شوند بيشتر عموميت دارند. امروزه توليد كنندگان از يك كيسه پلاستيكي به عنوان محيط رشد استفاده مي كنند.
توجه : 1- براي همه ظروف رشد، عمق بايد 2/3 تا 2 برابر قطر سايه گياه در زماني كه به حداكثر رشد برسد در نظر گرفته شود.مثلا اگر سطح سايه گياهي 12 سانتي متر است عمق ظرف بايد بين 18 تا 24 سانتي متر باشد. 2- گيا هاني كه سايه بزرگتر و زمان رشد بيشتري دارند و گياهاني كه در كنار ظروف كشت هستند بايد عمق بيشتري داشته باشند.
محلول غذايي : مهمترين مسئله در كشت هيدروپونيك مديريت محلول غذايي آن است كه از اهميت بسيار زيادي برخوردار است.شما بايد خواص و آثار عناصر مختلف را بر رشد گياه بدانيد تا در صورت بروز عوارض كمبود يا ازدياد يك عنصر بتوانيد عنصر مورد نظر را شناسايي كنيد و آن را به محلول اضافه كنيد.
عناصر اصلي و مهم : 9 تا از 16 عنصر ضروري را جزو عناصر مهم طبقه بندي كرده اند: كربن، هيدروژن، اكسيژن، نيتروژن، فسفر، پتاسيم، كلسيم، منيزيم، و گوگرد
عناصر كم مصرف(ريز مغزها) گيا هان به طور قابل ملاحضه اي به غلظت كمي از ريز مغزها كه از عناصر اصلي هستند احتياج دارند.اين عناصر عبارتند از : بر، كلر، مس، آهن، منگنز، موليبدن، و روي
سيستمهاي كشت هيدروپونيك: در اينجا تعدادي از روشهاي كشت هيدروپونيك را نام مي بريم. شما مي توانيد بر اساس طرحي كه در ذهن خود داريد نيز اقدام به اين كار كنيد ولي اين روشها آزمايش شده است .
الف)سيستمهاي هيدروپونيكي خالص (واقعي) 1- سيستم ايستا محلول غذايي اين يك تكنيك قديمي هيدروپونيك است ولي هنوز براي مطالعات غذايي انواع مختلف گياهان بكار مي رود. براي اين روش مواد زير لازم است 1- محلول غذايي 2 – تلمبه هوا 3- شبكه اي از تارهاي ريشه اي مناسب تلمبه، هوا را دائما به داخل محلول پمپ مي كند.حباب هاي هوا هم اكسيژن محلول غذايي را فراهم مي كنند و هم محلول را به جريان در مي آورند.يك نوع ساده آن به نحوي است كه يك درپوش كه نور از آن عبور نكند را برداشته و يك سوراخ براي عبور ريشه در آن ايجاد مي كنيم و يك لوله هوا كه به پمپ متصل است را در ظرف كشت قرار مي دهيم محلول غذايي را در ظرف مي ريزم و درپوش را گذاشته و گياه را در آن قرار مي دهيم. در اين سيستم محلول غذايي هر 7 الي 14 روز يكبار عوض مي شود همچنين تلفات آب را بايد روزانه جبران كرد حجم محلول غذايي براي يك گياه (2 تا 4 گالن)9 تا 18 ليتر است 2- روش كلارك اين تكنيك براي مطالعه عناصر مورد نياز ذرت و سورگوم بكار رفته ولي روشهاي مديريت محلول غذايي آن را مي توان براي گياهان ديگر نيز بكار برد. در اين سيستم ريشه گياهان را به حالت ايستاده در محلول غذايي قرار مي دهند .كاهو و ديگر سبزيجات علفي رشد خوبي در اين سيستم دارند. 3- تكنيك فيلم غذايي مهمترين روش هيدروپونيك يك پيشرفت مهم در زمينه هيدرو پونيك در سال 1970 با ابداع تكنيك فيلم غذايي توسط آلن كوپر اتفاق افتاد از اين روش اغلب با عنوان NFT ياد مي شود. در اين روش ريشه گياهان به حالت معلق در يك آبشخور يا كانالي از محلول غذايي در يك سيستم بسته قرار مي گيرند و محلول غذايي در محيط گردش مي كند 4- آئروپونيك يك از تكنيك هاي خوش آتيه هيدروپونيك آئروپونيك است. در اين روش توزيع آب و عناصر ضروري به ريشه گياه توسط و سائل ريز كننده مثل مه پاش و ميست(يك نوع ريز كننده آب و محلول غذايي )انجام مي شود. مزيت اين روش تهويه مناسب ريشه ها است .در اين روش ريشه ها در هوا رشد مي كنند .اين روش به صورتي طراحي شده است كه امكان استفاده مناسب از آب و عناصر ضروري را فراهم مي كند . ريشه ها در اين روش بايد مرتبا در معرض ارسال محلول غذايي قرار گيرند.در اكثر سيستمهاي آئروپونيك در انتهاي ريشه ها يك مخزن كوچك آب قرار داده مي شود كه ريشه ها هميشه به آب دسترسي داشته با شند
ب)سيستمهاي جذر و مد (فروكش – جريان ) محلول غذايي از اين نوع سيستمهاي رشد هيدروپونيك ساليان سال استفاده مي كردند . هر چند كه امروزه آنها به صورت اقتصادي بكار نمي روند و بيشتر كاربرد خانگي و مشغوليتي دارند.تركيب اين ساختار عبارت است از يك محيط ريشه اي خنثي از قبيل گراول، ماسه و پوكه معدني و ظروف رشد كه حجم هاي يكساني از محلول غذايي در داخل آنها وجود دارد و لوله هاي تغذيه كننده و دريچه ها و پمپ هاي مورد نياز
ج)سيستمهاي قطره چكان، گلداني يا كيسه اي/آبشخور كانالي محلول غذايي اين سيستم رشد هيدروپونيك امروزه كاربرد معمول پيدا كرده است كه به صورت تجاري در كشت گياهان در يك محيط كيسه اي يا گلداني بكار مي رود در اين زمينه پرليت بيشترين كاربرد را دارد.در اطراف كيسه هاي بكار رفته سوراخهايي براي حركت پرليت ايجاد مي كنند همچنين براي اينكه به آب و محلول غذايي اضافي اجازه بدهند كه از محيط خارج شود و تهويه مناسب صورت بگيرد آب چكان هايي بر لبه كيسه ها قرار مي دهند .البته بعضا اصلاحاتي در اين سيستم براي تطبيق با محصولات مختلف بوجود آمده .براي مثال كيسه هاي عمودي آويزان براي كاهو و يا گياهاني كه در كناره كيسه ها قرار مي گيرند. براي مثال گياه توت فرنگي را در سوراخهاي كناره كيسه هاي پرليت قرار مي دهند و محلول غذايي از بالاي كيسه ها توسط قطره چكانهاي و يا آبشخور هاي نصب شده به طرف پايين سرازير مي شود
د)سيستم مستقيم قطره اي، محلول غذايي راك وول امروزه راك وول در مناطق مختلف جهان براي توليد گوجه فرنگي، خيار و فلفل كاربرد بيشتري دارد. راك وول از يك ماده خنثي كه از مخلوط سنگ هاي آتشفشاني است درست شده .اين سنگها را با سنگ آهك مخلوط كرده و تا دماي 1500 تا 2000 درجه سانتي گراد گداخته مي كنند الياف نرمي آزاد مي شود كه آنها را به هم مي پيچند.سپس آنها را به صورت صفحات فشرده در مي اورند وآنها را در داخل صفحات پشم سنگ قرار مي دهند. صفحات را به صورت يكنواخت بر روي يك سطح قرار مي دهند همچنين بايد راه هايي براي عبور جريان محلول غذايي و آب در نظر گرفته شود و محلول غذايي بوسيله قطره چكان توزيع مي شود.
تكنيك هاي كشت محيط كشت هيدروپونيك با يك محيط خارجي احاطه مي شود كه مي تواند گلدان يا كيسه نيز باشد. آب، شامل كودهاي افزودني با توجه به تقاضاي اتمسفري گياه بكار مي رود. در سيستم هايي كه گراول و ماسه در آن وجود دارد براي جمع آوري نمك هاي تجمع يافته احتياج به يك شستشو بوسيله آب است.

بخش ۲

مقدمه:
هيدروپونيک در عمل به معني کاشت گياهان در آب و محلول غذايي بدون استفاده از خاک مي باشد. کشت هيدروپونيک اين امکان را به کشاورز مي دهد که در زمان کوتاهتر با زحمت کمتر محصولي با راندمان بيشتر را کشت نمايد.علم هيدروپونيک ثابت کرده است که براي رشد گياهان به خاک احتياجي نيست اما به عناصري که در خاک موجود است( مواد معدني، موادآلي) احتياج است. هر گياهي را مي توان به صورت هيدروپونيک کشت کرد ولي بعضي از آنها موفقيت بيشتري در اين سيستم دارند. کشت هيدروپونيک براي ميوه هايي با محصولات مقاوم از قبيل گوجه - خيار - فلفل - گياهان برگي مثل کاهو - سبزي و گياهاني که رشد سريعي دارند ايده آل است.


امروزه از کشت هيدروپونيک براي توليد علوفه دام استفاده هاي زيادي مي شود و اين امر به يک راه اقتصادي و مناسب براي توليد علوفه دامداران تبديل شده است.

در کشت هيدروپونيک در صورتي مي توانيد پيشرفت کنيد که محلول غذايي صحيحي براي تامين احتياجات گياه تهيه کنيد.
اغلب اعمالي که براي کشت هيدروپونيک انجام مي شود شبيه اعمال کاشت گياهان در خاک است. کشت تجاري هیدروپونیک شامل ترکيبي از تکنولوژي هيدروپونيک با کنترل عوامل محيطي براي رسيدن به بهترين کيفيت محصول مي باشد. در ساختار گلخانه شما با کنترل دما ، رطوبت و نور قادر به کشت در تمام طول سال مي باشيد.
برخي از مزاياي کشت هيدروپونيک
به دليل نبود خاک و علف هرز عمليات هاي کشاورزي ساده تر است
با حذف خاک آفات موجود در خاک نيز حذف مي شود.
در کشت هیدروپونیک فقط درصدي از آبي که در کشت خاکي مصرف مي شود استفاده مي شود. زيرا آبها هدر نرفته و توسط علفهاي هرز نيز مصرف نمي شود.
به طور کلي محصولات هيدروپونيکي از نظر غذايي محصولات بهتري نسبت به کشت خاکي هستند. و اين بدليل کنترل عناصر و موادي است که مورد مصرف گياه قرار مي گيرد.

ريشه گياه:
ريشه گياهان دو وظيفه عمده دارند
1- نگهداري گياه در محيط کشت
2- انتقال آب و عناصر مورد نياز گياه به تمام قسمتهاي آن
جذب آب بوسيله مکيدن آب از ريشه توسط فرايند تعرق انجام مي گيرد ولي چگونگي جذب يونها بطور دقيق مشخص نيست.آنچه ما مي دانيم جذب يونها توسط ريشه طي دو فرايند انتقال فعال و انتشار ساده صورت مي گيرد.
خصوصيات فيزيکي ريشه
در کشت خاکي براي رشد ريشه محدوديت هايي وجود دارد که در کشت هيدروپونيک اين محدوديت ها نيست بنابراين ممکن است در اين کشت ريشه ها بيشتر از حجم شان رشد کنند. خصوصيات فيزيکي ريشه نقش مهمي را در جذب عناصر دارند همچنين در سيستمهاي هيدروپونيک رشد و توسعه ريشه در کار گياه تاثير گذار است.
تهويه:
تهويه يکي از مهمترين عوامل است که به رشد گياه و ريشه کمک مي کند. انرژي مورد نياز براي رشد ريشه و جذب يونها از فرايند تنفس سلولي تامين مي شود که اين فرايند به اکسيژن نياز دارد. حلاليت اکسيژن در آب تقريبا کم است و با افزايش دما کاهش پيدا مي کند. بنابراين با افزايش دما بايد به فکر تهيه اکسيژن بيشتري براي نياز گياه بود. يکي از مشکلات سيستم هاي هيدروپونيک عدم تهويه مناسب با رشد توده ريشه است.
محيط ريشه:
بعضي از گياهان اين توانايي را دارند که خودشان را با محيط اطراف تطبيق دهند. اغلب تغييرات محيطي تغيير در PH است. به علاوه بعضي از گياهان اين توانايي را دارند که با منتشر کردن موادي (مثل سيدروفوس) از ريشه هايشان عمل جذب را افزايش دهند و يونها را بي اثر کنند. اين ويژگي به کفايت آهن مشهور است. در مواردي که گياه نمي تواند خود را با محيط تطبيق دهد بايد دقت بيشتري در بالانس عناصر و کنترل PH محلول انجام داد.
درجه حرارت:
درجه حرارت، يکي از مهمترين عواملي است که در رشد ريشه و جذب آب و عناصر ضروري و يونها تاثير مي گذارد. درجه حرارت مطلوب ريشه در گونه هاي مختلف تغيير مي کند. ولي در کل درجه حرارت پايين تر از 20 درجه سانتي گراد تغييراتي در رفتار و رشد ريشه ايجاد مي کند. در کمترين درجه حرارت مطلوب ريشه، رشد و شاخه دهي ريشه کاهش مي يابد و ريشه خشبي مي شود. زماني که درجه حرارت ريشه ها کاهش پيدا کند گياه پژمرده مي شود و به خاطر نياز زياد هوا در روز، کمبود عناصر نمايان مي شود. در دماي کم کمبود عناصر فسفر ، آهن ، و منگنز بيشتر نمايان مي شود. حدود بالاي درجه حرارت هنوز به طور دقيق مشخص نيست. ريشه ها تا دماي 30 و حتي تا 35 درجه سانتي گراد را نيز مي توانند تحمل کنند.
بنابراين درجه حرارت ريشه بايد بين 20 تا 30 درجه سانتي گراد تنظيم شود.

محيط هاي کشت هيدروپونيک
از سال 1930 تا 1950 معمولا از گراول و ماسه استفاده مي کردند. در واحدهاي کوچک هيدروپونيک به طور کلي از گراول، پشم سنگ يا هاديت استفاده مي شود. در سيستم هاي تجاري پريليت و پشم سنگ بيشتر بکار برده مي شود. محيط هاي کشت آلي که امروزه بکار مي روند عبارتند از پيت موس - پوست کاج- مخلوط پيت موس، پين بارک و مواد آلي از قبيل ورمي کولايت و پريليت .

چهار روش براي کشت هيدروپونيک

سيستمهاي جذر و مد(Ebb and Flow)
قرار دادن گياهان در يک محيط کشت

محلول غذايي در دوره زماني معيني از مخزن به محيط کشت پمپ مي شود، گياهان بوسيله محيط کشت محلول غذايي را جذب مي کنند، و سپس آب با زهکشي به بيرون مي رود.


سيستم قطره چکاني(Drip System )
مکعب هاي راک وول
محلول غذايي بر اساس يک برنامه زماني روي محيط کشت چکانده مي شود.مشروط بر اينکه آب تازه، مواد غذايي و اکسيژن فراهم باشد.


تکنيک فيلم غذايي (NFT)
ريشه گياهان در کانالها رشد مي کنند. نوک ريشه ها در معرض هوا و ته آنها در معرض محلول غذايي است .


سيستم ايستا(Passive System)
در اين روش گياه به صورت آزاد در محلول غذايي قرار دارد. اکسيژن بايد در پايين ريشه موجود باشد، که اغلب به وسيله يک پمپ انجام مي شود. تلفات آب بايد روزانه جبران شود.


سيستم هاي مختلف ديگري از جمله آئروپونيک نيز وجود دارد که در آن ريشه گياه در محيط معلق است و محلول غذايي بوسيله اسپري بر روي آن پاشيده مي شود.

به طور کلي در سيستم هيدروپونيک آنچه مهم است ، اکسيژن ، آب، شرايط محيطي و مهمترين آنها محلول غذايي است. که در يک سيستم موفق همه اين موارد بايد رعايت شود. سيستم هاي فوق آزمايش شده اند و موفقيت آنها به اثبات رسيده است.شما نيز با رعايت اين موارد مي توانيد يک سيستم کشت اختصاصي طراحي کنيد.

بخش ۳

احتياجات گياه
براي موفقيت در کشت هيدروپونيک بايد موارد زير را در نظر داشته باشيم

PH مناسب براي محلول غذايي
مقدار آب مورد نياز گياه
دما و نور مطلوب براي گياه
هواي تازه
پناهگاه و تکيه گاه
کنترل آفات و بيماريها
حل کردن مواد معدني مورد نياز گياه در آب(استفاده از محلول غذایی مناسب)

تغيير دادن PH:
اگر تشخيص داديد که PH بيش از اندازه  قليايي است مي توانيد خاصيت اسيدي آن را با افزودن اسيد سولفوريک يا پايين آورنده هاي PH افزايش دهيد.
اگر تشخيص داديد که PH بيش از اندازه اسيدي است مي توانيد خاصيت قليايي آن را با افزودن جوش شيرين يا بالا آورنده هاي PH افزايش دهيد.
هنگام تنظيم PH مهم است که مقادير را کم کم اضافه کنيم تا اينکه PH يکباره تغيير نکند و همچنين بدانيم که چه موقع به سطح PH مطلوب مي رسيم.
محدوده PH مناسب براي انواع محصولات باغي

لوبيا 5/8-6/2
کلم 6/3-6/5
خيار 5/7-6/2
بادمجان 5/7-5/9
کاهو 5/76/2
نخود 6/3-6/5
تربچه 5/8-6/2
گوجه 5/8-6
هندوانه 5/4-5/6
فلفل 5/8-6/2
توت فرنگي 5/8-6/2

PH مناسب:
PH محيط يا محلول غذايي براي رشد گياه بسيار مهم است. هر گياهي محدوده PH خاصي دارد که خارج شدن از اين محدوده باعث کم شدن رشد يا حتي مرگ گياه مي شود. PHکمتر از 5/4 يا بيشتر از 9 صدمات سختي به ريشه گياه وارد مي کند و اثرات زيان آوري روي رشد گياه دارد.
چنانچه سطح PH تغيير کند تاثير مستقيمي در دسترسي گياه به مواد غذايي مي گذارد. اکثر مواد مغذي در PH 6-7/5 در دسترس گياه مي باشند. وقتي
که سطح PH خيلي زياد يا کم شود مواد مغذي در محلول قفل شده و از دسترس گياه خارج مي شوند.
شما بايد PH محلول غذايي را هنگام ترکيب و استفاده و نيز هر چند روز يکبار اندازه گيري کنيد و آن را در حد مطلوب نگهداري کنيد.
سه روش رايج براي آزمايش PH:
کاغذ تورنسل : کاغذ تورنسل را در محلول فروبرده و رنگ آن را با جدول PH ها مقايسه کنيد.
استفاده از کيت سنجش PH
قلم PH يا PH متر

هواي تازه :
گردش خوب هوا براي خنک سازي، گرم کردن، رساندن Co2 به گياه، خارج کردن گازهاي نامطلوب مانند اتيلن لازم و ضروري است. گياهان به گردش هواي کافي اطرافشان همچنين هواي مناسب اطراف قلمه و ريشه احتياج دارند. تهويه کم محيط باعث رشد قارچ هاي انگلي ، کپک و امراض گياهي مي شود. سيستم گردش شما بايد با سيستم هاي گرمايي ، خنک کننده و Co2 هماهنگ باشد تا به بيشترين بهره وري برسد. گلخانه هاي تجاري هيدروپونيک از فن هاي بزرگ براي گردش هوا و تهيه هواي تازه استفاده مي کنند.

دما:
درجه حرارت محيط وابسته به نوع محصول انتخابي براي کشت مي باشد. دماي اکثر محصولات رايج باغي از قبيل :گوجه، خيار، کاهو، لوبيا و نخود در روز 25 و هنگام شب 17 درجه سانتي گراد باشد. سبزي هاي زمستاني از قبيل کلم و گل کلم بايد در دماي خنکي نگهداري شوند.
گرماي بخش ريشه براي توليد بهينه اهميت خاصي دارد. براي اکثر محصولات باغي دماي 22 درجه دماي مطلوبي مي باشد.

نور:
گياهان به منبع انرژي پايدار احتياج دارند که اين انرژي را از نور دريافت مي کنند. در طبيعت گياه اين نور را از خورشيد دريافت مي کنند. در گلخانه ممکن است احتياج به افزودن نور مصنوعي جهت تامين نور کافي براي رشد گياه باشد. انواع مختلف نور مصنوعي وجود دارد که با تغيير در طيف نور ايجاد مي شود. قبل از توضيح در مورد نور مصنوعي چگونگي استفاده گياه از نور در مراحل رشد اهميت ويژه اي دارد.
فتوسنتز و تعرق دو فرايند مهم است که انرژي خود را از نور خورشيد دريافت مي کنند. در اين فرايندها مقدار زيادي از انرژي نور مصرف مي شود ولي فقط در فتوسنتز انرژي براي مصارف بعدي ذخيره مي شود.
بعضي از فرايندهاي تحت تاثير نور عبارتند از: جوانه زني، مراحل رشد و توليد رنگ دانه که مقدار کمي از انرژي نور را مصرف مي کنند. انرژي گرفته شده از نور خورشيد آب ديواره هاي سلولي را به بخار تبديل مي کند که اين کار باعث گردش آب در گياه مي شود.
طيف نور:
نور سفيد خورشيد با امواجي به ترتيب طول موج از نور قرمز تا نور بنفش ترکيب شده است. اين نوار رنگي طيف نوري قابل مشاهده را تشکيل مي دهد که از طولاني ترين شعاع عبارتند از: قرمز ، نارنجي، زرد، سبز، آبي، نيلي و بنفش
چشم ما قادر به ديدن  بعضي از طول موج ها نمي باشد. بيشتر طول موج هاي قرمز، آبي ، نيلي و بنفش در فتوسنتز  استفاده مي شوند.
نشانه هاي کمبود نور:
گياه به سمت منبع نور کشيده مي شود.
کشيدگي ساقه
وضع غير عادي گياه
ميوه هاي غير يکدست

اگر باغ هیدروپونیک شما در مسير نور خورشيد باشد گياه مقادير کافي از نور را دريافت کرده و طيف هاي مورد نياز خود را جذب مي کند.

طيف هاي نور  مورد استفاده در هر مرحله

طول موج قابل ديدن با چشم فتوسنتز جوانه زدن
مادون قرمز     
قرمز × × ×
نارنجي ×   ×
زرد ×   ×
سبز ×   ×
آبي × ×  
نيلي × ×  
بنفش × ×  
ماوراي بنفش      


نور مورد نياز:گياهان مختلف احتياجات نوري متفاوتي دارند.
نور مورد نياز انواع محصولات مختلف

محصول نور مورد نياز
لوبيا متوسط - شديد
چغندر کم
گل کلم متوسط - شديد
کلم متوسط - کم
هويج کم
خيار شديد
کاهو کم
خربزه - هندوانه شديد
نخود متوسط - شديد
فلفل شديد
تربچه کم
پياز متوسط - شديد
اسفناج کم
گوجه شديد


نور مصنوعي (قرار دادن لامپ):
لامپ مهتابي: لامپ مهتابي طيف رنگ وسيعي دارد  و در انواع مختلف در دسترس مي باشد.
لامپ متال هاليد: نور متال هاليد با طيف وسيع و نور آبي زياد براي رشد و نمو گياه مناسب است.
لامپ سديم ( high pressure sodium Ligth): داراي پايداري طولاني و طيف قوي زرد - قرمز است. تنها اشکال آن طيف آبي نه چندان قئي براي رشد گياه مي باشد. نور سديم انتخاب مناسبي براي گياهان گلدار است. ترکيب نور متال هاليد و سديم طيف نوري وسيعي را ارائه مي دهد و ما مي توانيم هر جا که نور طبيعي وجود ندارد  از آن استفاده کنيم.

ارسالی توسط محمد سلیمی
منبع

+ نوشته شده در  2007/2/1ساعت 19:16  توسط دوغا  |