راهنمای جامع و مصور پرورش قارچ صدفی بر اساس استاندارد آموزشی سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور و 5 سال تجربه آموزش و بررسی آخرین منابع علمی و گفتگو با تولیدکنندگان قارچ صدفی سرتاسر کشور تهیه و تنظیم شده است.

این کتاب در 100 صفحه در قطع وزیری و بیش از 50 تصویر از مراحل کاشت، داشت و برداشت قارچ صدفی و آماده سازی بستر و سالن، دارای نکات کلیدی و مهم در زمینه تولید و پرورش قارچ صدفی در سطوح خانگی و تجاری می باشد.

مطالعه کتاب راهنمای جامع و مصور پرورش قارچ صدفی برای علاقمندان، تولیدکنندگان، دانش آموزان و دانشجویان رشته پرورش قارچ و مربیان و کارآموزان فنی و حرفه ای مفید می باشد.

کتاب راهنمای جامع و مصور پرورش قارچ صدفی را با قیمت 1400 تومان می توانید از تاریخ 11/10/1385 از کتاب فروشی های معتبر شهر خود تهیه فرمائید.

نحوه  سفارش و دريافت:

1- خرید نقدی: قیمت کتاب 1400 تومان می باشد و هزينه بسته بندی و پست سفارشی رایگان میباشد. مبلغ مربوطه (1400 تومان) را به شماره حساب سیبا ۰۱۰۱۴۰۶۴۰۰۰۰۰ بانک ملی ميدان شريعتی مشهد به نام ساسان جعفرنيا واريز و حواله مربوطه را به همراه مشخصات و آدرس دقيق به شماره تلفن 8432483-۰۵۱۱ اعلام نموده تا در اسرع وقت کتاب با پست سفارشی ارسال شود.

 

کتاب  راهنمای جامع و مصور پرورش قارچهای خوراکی 

کتاب راهنمای جامع و مصور پرورش قارچهای خوراکی ترجمه کتاب معروف و پرفروش the mushroom cultivator (پرورش دهنده قارچ خوراکی) اثر پاول استیمتز و اس جی شیلتون بوده که به زبان ساده به آموزش تولید قارچ در منزل می پردازد.

این کتاب کاربردی ترین راهنمای تولید و پرورش قارچها در دنیا بوده و پرفروشترین کتاب در دو دهه گذشته می باشد.

راهنمای جامع و مصور پرورش قارچهای خوراکی در پانزده فصل و چهار ضمیمه و 488 صفحه و بیش از 220 تصویر سیاه و سفید و 24 تصویر رنگی دارای قسمت های زیر میباشد:

آشنایی با پرورش قارچهای خوراکی

تکنیکهای تهیه و تولید محیط کشت آکار

تولید اسپان (بذر)

اطاق پرورش قارچ

تولید کمپوست

بسترهای غیرکمپوست

اسپان زنی و پنجه دوانی میسلیوم

لایه پوششی

استراتژی تولید ته سنجاقی

پرورش گونه های مختلف قارچ های خوراکی

مشکلات پرورش قارچها و راهنمای رفع سریع آنها

بیماریهای قارچهای خوراکی

آفات قارچ خوراکی

ژنتیک قارچها

سابقا محيط كشت قارچ دكمه اي فقط كود اسب بود اما از آنجايي كه تهيه اين كود در مقياس وسيع امكان پذيرنبود از مواد ديگري مانند كاه گندم – كود مرغ و سنگ گچ طي فرايندي به نام كمپوست سازي ( بستر سازي يا كود سازي) محيط كشت مصنوعي با خواص كود اسب تهيه شد كه به مراحل مختلف آن مي پردازيم.

۱ـ فاز اول کمپوست سازی

اين مرحله از بستر سازی شامل خيس کردن و انباشت مواد اوليه به مدت ۵ تا ۷ روز بوده که در سيستم ماشينی معمولاً ۳تا ۴روز است. چهار مرحله قالب زنی که به مدت ۳ تا ۵ روز و معمولا ۴ روز انجام ميشود. قالب زنی در سيستم ماشينی ۳ مرحله وهر۳  روز يک بار انجام می شود. بنا بر اين در سيستم ماشينی طول پروسه  فاز اول حداقل۵ تا ۱۴ روز کاهش می يابد .

  ۲ـ فاز دوم کمپوست سازی

اين فاز شامل ۳ مرحله ۱ـ عمليات تخمير به مدت ۳ تا ۵ روز،۲ـ پاستوريزاسيون بمدت ۱۲ تا ۱۸ ساعت و۳ـ آمونياک زدايی ۳ تا ۵ روز بوده و تقريبا در هر دو سيستم شبيه هم انجام ميشود ( گاهی در سيستم دستی مرحله آمونياک زدايی ۱تا ۲ روز بيشتر به طول می انجامد).

۳ـ بذر زنی

اين مرحله رابطه مستقيم با سيستم توليد و تعداد کارگران و مهارت آنها داشته در سيستم استيلاژ( بستري ) حداکثر يك روز و در سيستم کيسه ای و ساير سيستم ها بسته به مقدار کيسه ها و فاصله آنها با سالن های توليد و ارتفاع قفسه ها مختلف است .معمولا اين مرحله بايستی حداکثر در مدت ۲ روز پايان يابد چرا که طولانی شدن اين مرحله زمينه آلودگي کمپوست آماده شده را فراهم آورده همچنين برداشت در يك زمان انجام نمی گيرد.

۳ـ پنجه دوانی

در اين مرحله ميسليوم يا ريسه های قارچ در مدت ۱۴ تا ۱۵ روز در کمپوست نفوذ کرده و پس از آن ۱۴ تا ۱۵ روز ديگر نيز زمان نياز است تا ميسليوم قارچ در خاک پوششی نفوذ کند.

۴ـ برداشت

معمولا ًطی ۳ مرحله برداشت انجام ميگيرد که هر مرحله ۷ تا ۱۰ روز طول مي کشد.

۵ ـ نظافت سالن

مرحله پايانی که معمولاً ۱ تا ۲ روز بطول می انجامد شامل مرحله تخليه و نظافت سالن ها ميباشد. بنا براين طول دوره در سيستم دستی ۷۵ تا ۱۰۳ روز و در سيستم ماشيني ۷۰ تا ۸۱  روز می باشد در صورتي كه يک کارخانه کليه مراحل را خودش انجام دهد ۴ و حداکثر ۵ دوره در سال ميتواند از سالنهای توليد استفاده نمايد. سيستم رايج ايران بصورت سنتي بوده و معمولا كليه كارها در يك كارخانه انجام مي گيرد. امروزه در كشور هاي پيشرفته از اين سيستم استفاده نمي شود. اطلاعات بيشتر در مورد سيستم هاي پيشرفته در كلاسهاي تخصصي آموزشگاه قارچ طلايي ارائه مي شود.

برآورد هزينه های جاری توليد قارچ دکمه ای

هزينه های توليد قارچ دکمه ای رابطه مستقيم با سيستم توليد( کيسه ای،استيلاژ ....) مکانيزم توليد ( مکانيکی، نيمه مکانيکی،دستی يا بصورت تامين مواد اوليه ازطريق تعاونی يا ....)همچنين قيمت نهادينه های توليد( مواد اوليه،هزينه کارگری، سوخت وانرژی و ....)از يک سو و از سوی ديگر ميزان عملکرد محصول بر حسب مقدار بستر يا محيط کشت استفاده شده در طول يک دوره از توليد داشته که معمولا بين دو تا سه ماه در نظر گرفته ميشود. بنا براين محاسبات ذيل که کاملا عملی و تجربه شده در سال 1384 می باشند می توانند تغييراتی داشته باشند که متاُثر از نحوه مديريت در کارخانه ميباشد.اين محاسبات جهت سيستم رايج ايران يعنی سيستم توليد به روش سنتی يا دستی محاسبه شده است. ضمناً در اين برآورد هزينه سرمايه گذاری ثابت ( ساختمانها، تاسيسات و تجهيزات ) محاسبه نشده است .

 

الف) مواد اوليه:

 

شرح هزينه	واحد	مقدار	قيمت واحد، ريال	هزينه کل، ريال
کاه گندم	كيلو گرم	۶۰۰۰	۳۰۰	۱۸۰۰۰۰۰
کود مرغی	كيلو گرم	۳۵۰۰	۱۲۰	۴۲۰۰۰۰
کود اوره	كيلو گرم	۱۰۰	۵۰۰	۵۰۰۰۰
ملاس چغندر	ليتر	۱۰۰	۲۰۰	۲۰۰۰۰
سنگ گچ	كيلو گرم	۴۵۰	۱۰۰	۴۵۰۰۰
بذر قارچ	كيلو گرم	۱۵۰	۱۰۰۰۰	۱۵۰۰۰۰۰
خاک پوششی	متر مكعب	5/7	۲۰۰۰۰۰	۱۵۰۰۰۰۰
کيسه کشت	كيلو گرم	۳۰	۱۰۰۰۰	۳۰۰۰۰۰
سموم	ليتر	۴	۲۰۰۰۰	۸۰۰۰۰
متفرقه		۲ درصد		۱۱۴۳۰۰
جمع  كل				۵۸۲۹۳۰۰

 

ب) هزينه كارگري :

 

شامل ۴ مرحله قالب زنی توسط ۴ نفر (۱۶ روز كارگر) ۲ مرحله تخليه و پر كردن سالن پاستوريزه توسط ۴ نفر (۸ روز كارگر) ۳ مرحله آبياری توسط يك نفر ( ۳ روز كارگر) يك مرحله تخليه و نظافت سالن توسط ۴ نفر ( ۴روز كارگر) و ميانگين ۴ روز كارگر جهت نظارت كه مجموعاً ۳۵ روز كارگری با ارزش هر روز كارگری در سال 1384 تقريباً ۵۰۰۰۰ ريال با كليه مزايا معادل ۱۷۵۰۰۰۰ ريال (تا قبل از برداشت ) ميباشد.

جهت برداشت و بسته بندی، طی ۳ مرحله ( ۳ چين برداشت ) توسط ۵ نفر مجموعا 15 روز كارگر، با دستمزد فوق جمعاً مبلغ ۷۵۰۰۰۰ ريال خواهد شد.

 

ج)هزينه سوخت و انرژي:

 

از سوخت گازوئيل ،انرژی برق  و آب با تعرفه كشاورزي به طور ميانگين در فصول مختلف سال مبلغ ۵۸۲۹۳۰ جهت هر دوره توليد در نظر گرفته شده است.

 

جدول هزينه های جاری

 

شرح هزينه	مبلغ كل هزينه (  ريال )
الف) هزينه مواد اوليه	۵۸۲۹۳۰۰
ب)هزينه كارگر ی تا قبل از برداشت	۱۷۵۰۰۰۰
ج) سوخت و انرژي	۵۸۲۹۳۰
جمع	۸۱۶۲۲۳۰
س) استهلاك سرمايه براي 3 ماه (  16 %   )	۳۲۶۴۸۹
ص)هزينه كارگری برداشت	۷۵۰۰۰۰
جمع كل	۹۲۳۸۷۱۹

 

 

پيش بينی ميزان توليد

 

با استفاده از مواد اوليه فوق با وزن خشك تقريبی ۱۰۰۰۰ كيلو گرم و 65% تا 75% رطوبت ميتوان ۱۶۵۰۰ تا ۱۷۵۰۰ كيلو گرم كمپوست ( بستر يا محيط كشت قارچ دكمه اي) تهيه نموده كه عملكرد آن ( ميزان قارچ توليد شده ) بر اساس وزن بستر(كمپوست) به قرار ذيل می باشد.

 

مقدار تقريبی كمپوست	حداقل عملكرد  10درصد	عملكرد خوب   20درصد	عملكرد عالی 30درصد	شرايط ايران عملكرد17%
۱۶۵۰۰ كيلوگرم بستر	۱۶۵۰ كيلوگرم قارچ	۳۳۰۰كيلوگرم قارچ	۴۹۵۰ كيلوگرم قارچ	۲۸۰۵ كيلوگرم قارچ
۱۷۵۰۰ كيلوگرم بستر	۱۷۵۰ كيلوگرم قارچ	۳۵۰۰ كيلوگرم قارچ	۵۲۵۰ كيلوگرم قارچ	۲۹۷۵ كيلوگرم قارچ

 

بايد در نظر داشت، كيفيت کمپوست تهيه شده از نظر فيزيكي و بيوشيميايی که بستگی به مواد اوليه مصرف شده و سيستم توليد کمپوست دارد، همچنين بذر مصرفي ( اسپان )از نظر گونه و اصلاحات ژنتيكي انجام شده بر روی آن نقش چشمگيری در تلورانس توليد داشته و به همراه مجموع عوامل محيطی و نحوه كنترل آن (رطوبت، دما، تهويه، بهداشت،   ...) افزايش يا كاهش توليد قارچ را در توليدی های قارچ دكمه اي رقم ميزند.

   

 

                                

برآورد هزينه های جاری توليد قارچ دکمه ای

هزينه های توليد قارچ دکمه ای رابطه مستقيم با سيستم توليد( کيسه ای،استيلاژ ....) مکانيزم توليد ( مکانيکی، نيمه مکانيکی،دستی يا بصورت تامين مواد اوليه ازطريق تعاونی يا ....)همچنين قيمت نهادينه های توليد( مواد اوليه،هزينه کارگری، سوخت وانرژی و ....)از يک سو و از سوی ديگر ميزان عملکرد محصول بر حسب مقدار بستر يا محيط کشت استفاده شده در طول يک دوره از توليد داشته که معمولا بين دو تا سه ماه در نظر گرفته ميشود. بنا براين محاسبات ذيل که کاملا عملی و تجربه شده در سال 1384 می باشند می توانند تغييراتی داشته باشند که متاُثر از نحوه مديريت در کارخانه ميباشد.اين محاسبات جهت سيستم رايج ايران يعنی سيستم توليد به روش سنتی يا دستی محاسبه شده است. ضمناً در اين برآورد هزينه سرمايه گذاری ثابت ( ساختمانها، تاسيسات و تجهيزات ) محاسبه نشده است .

 

الف) مواد اوليه:

 

شرح هزينه	واحد	مقدار	قيمت واحد، ريال	هزينه کل، ريال
کاه گندم	كيلو گرم	۶۰۰۰	۳۰۰	۱۸۰۰۰۰۰
کود مرغی	كيلو گرم	۳۵۰۰	۱۲۰	۴۲۰۰۰۰
کود اوره	كيلو گرم	۱۰۰	۵۰۰	۵۰۰۰۰
ملاس چغندر	ليتر	۱۰۰	۲۰۰	۲۰۰۰۰
سنگ گچ	كيلو گرم	۴۵۰	۱۰۰	۴۵۰۰۰
بذر قارچ	كيلو گرم	۱۵۰	۱۰۰۰۰	۱۵۰۰۰۰۰
خاک پوششی	متر مكعب	5/7	۲۰۰۰۰۰	۱۵۰۰۰۰۰
کيسه کشت	كيلو گرم	۳۰	۱۰۰۰۰	۳۰۰۰۰۰
سموم	ليتر	۴	۲۰۰۰۰	۸۰۰۰۰
متفرقه		۲ درصد		۱۱۴۳۰۰
جمع  كل				۵۸۲۹۳۰۰

 

ب) هزينه كارگري :

 

شامل ۴ مرحله قالب زنی توسط ۴ نفر (۱۶ روز كارگر) ۲ مرحله تخليه و پر كردن سالن پاستوريزه توسط ۴ نفر (۸ روز كارگر) ۳ مرحله آبياری توسط يك نفر ( ۳ روز كارگر) يك مرحله تخليه و نظافت سالن توسط ۴ نفر ( ۴روز كارگر) و ميانگين ۴ روز كارگر جهت نظارت كه مجموعاً ۳۵ روز كارگری با ارزش هر روز كارگری در سال 1384 تقريباً ۵۰۰۰۰ ريال با كليه مزايا معادل ۱۷۵۰۰۰۰ ريال (تا قبل از برداشت ) ميباشد.

جهت برداشت و بسته بندی، طی ۳ مرحله ( ۳ چين برداشت ) توسط ۵ نفر مجموعا 15 روز كارگر، با دستمزد فوق جمعاً مبلغ ۷۵۰۰۰۰ ريال خواهد شد.

 

ج)هزينه سوخت و انرژي:

 

از سوخت گازوئيل ،انرژی برق  و آب با تعرفه كشاورزي به طور ميانگين در فصول مختلف سال مبلغ ۵۸۲۹۳۰ جهت هر دوره توليد در نظر گرفته شده است.

 

جدول هزينه های جاری

 

شرح هزينه	مبلغ كل هزينه (  ريال )
الف) هزينه مواد اوليه	۵۸۲۹۳۰۰
ب)هزينه كارگر ی تا قبل از برداشت	۱۷۵۰۰۰۰
ج) سوخت و انرژي	۵۸۲۹۳۰
جمع	۸۱۶۲۲۳۰
س) استهلاك سرمايه براي 3 ماه (  16 %   )	۳۲۶۴۸۹
ص)هزينه كارگری برداشت	۷۵۰۰۰۰
جمع كل	۹۲۳۸۷۱۹

 

 

پيش بينی ميزان توليد

 

با استفاده از مواد اوليه فوق با وزن خشك تقريبی ۱۰۰۰۰ كيلو گرم و 65% تا 75% رطوبت ميتوان ۱۶۵۰۰ تا ۱۷۵۰۰ كيلو گرم كمپوست ( بستر يا محيط كشت قارچ دكمه اي) تهيه نموده كه عملكرد آن ( ميزان قارچ توليد شده ) بر اساس وزن بستر(كمپوست) به قرار ذيل می باشد.

 

مقدار تقريبی كمپوست	حداقل عملكرد  10درصد	عملكرد خوب   20درصد	عملكرد عالی 30درصد	شرايط ايران عملكرد17%
۱۶۵۰۰ كيلوگرم بستر	۱۶۵۰ كيلوگرم قارچ	۳۳۰۰كيلوگرم قارچ	۴۹۵۰ كيلوگرم قارچ	۲۸۰۵ كيلوگرم قارچ
۱۷۵۰۰ كيلوگرم بستر	۱۷۵۰ كيلوگرم قارچ	۳۵۰۰ كيلوگرم قارچ	۵۲۵۰ كيلوگرم قارچ	۲۹۷۵ كيلوگرم قارچ

 

بايد در نظر داشت، كيفيت کمپوست تهيه شده از نظر فيزيكي و بيوشيميايی که بستگی به مواد اوليه مصرف شده و سيستم توليد کمپوست دارد، همچنين بذر مصرفي ( اسپان )از نظر گونه و اصلاحات ژنتيكي انجام شده بر روی آن نقش چشمگيری در تلورانس توليد داشته و به همراه مجموع عوامل محيطی و نحوه كنترل آن (رطوبت، دما، تهويه، بهداشت،   ...) افزايش يا كاهش توليد قارچ را در توليدی های قارچ دكمه اي رقم ميزند.

   

 

                                

برآورد هزينه های جاری توليد قارچ دکمه ای

هزينه های توليد قارچ دکمه ای رابطه مستقيم با سيستم توليد( کيسه ای،استيلاژ ....) مکانيزم توليد ( مکانيکی، نيمه مکانيکی،دستی يا بصورت تامين مواد اوليه ازطريق تعاونی يا ....)همچنين قيمت نهادينه های توليد( مواد اوليه،هزينه کارگری، سوخت وانرژی و ....)از يک سو و از سوی ديگر ميزان عملکرد محصول بر حسب مقدار بستر يا محيط کشت استفاده شده در طول يک دوره از توليد داشته که معمولا بين دو تا سه ماه در نظر گرفته ميشود. بنا براين محاسبات ذيل که کاملا عملی و تجربه شده در سال 1384 می باشند می توانند تغييراتی داشته باشند که متاُثر از نحوه مديريت در کارخانه ميباشد.اين محاسبات جهت سيستم رايج ايران يعنی سيستم توليد به روش سنتی يا دستی محاسبه شده است. ضمناً در اين برآورد هزينه سرمايه گذاری ثابت ( ساختمانها، تاسيسات و تجهيزات ) محاسبه نشده است .

 

الف) مواد اوليه:

 

شرح هزينه	واحد	مقدار	قيمت واحد، ريال	هزينه کل، ريال
کاه گندم	كيلو گرم	۶۰۰۰	۳۰۰	۱۸۰۰۰۰۰
کود مرغی	كيلو گرم	۳۵۰۰	۱۲۰	۴۲۰۰۰۰
کود اوره	كيلو گرم	۱۰۰	۵۰۰	۵۰۰۰۰
ملاس چغندر	ليتر	۱۰۰	۲۰۰	۲۰۰۰۰
سنگ گچ	كيلو گرم	۴۵۰	۱۰۰	۴۵۰۰۰
بذر قارچ	كيلو گرم	۱۵۰	۱۰۰۰۰	۱۵۰۰۰۰۰
خاک پوششی	متر مكعب	5/7	۲۰۰۰۰۰	۱۵۰۰۰۰۰
کيسه کشت	كيلو گرم	۳۰	۱۰۰۰۰	۳۰۰۰۰۰
سموم	ليتر	۴	۲۰۰۰۰	۸۰۰۰۰
متفرقه		۲ درصد		۱۱۴۳۰۰
جمع  كل				۵۸۲۹۳۰۰

 

ب) هزينه كارگري :

 

شامل ۴ مرحله قالب زنی توسط ۴ نفر (۱۶ روز كارگر) ۲ مرحله تخليه و پر كردن سالن پاستوريزه توسط ۴ نفر (۸ روز كارگر) ۳ مرحله آبياری توسط يك نفر ( ۳ روز كارگر) يك مرحله تخليه و نظافت سالن توسط ۴ نفر ( ۴روز كارگر) و ميانگين ۴ روز كارگر جهت نظارت كه مجموعاً ۳۵ روز كارگری با ارزش هر روز كارگری در سال 1384 تقريباً ۵۰۰۰۰ ريال با كليه مزايا معادل ۱۷۵۰۰۰۰ ريال (تا قبل از برداشت ) ميباشد.

جهت برداشت و بسته بندی، طی ۳ مرحله ( ۳ چين برداشت ) توسط ۵ نفر مجموعا 15 روز كارگر، با دستمزد فوق جمعاً مبلغ ۷۵۰۰۰۰ ريال خواهد شد.

 

ج)هزينه سوخت و انرژي:

 

از سوخت گازوئيل ،انرژی برق  و آب با تعرفه كشاورزي به طور ميانگين در فصول مختلف سال مبلغ ۵۸۲۹۳۰ جهت هر دوره توليد در نظر گرفته شده است.

 

جدول هزينه های جاری

 

شرح هزينه	مبلغ كل هزينه (  ريال )
الف) هزينه مواد اوليه	۵۸۲۹۳۰۰
ب)هزينه كارگر ی تا قبل از برداشت	۱۷۵۰۰۰۰
ج) سوخت و انرژي	۵۸۲۹۳۰
جمع	۸۱۶۲۲۳۰
س) استهلاك سرمايه براي 3 ماه (  16 %   )	۳۲۶۴۸۹
ص)هزينه كارگری برداشت	۷۵۰۰۰۰
جمع كل	۹۲۳۸۷۱۹

 

 

پيش بينی ميزان توليد

 

با استفاده از مواد اوليه فوق با وزن خشك تقريبی ۱۰۰۰۰ كيلو گرم و 65% تا 75% رطوبت ميتوان ۱۶۵۰۰ تا ۱۷۵۰۰ كيلو گرم كمپوست ( بستر يا محيط كشت قارچ دكمه اي) تهيه نموده كه عملكرد آن ( ميزان قارچ توليد شده ) بر اساس وزن بستر(كمپوست) به قرار ذيل می باشد.

 

مقدار تقريبی كمپوست	حداقل عملكرد  10درصد	عملكرد خوب   20درصد	عملكرد عالی 30درصد	شرايط ايران عملكرد17%
۱۶۵۰۰ كيلوگرم بستر	۱۶۵۰ كيلوگرم قارچ	۳۳۰۰كيلوگرم قارچ	۴۹۵۰ كيلوگرم قارچ	۲۸۰۵ كيلوگرم قارچ
۱۷۵۰۰ كيلوگرم بستر	۱۷۵۰ كيلوگرم قارچ	۳۵۰۰ كيلوگرم قارچ	۵۲۵۰ كيلوگرم قارچ	۲۹۷۵ كيلوگرم قارچ

 

بايد در نظر داشت، كيفيت کمپوست تهيه شده از نظر فيزيكي و بيوشيميايی که بستگی به مواد اوليه مصرف شده و سيستم توليد کمپوست دارد، همچنين بذر مصرفي ( اسپان )از نظر گونه و اصلاحات ژنتيكي انجام شده بر روی آن نقش چشمگيری در تلورانس توليد داشته و به همراه مجموع عوامل محيطی و نحوه كنترل آن (رطوبت، دما، تهويه، بهداشت،   ...) افزايش يا كاهش توليد قارچ را در توليدی های قارچ دكمه اي رقم ميزند.منبع

   

 

                                

از آنجايي كه پرورش قارچها معمولاً در محيطي بسته انجام مي شود لذا قارچها ي صدفي رامي توان در هر منطقه جغرافيائي و با هر نوع آب و هوايي توليد كرد. قارچها ميتوانند اختلاف درجه حرارت 16 تا 30 درجه سانتيگراد را تحمل كنند .

 

ميزان توليد در مكاني به مساحت 80 متر مربع

در يك مكان سرپوشيده داراي سقف مناسب به مساحت 80 متر مربع بيش از يك تن قارچ توليد ميشود كه زمان لازم براي انجام اين كار در حدود 2 ماه بوده و اولين برداشت پس از يك ماه بدست مي آيد . اين جزوه براي توليد قارچ صدفي در سطح محدود ( زير 80 متر مربع ) نوشته شده بديهي است جهت توليد در سطح وسيعتر دانش فني بيشتري مورد نياز مي باشد كه در كلاسهاي تخصصي اين آموزشگاه بصورت تئوري و عملي ارائه خواهد شد .

 

فضاي مورد نياز

براي كشت قارچ صدفي ميتوان از يك اتاق ، زير زمين ، انباري و يا هر مكان خالي ديگر كه داراي سقف باشد استفاده نمود . اين مكان بايد توانائي نگهداري هواي معتدل را داشته باشد بطوريكه تا حد امكان از اختلاف شديد درجه حرارت محيط جلوگيري شود .

 

محيط كشت قارچ صدفي

محيط كشت قارچ صدفي از كاه گندم ، كاه جو ، كاه برنج ، تراشه چوب صنوبر و غيره تهيه ميشود . در اين كشت از خاك و كود( حيواني يا شيميايي) استفاده نميشود بنابراين هيچگونه آلودگي زيست محيطي ندارد .

نحوه كشت قارچ صدفي

كاه خرد شده يك شب در آب قرار داده شده تا مرطوب شود سپس مدت 2 تا 3 ساعت در آب جوش پاستوريزه ميشود. براي اين كار ميتوان از يك بشكه خالي استفاده كرد . زمان پاستوريزه كردن از وقتي محاسبه مي شود كه آب به نقطه جوش رسيده باشد . جهت اطمينان از شروع دماي پاستوريزه (حداقل70 درجه سانتيگراد) بهتر است از دماسنج الكلي استفاده شود . سپس كاه را آبكش كرده آنرا به حال خود رها ميكنند تا پس از چند ساعت خنك شود بطوريكه با لمس كردن كاه با پشت دست هيچگونه گرمايي احساس نشود.

بذر زني

پس از اينكه كاه كاملاً خنك شد با 3 تا 5 درصد بذر قارچ (اسپان) بذر زني ميشود به اين منظور براي هر 10 كيلو گرم كاه پاستوريزه شده مقدار 400 تا 500 گرم بذر قارچ اضافه و مخلوط ميشود . مخلوط حاصل درون كيسه هاي به قطر 45 تا 50 سانتيمتر با ارتفاع 80 تا 150 سانتيمتر ريخته مي شود و سطح آن كمي فشرده شده تا رطوبت كاه حفظ گردد . پس از بستن سر كيسه آنرا به محيطي كه از قبل بعنوان سالن كشت در نظر گرفته انتقال داده و از سقف آويزان ميشود . ميتوان كيسه هاي كشت شده را روي زمين هم قرارداد .

كنترل دما و نور

از اولين روز كشت تا مدت 25 الي 30 روز دما روي 24 درجه سانتيگراد نگهداري شده و محيط را تاريك ميكنند زيرا تابش نور مستقيم خورشيد براي قارچ صدفي مناسب نيست.

پس از اينكه سطح كاه پوشيده از تارهاي سفيد رنگ و ظريف قارچ صدفي شد سوراخهايي به فاصله 20 تا 25 سانتيمتر و به قطر يك سانتيمتر در اطراف كيسه كشت شده ايجاد و با آب پاشي مداوم كف سالن رطوبت محيط را افزايش مي دهند در اين زمان دما به 20 درجه سانتيگراد كاهش داده ميشود .نور يك لامپ معمولي در اين زمان ضروري بوده و باعث افزايش محصول ميشود . قارچها پس از يك هفته ديگر قابل برداشت مي باشند .                   

آبياري

زماني كه كيسه كشت پاره ميشود چنانچه رطوبت محيط پائين باشد سطح كاه خشك شده و بايستي با مقادير خيلي كم بصورت اسپري  آب پاشي شوند . آبياري ممكن است روزي 2يا 3 بار انجام شود بايد توجه داشت كه آبياري تا 48 ساعت قبل از برداشت قارچها متوقف شود پس از برداشت محصول ميتوان آبياري را ادامه داد .

ميزان توليد

ميزان توليد از هر كيسه طي  4  يا 5 چين يا بيشتر در حدود 2 تا 4 كيلوگرم قارچ تازه مي باشد .

 

 

 

 

هزينه هاي يك توليدي قارچ صدفي با حداقل مساحت

 هزينه هاي توليد قارچ ( نوع صدفي يا دكمه اي) با توجه به نحوه اجراي طرح و امكانات فيزيكي موجود همچنين شيوه توليد متغير بوده و معمولا در دو سطح 1- وسيع يا حرفه اي 2- محدود يا غير حرفه اي  به منظور كار جنبي يا خود اشتغالي  بررسي ميشود. معمولا افرادي كه سرمايه كمتري دارند و از نيروي كار شخصي استفاده مي كنند به توليد قارچ صدفي در سطح محدود مي پردازند. اين افراد از تاسيسات و ماشين آلات صنعتي استفاده نمي كنند بنابراين مهارتهاي فردي و ميزان كار شخصي يا نيروي انساني عامل تعيين كننده قيمت نهايي محصول ميباشد . هزينه هاي نوشته شده در سطح محدود و قابل اجرا مي باشند. بديهي است در صورت اجراي طرح در سطح وسيع بايستي از امكانات ديگري استفاده نمود كه نياز به دانش و سرمايه گذاري بيشتري خواهد داشت .اين اطلاعات در كلاسهاي تخصصي آموزشگاه قارچ طلايي ارائه ميشوند. ( رجوع به تاريخ تشكيل كلا سها )

 

نوع هزينه		شرح هزينه	مقدار	قيمت تمام شده      ريال
ثابت	ساختمان	انبار ۷۸ متري (ابعاد۱۵ در۲/۵ متر) آجري	يك دستگاه	۴۰/۰۰۰/۰۰۰
	تاسيسات	كولر آبي 6000	2 دستگاه	۳/۲۰۰/۰۰۰
		گرمكن گلخانه اي	يك دستگاه	۲/۰۰۰/۰۰۰
		ديگ پخت با مشعل	يك دستگاه	۲/۰۰۰/۰۰۰
جمع كل هزينه هاي ثابت				۴۷/۲۰۰/۰۰۰
جاري	مواد اوليه	بذر قارچ ( اسپان )	kg    150	۱/۸۰۰/۰۰۰
		كاه	Kg  1500	۴۵۰/۰۰۰
		كيسه به قطر 45 سانتيمتر	Kg     30	۳۳۰/۰۰۰
	انرژي	آب- برق – سوخت_ استهلاك	يك دوره	۹۲۰/۰۰۰
جمع كل هزينه هاي جاري/ يك دوره دو ماهه				۳/۵۰۰/۰۰۰
قيمت تقريبي تمام شده يك كيلو گرم قارچ صدفي				۳/۵۰۰

پرورش قارچ و کسب درآمد در منزل
--------------------------------------------------------------------------------
ü کاری جدید و در منزل بدون نیاز به سرمایه و وقت زیاد
ü بدون نیاز به مکان خاص , حتی در انباری و یا گوشه ای از حمام منزل
ü قابل پرورش حتی در داخل آپارتمان
ü ثمردهی هر بستر تا چندین ماه
ü تهیه خوراک لذیذ و سالم و مقوی جهت مصرف در منزل
ü آسانی کار و به فروش عمده رساندن محصول
ü قابل استفاده در بیش از 200 نوع غذا
ü خوداشتغالی در منزل
ü << اول تحویل بگیرید , بعداً پول بدهید >> 

هم خوراک قارچی صد درصد مطمئن , پروتئینی و مقوی برای منزل خودتان تهیه نمائید و هم در ادامه کار پس از کسب تجربه و تهیه جزوه دوم می توانید قارچ تولیدیتان را در بازار با قیمت مناسب به فروش برسانید .
صنعت تولید قارچ خوراکی در ایران نوپاست و تا به حال کمتر به آن پرداخته شده است و مستعد توسعه و گسترش می باشد و از طرفی مواد ویتامینی و پروتئین سرشار قارچ و طیف گسترده غذاهای امروزی که با قارچ تهیه می شوند باعث تشدید نیاز بازار به این کالای ارزشمند خوراکی شده است .
برخلاف قارچ دکمه ای که پرورش آن به بیش از 30 ملیون تومان سرمایه و مکان مخصوص نیاز دارد , پرورش قارچ صدفی به سرمایه زیاد و یا مکان خاصی نیاز ندارد و در طیف گسترده تری از غذاها قابل استفاده است و از نظر مواد غذائی نیز غنی تر می باشد .

از طرفی سادگی و کم بودن هزینه اولیه این کار بر جذابیت این شغل می افزاید.(بعد از حدود 20 روز قارچ محصول می دهد و تا چند ماه هر بستر رشد قارچ ثمر می دهد)

قارچ صدفی علاوه بر اینکه باعث خوشمزه و لذیذ شدن غذا می شود , به عنوان منبع غنی پروتئين ، كلسيم ، فسفر، ويتامين وانواع اسيدهاي آمينه ضروريي محسوب می شود و با دارا بودن ماده لواستاتين در خود در پایین آوردن کلسترول خون بسیار موثر است .
استفاده از انواع خوراک با قارچ صدفی به شما که علاقمند به سلامت خانواده و خوردن غذاهای لذیذ و متنوع هستید توصیه می شود .
برخی از غذاهائی که با قارچ درست می شوند به شرح زیر می باشند ( چند نمونه هم با طرز پخت آورده شده است) :
ساندویچ با قارچ , املت با قارچ , املت با گوشت وقارچ , نیمروقارچ , همبرگرقارچ , قارچ برگر , ماکارونی باقارچ , سوپ قارچ , باز هم سوپ قارچ , پیتزای قارچ , پیتزای گوشت باقارچ , باز هم پیتزای قارچ , اردورها که عبارتند از , نان پیچ قارچ , اردور با قارچ , باز هم اردور با قارچ , کتلت قارچ و ..... .

--------------------------------------------------------------------------------

خوراک مرغ با قارچ
مرغ 1 کيلو _ پياز3 عدد متوسط _ قارچ 250 گرم _ رب گوجه فرنگي يک قاشق غذا خوري _ سيب زميني 2 عدد متوسط _ نمک و فلفل به ميزان لازم
ابتدا پياز را خرد کرده و همراه با مرغ با حرارت کم و مقدار کمي آب به مدت نيم ساعت مي پزيم و سپس قارچ خرد شده را همراه با رب گوجه فرنگي و نمک و فلفل به مرغ اضافه مي کنيم و باز نيم ساعت ديگر به پخت ادامه ميدهيم و در پايان سيب زميني خلال شده را به آن اضافه ميکنيم و تقربا بيست دقيقه ديگر به پخت ادامه ميدهيم در پايان مي توانيم کمي اب ليمو يا آب غوره به آن اضافه کرده و سپس ميل کنيم
--------------------------------------------------------------------------------

قزل آلای سرخ شده با انواع قارچ
مواد لازم :
ماهی قزل آلای استخوان گرفته چهار عدد , گوشت خرد شده و سرخ شده یکصد گرم , قارچ تازه و ریز شده شش فنجان , پیاز خرد شده یک و نیم فنجان , کره سه قاشق غذا خوری , روغن نباتی سه قاشق غذاخوری , جعفری تازه خرد شده سه قاشق غذا خوری , آویشن خشک یک و نیم قاشق چایخوری , آب لیموی تازه دو قاشق غذا خوری
طرز تهیه:
3قاشق غذاخوری کره وروغن را در یک قابلمه نسبتا بزرگ با حرارت متوسط ذوب کنید . قارچ ها، پیاز،کرفس،جعفری وآویشن را به آن اضافه کنید وتا زمانی که قارچها قهوه ای شده وتمام آبشان تبخیر شود به پختن ادامه دهید و مرتبا به هم بزنید .
مخلوط را ازروی آتش بردارید آن را با گوشت سرخ شده و چاشنی هایی که دوست دارید به عنوان پر کننده و نمک وفلفل مخلوط کنید و بگذارید خنک شود قبلا فر را تا350 درجه فارنهایت گرم کنید .
شکم ماهی را باز کرده ، روی آن قطره قطره آب لیمو بریزید.نمک و فلفل بر آن بپاشید با یک قاشق از مخلوط به طور مساوی در داخل شکم ماهی بریزید و آن را ببندید ، سطح بیرونی ماهی را به کره آغشته کنید،تا زمان پخت کامل (تقریبا30 دقیقه) آن را در فرنگاه دارید. پس از این مدت ماهی را در ظرف قرار دهید وصرف کنید .
--------------------------------------------------------------------------------

املت قارچ
قارچ خرد شده یک فنجان _ تخم مرغ چهار عدد _ کره چهار قاشق سوپ خوری _ جعفری خرد شده دو قاشق غذا خوری _ نمک وفلفل به میزان دلخواه
قارچ ها را با جعفری کمی سرخ کنید .تخم مرغ هارا با چنگال به هم بزنید نمک وفلفل اضافه کنید. تخم مرغ هارا در ماهی تابه داغ بریزید به گونه ای که ته ظرف را بپوشاند وقتی ته آن سرخ شد قارچ هارا روی نصف آن بریزید و نصف دیگرش را برگردانید همین که خودش را گرفت در ظرف دیگری بگذاریدو داغ سر سفره ببرید.
--------------------------------------------------------------------------------

پيتزای قارچ
250 گرم قارچ _ پیاز یک عدد _ فلفل دلمه ای یک عدد _ کالباس رنده شده 150 گرم _ پنیر پیتزا 100 گرم نمک وفلفل به میزان دلخواه
قارچ را خرد کنید با پیاز چرخ شده تفت دهید .نمک وفلفل به آن اضافه کنید .فلفل دلمه ای را جدا رنده کرده خمیر پیتزا را در ظرف فر که قبلا چرب کرده اید گذاشته قارچ وپیاز را روی خمیر پهن کنید و فلفل دلمه ای و کالباس رنده شده را رو ی مواد بپاشید بعد پنیررا روی مواد رنده کنید وسینی را در آخرین پنجره بالای فر به مدت یک ربع قرار دهید تا روی آن طلائی شود
--------------------------------------------------------------------------------

سوپ قارچ
قارچ یک کیلو ، تخم مرغ 3 عدد ، خامه 100گرم،فلفل دلمه ای یک عدد، آرد 2 قاشق سوپخوری ، آب گوشت یا آب مرغ 5لیوان ، آب لیمو 2قاشق نمک و فلفل به میزان دلخواه،،،،،
قارچ وفلفل سبز را خرد میکنیم و در روغن تفت میدهیم . سپس روی حرارت آب گوشت ویا آب مرغ را روی آن ریخته آرد را کم کم به آن اضافه کرده و به هم میزنیم تا گلوله نشود .تخم مرغ ها را روی آن شکسته هم میزنیم . کمی نمک و آبلیمو را خوب میزنیم و داخل سوپ میریزیم به هم زده از روی حرارت بر میداربم. سوپ را داخل ظرفی ریخته و آنرا با خامه و مقداری جعفری خرد شده تزئین میکنیم .
--------------------------------------------------------------------------------

ماکارونی با قارچ
ماکارونی یک بسته ، گوجه فرنگی 125 گرم ، قارچ 250 گرم ، پیاز یک عدد ، رب گوجه فرنگی 2قاشق سوپخوری ، فلفل دلمه ای خرد شده یک پیمانه ، نمک و فلفل به میزان کافی ،،،،
قارچ را تمیز کرده و خرد کنید و در روغن سرخ کنید . پیاز و فلفل دلمه ای را هم سرخ کنید . رب گوجه به آن اضافه کرده به هم بزنید گوجه فرنگی را پوست کنده و ریز خرد کنید به مواد اضافه کنید نمک وفلفل را هم اضافه کرده و با حرارت کم بپزید .
در ظرف بزرگی آب ریخته دو قاشق نمک و یک قاشق روغن به آن اضافه کنیدو وقتی به جوش آمد ماکارونی را در آن ریخته به مدت 8 تا 10 دقیقه بجوشانید . سپس آبکش کرده و موادی را که قبلا آماده کرده اید به آن اضافه کنید و مخلوط نمایید و به مدت 30 دقیقه روی حرارت ملایم دم کنید . و سپس نوش جان بفرمائید .
--------------------------------------------------------------------------------

کتلت قارچ
قارچ 500 گرم __ 4عدد تخم مرغ __ مقداری آرد نان سفید __ نمک و فلفل وروغن به مقدار کافی
قارچهارا چرخ کنید ویا ریز ریز خرد کرده و تخم مرغها را به آن اضافه نموده مقداری آرد الک شده روی آن بپاشید و خوب به هم بزنید . سپس روغن را در ظرفی روی حرارت گرم نموده و مواد را با قاشق به صورت گرد در روغن داغ شده بریزید . درب ظرف را گذاشته و پس از مدتی که ته آن سرخ شد بر گردانید تا طرف دیگز آن سرخ شود . سپس نوش جان کنید .
--------------------------------------------------------------------------------

خوراک قارچ صدفی
قارچ ریز شده 250 گرم __ یک عدد لیمو __ روغن زیتون یک فنجان __ خردل پودر شده یک قاشق سوپخوری جعفری خرد شده نصف فنحان
قارچ و روغن زیتون و آبلیمو را در ظرفی در دار ریخته به مدت 10 دقیقه حرارت دهید پس از چند دقیقه در ظرف را برداشته تا خنک شود به مواد خردل اضافه کنید و روی آنرا با روغن زیتون و جعفری خرد شده تزئین کنید و سپس میل نمایید.
--------------------------------------------------------------------------------

نوعی دیگرخوراک قارچ
نیم کیلو قارچ صدفی ساطوری شده __ 2 دانه پیاز رنده شده __ آب گوشت یک فنجان __ تخم مرغ 4 عدد کمی زعفران __ جعفری خرد شده نصف فنجان __ نمک وفلفل و آبلیمو به مقدار لازم
قارچ ساطوری شده را با پیاز رنده شده سرخ کنید . آب یا آب گوشت ونمک وفلفل و آبلیمو را اضافه کرده و کمی بپزید .تخم مرغ را با زعفران بزنید و روی مواد اضافه کنید . پس از کمی پخت دیگر در ظرفی کشیده روی آنرا جعفری خرد شده بپاشید و میل کنید .
--------------------------------------------------------------------------------

قارچ سوخاری
قارچ به میزان دلخواه آب لیمو به قدر کافی آرد سوخاری زرده تخم مرغ
تخم مرغ زده شده را با آبلیمو مخلوط نمائید و خوب به هم بزنید . سپس قارچهارا در این مواد فرو برده و بیرون بیاورید . قارچ آغشته را در درون آرد سوخاری غلط بدهید . و سپس در یک ماهیتابه ودر روغن قرمز کرده وقتی طلائی شد میل کنید . میتوان بجای این روش قارچ های آغشته را در سیخ کشیده بر روی آتش بچرخانید تا طلائی شود .
--------------------------------------------------------------------------------

کباب قارچ
قارچ صدفی را در کره یا روغن بغلتانید. و سپس به آن نمک و فلفل زده به مدت 20 الی 30 دقیقه صبر کنید تا مزه بگیرد .بعد به سیخ کشیده ویا لای طوری سیمی قرار دهید بر روی آتش ذغال کباب کنید.(خواباندن در پیاز توصیه نمی شودزیرا باعث دنبه ای شدن قارچها میشود )
--------------------------------------------------------------------------------

کباب قارچ به نوعی دیگر
تخم مرغ یک عدد آرد سوخاری یک قاشق روغن یا کره به مقدار کافی
تخم مرغ را خوب به هم بزنید و آرد سوخاری را کم کم به آن اضافه کرده به هم بزنید. قارچهارا در مایع فوق غلتانده و بر روی سینی فر که قبلا با روغن یا کره چرب کرده اید بچینید . میتوانید بر روی آنها سبزیجات معطرهم بپاشید . سینی را در فر گذاشته به مدت ده دقیقه در حرارت 180 درجه کباب کنید .
--------------------------------------------------------------------------------

سس قارچ
مقداری قارچ را با چند دانه پياز خرد شده در مقداری آب گوشت بپزيد و له کنيد، سپس دو زرده تخم مرغ را بزنيد و داخل مايع نماييد و به مدت 10 دقيقه روی آتش بجوشانید بعد آنرا صاف کنيد و از آن استفاده نماييد. اين سس بيشتر برای غذاهايي که گوشت دارد استفاده می شود.
--------------------------------------------------------------------------------

سالاد قارچ صدفی
مواد لازم:
قارچ صدفی کوچک و ريز: 250 گرم , کاهو: يک عدد کوچک , هويج رنده شده: 2 عدد , روغن زيتون: 2 قاشق سوپخوری , آب ليمو ترش: 2 قاشق سوپخوری , نمک، فلفل و جعفری خرد شده: به ميزان لازم
کلية مواد را باهم مخلوط کنيد و در ظرف پيرکس بريزيد. برای تزئين سالاد از دو برش گوجه فرنگی و زيتون بدون هسته استفاده نمائيد.
--------------------------------------------------------------------------------

اردوربا قارچ
مواد لازم:
قارچ نیم کیلو _ پیاز رنده شده 3عدد _تخم مرغ 4عدد _ روغن ونمک وفلفل به مقدار لازم _ کمی زعفران و مقداری جعفری قارچهارا تمیز کرده ساطوری نمائید و سه عدد پیاز رنده شده را در روغن کمی تفت بدهید وسپس قارچهارا اضافه کرده ونیم سرخ کنید . مقداری آب و یا اگر موجود باشد مقداری آب گوشت به همراه نمک وفلفل به آن اضافه کنید و بگذارید بپزد . تخم مرغ ها را با مقداری زعفران بزنید و ظرف را از روی حرارت برداشته تخم مرغ هارا به آن اضافه کنیدو دوباره روی حرارت کم قرار دهید قدری که بسته شد مقداری جعفری خرد شده روی آن بپاشید و با چند دانه زیتون میل نمائید .
--------------------------------------------------------------------------------

پای قارچ
پای غذائی است سرخ شدنی و خشک .
قارچ 250 گرم برنج 2پیمانه پیاز یک عدد تخم مدغ آب پز 3 عدد خمیر نان 120 گرم تخم مرغ زده شده 1عدد نمک و فلفل و ادویه به مقدار کافی
برنج را آب کش کنید . قارچ خرد شده و پیاز را با هم سرخ کنید .نمک و ادویه وفلفل را اضافه کنید . در ظرف دیگری یک لایه برنج و یک لایه از مواد قارچ ویک لا یه تخم مرغ بچینید و دوباره یک لایه برنج و........ تابالای ظرف ادامه دهید سپس روی ظرف رابا خمیر نان بپوشانید و تخم مرغ زده شده را روی آن بمالید و در فر به مدت 15 دقیقه در درجه بالا قرار دهید تا طلائی شود . و سپس میل کنید .
--------------------------------------------------------------------------------

سوفله قارچ
مواد لازم :
60 گرم کره _ 40 گرم آرد _ یک پیمانه شیر _ 4 عدد تخم مرغ _ 125 گرم پنیر پیتزا رنده شده _ 250 گرم قارچ خرد شده _ 30 گرم کره جهت چرب کردن ظرف ( ظرف باید نسوز باشد ) نمک و فلفل به میزان لازم .
کره و شیر و آرد ونمک و فلفل را با هم مخلوط کرده بر روی حرارت ملایم قرار دهید تا غلیظ شود. زرده های تخم مرغ را یکی یکی به مایع اضافه کنید سپس مقدار زیادی ازپنیرررنده شده را به آن بیافزائید . قارچها را جداگانه تفت دهید . سفیده های تخم مرغهارا به هم زده تا پف کند و به مایع قبلی اضافه کنید . داخل ظرف سوفله را با کره چرب کنید و یک لایه از مخلوط را بریزید و سپس یک لایه از قارچ وباز یک لایه از مخلوط ویک لایه از قارچ تا ظرف پر شود .بقیه پنیر هارا روی آن بپاشید و به مدت20 تا 30 دقیقه در فر با حرارت متوسط قرار دهید تا بپزد .
سوفله غذائی است خوشمزه با ظاهری دلچسب
نوش جانتان باد
--------------------------------------------------------------------------------

قارچ شور
برای تهیه قارچ شوربه یک کیلو قارچ گوشتی که همان قارچ صدفی است و پنج قاشق غذا خوری نمک ونصف پیمانه سرکه و یک ونیم لیتر آب و سبزیجات معطربه همراه سیر _ فلفل به میزان دلخواه نیاز است .
ابتدا نمک و سرکه را در آب حل کرده بجوش می آوریم( برای پاستوریزه شدن ) درب قابلمه را گذاشته و صبر میکنیم تا سرد شود .سپس قارچهارا که با آب جوشیده سرد شده تمیزکرده ایم در ظرف شیشه ای چیده بر روی آن سبزیجات و سیر و فلفل را که قبلا شسته ایم قرار میدهیم (بخصوص سبزیجات را حتما خوب تمیز کنید)سپس آب و نمک سرد شده را بر روی آن اضافه میکنیم تا روی آن را بپوشاند . درب ظرف را محکم بسته در جای خنک به مدت حدود بیست روز نگهداری میکنیم . سپس مصرف شود.
رعایت پاستوریزه کردن همه اجزا بخصوص ظرف شیشه ای و حتی درب آن موجب سالم ماندن شورها میشود . همیشه خراب شدن شورها مثل کفک زدن ویا له شدگی آنها وغیره به خاطر رعایت نکردن بهداشت است . از ورود قارچهای هوازی و میکروبها به داخل شورها باید جلوگیری نمود. موفق باشید.
منبع

فصل کاشت:
بهترين موقع براي پرورش قارچ در خانه بين ماههاي مهر تا آذر است ولي چنانچه امکانات تهويه هوا و متعادل نمودن درجه حرارت محيط محل پرورش وجود داشته باشد مي توان قارچ را در ماههاي ديگر سال تعميم داد.
بطور کلي طرز پرورش قارچ مخصوص به خود آنست و مي توان آنرا در محيط تاريک پرورش داد و بجز نور مستقيم آفتاب، هر مقدار نور را تحمل مي کند. در هر صورت در محل پرورش قارچ علاوه بر آنکه، بايستي تهويه هوا به خوبي انجام گيرد، درجه هواي محيط پرورش نيز بايد بين 15 - 10 درجه نگهداري شود. علاوه بر اين محل پرورش بايستي کاملا تميز، قابل شستشو و فاقد درز يا محلي براي پرورش باکتريها، حشرات و قارچهاي مضر باشد.

اطاق پرورش قارچ:
عرض اطاق پرورش بايستي بحدي باشد که بتوان از راهروهايي که براي آن تعبيه مي گردد، براحتي عبور نمود( حدود 70 سانتي متر) عرض طبقات پرورش قارچ را نيز حداکثر 180 سانتي متر در نظر مي گيرند تا بتوان از دو طرف به وسط بستر قارچ دسترسي پيدا نمود و چنانچه طبقات پرورش قارچ در کنار ديوار باشد عرض آنرا حداکثر 90 سانتي متر قرار مي دهند. همچنين مي توان قارچ را در جعبه هاي چوبي در اندازه 60 در 90 سانتي متر و عمق 20 تا 25 سانتي متر پرورش داد. به منظور صرفه جويي در هزينه اوليه مي توان، هر طبقه را با تخته هاي سه سانتي متري به عرض 90 تا 180 سانتي متر پوشانده و کود را مستقيما کف هر طبقه ريخته و قارچ را در آن کاشت و به اين طرتيب احتياجي به جعبه هاي چوبي نخواهد بود. طبقه بندي ها معمولا در طول اطاق پرورش انجام مي گردد. روي سطح زمين نبايستي طبقه اي مستقر نمود، حداقل فاصله بين طبقه اول تا کف زمين 15 سانتي متر و فاصله هر طبقه از هم 60 سانتي متر مي باشد.
بطور معمول براي پرورش قارچ در خانه فقط سه طبقه در نظر مي گيرند و چنانچه اطاق به حد کافي وسيع باشد يک رديف در طول اطاق در مجاور ديوار و يک طبقه (دو طرفه) در وسط و يک طبقه در طرف ديگر اطاق قرار مي دهند بطوريکه دو راهرو به عرض 70 سانتي متر در دو طرف طبقه وسط، 180 سانتي متر باشد.
در يک اطاق بزرگ به طول 9 و عرض 5/6 متر مي توان مساحتي در حدود يکصد متر مربع براي پرورش قارچ آماده نمود که از اين سالن در هر فصل برداشت مي توان استفاده نمود. و به 8 تا 850 کيلو قارچ دست يافت و چنانچه کاشت قارچ در جعبه هاي چوبي انجام گيرد توليد محصول از اين ميزان تا حدي بيشتر خواهد شد و در سالني به ابعاد 5/9 و عرض 5/6 متر تعداد 180 جعبه جايگزين مي گردد که محصول آن در يک فصل برداشت به حدود يک تن مي رسد.
چنانچه محل پرورش قارچ محدود و کوچک باشد ميزان احتياج به کود و محليکه بايد آنرا تخمير نمود، متناسب مي باشد. لذا ترجيح داده مي شود يک محوطه بتوني به ابعاد 5/1 متر ساخته و در مجاور آن محلي براي خروج آب مازاد کود در نظر بگيرند که فاضل آب را بتوان داخل سطل يا يک مخزن بتوني کوچک به ابعاد 40 سانتي متر وارد نمود. کف مخزن اصلي را به ضخامت 15 سانتي متر کاه ريخته و روي سطح کاه يک جعبه اي به ابعاد يک متر از جنس تور سيمي ضخيم که شبکه سوراخهاي آن 5/0 سانتي متر  باشد بطوري قرار مي دهند که از هر طرف با ديواره مخزن بتوني 25 سانتي متر فاصله داشته باشد و اطراف اين توري را از کاه پر نموده و داخل توري را از پهن اسبي مخلوط با کاه پر نموده و پهن را خوب متراکم نموده  و سطح کود را نيز بطور کنبد مانند توده نموده تا آب باران به داخل توده کود نفوذ ننمايد.
پس از 3 تا 4 روز به علت فعاليت باکتريهاي تخمير، درجه حرارت محيط توده به 70 درجه مي رسد و مقداري از حجم توده کم مي شود و در اين موقع تمام توده کودي را که در مخزن قرار دارد براي هوادهي به محوطه مجاور توده برمي گردانند و در موقع برگرداندن کود بايستي سعي کرد حتي الامکان به تمام ذرات کود، هوا برسد تا اکسيژن مورد نياز باکتريهاي مخمر تامين گردد و پس از چند ساعت اين توده را مجددا به داخل مخزن بذري ريخته و سطح آنرا با کاه بحد کافي انباشته تا سطح کود گنبدي شکل بشود. چنانچه در مخزن کوچک مجاور محل تخمير فاضل آب جمع شده بوسيله سطل آنرا روي سطح کود مي پاشند تا رطوبت توده تامين گردد مدت عمليات بين 15 - 10 روز به طول مي انجامد و در اين مدت 3 - 4 مرتبه بايستي کود برگردان بشود. و در خاتمه دوره سوم يا چهارم کود به رنگ قهوه اي تيره در آمده و ذرات آن ترد و شکننده شده و بوي مطبوعي از آن به مشام مي رسد و چنانچه اين شرايط در کود مشاهده نشود دليل بر آن است که عمليات تخمير به خوبي انجام نگرفته و در نحوه کار اشکالي وجود داشته است.

نحوه اسکلت بندي:
اسکلت بندي طبقات از نبشي 10 -12 که با ضد زنگ رنگ شده باشد و يا از الوار چهار چوب 10 سانتي متري ساخته مي شود و بين ستونها چهار چوبي 5 سانتي متري پيش بيني مي گردد. فاصله ستونهاي عمودي از يکديگر 5/1 متر و اين فاصله در دو طرف بستر، بايستي حفظ گردد.
تهيه بستر براي پرورش قارچ:
بهترين ماده براي پرورش قارچ، پهن اسبي و کاه مي باشد. براي تهيه کود جهت پرورش قارچ مقداري پهن اسبي و کاه را مخلوط نموده و در ابعاد مناسبي در حدود 3 متري آنرا انبار نموده و آنها را روي هم بخوبي بکوبيد.(لگد کنيد) تا متراکم شود بطوريکه از نفوذ باران به داخل آن جلوگيري گردد. پس از مدتي کوتاه عمليات تخمير داخل توده کود شروع مي شود و درجه حرارت محيط کود بالا مي رود. همچنين مي توان قبل از توده کردن کود مقداري آهک در حدود يک پنجم حجم پهن به آن اضافه و کاملا مخلوط کنيد. سپس آنرا توده نمود اين عمل باعث مي گردد که عمل تخمير به تعويق بيافتد و در عين حال آمونياک توليد شده را جذب و علاوه بر آن مقداري از رطوبت اضافي کود را جذب نمايد. بعد از سه روز مجددا اين توده را برگ و هوا داده و آنرا مانند دفعه اول، انباشته و روي آنرا بکوبيد. سطح آنرا شيب دهيد تا آب باران به داخل آن نفوذ نکند و اين عمل به فاصله 4 - 2 روز، چهار تا شش مرتبه بايد تکرار گردد. لازم به يادآوريست که چنانچه در مرحله اول به کود، آهک داده شده فاصله برگردان کود چهار روزه و در صورتيکه آهک داده نشده باشد فاصله برگردان کود دو روز مي باشد.
بايد توجه داشت که بايستي دقت و مراقبت در نگهداري ميزان رطوبت و حرارت داخل توده به عمل آيد. زيرا هر اندازه مقدار رطوبت پهن زياد باشد، محيط داخل کود، اسيدي شده و کود غير قابل استفاده مي گردد. بخصوص در موقع برگردان کردن کود، چنانچه مشاهده شود که کود بسيار خشک است، بايستي مقدار کمي غبار آب روي آن پاشيد، از علائم مشخصه ميزان رطوبت کود، آزمايش آنست، چنانچه مقداري کود را در دست بفشاريد، نبايستي قطرات آب، از لاي انگشتان(در هنگام فشار دادن) بچکد و فقط کافي است در اثر فشار به کود، کف دست، تر بشود. پس از آماده شدن بايستي اطاق پرورش را مجهز نمود.

طرز کاشت قارچ در اطاق پرورش:
پس از آماده شدن کود آنرا به داخل سالن انتقال داده و روي سطح هر رديف به ضخامت 15 سانتي متر کود را گسترده و سطح آنرا کاملا مسطح مي نمايند و اين عمل را بايستي خيلي به سرعت و بدون آنکه کود حرارت خود را از دست بدهد انجام داد. پس از تکميل و انجام کار کليه درها و منافذ را بسته و مدت چهار روز کود را بحالت خود واگذار کنيد تا درجه حرارت کود و محيط اطاق بالا برود و حدود 54 تا 60 درجه برسد و اين حرارت به مدت 30 -48 ساعت ثابت باقي بماند، بعد از آن درجه حرارت کود پائين آمده و به 54 درجه مي رسد. اين عمل را عرق کردن محيط کشت مي نامند در حقيقت در اين حرارت قسمت اعظم از محيط در اثر حرارت زياد ضد عفوني شده و لارو حشرات و غيره از بين مي روند.
از اين تاريخ به بعد تا مدت 5 روز درجه حرارت محيط بستر 10 - 12 درجه پائين مي آيد تا آنکه درجه حرارت به 23 الي 24 درجه مي رسد. اين درجه حرارت براي کاشت قارچ مناسب خواهد بود.

اسپر آماده کاشت:
اسپر قارچ را نمي توان مستقيما کاشت زيرا امکان دارد همراه با اسپر قارچ تعداد زيادي قارچهاي سمي و غير مفيد وجود داشته باشد. بنابراين بايستي از اسپر آماده کاشت بنام اسپون که در محيط کاملا استريل، محفوظ و سلکته شده رشد کرده و به حالت خواب در آورده اند استفاده نمود.
طرز عمل و تهيه آن بدين ترتيب است که اسپر قارچ خالص شده را در محيط کاملا استريل آزمايشگاه قبلا پرورش داده، بطوريکه ميسليوم قارچ رشد خود را شروع نمايد. سپس آنرا در حالت عقيم برده و مانع رشد بيشتر آن مي شوند و در محيط کاملا استريل و محفوظ بنام اسپون قارچ به فروش مي رسانند.

طرز کاشت اسپون:
يک قطعه اسپون را که در محيط بسته و کاملا استريل محفوظ است باز کرده و به دوازده قطعه کوچک تقسيم نموده و قبلا سطح خاک بستر را به فاصله 25 سانتي متر، قطعه چوبهاي در خاک بستر فرو برده و علامت گذاري کنيد. در محل هر سوراخ قسمتي از خاک را تا عمق 5 سانتي متر با وسيله اي خارج کرده و با دست چپ يک قطعه اسپون بجاي آن گذاشته و روي آنرا بپوشانيد بطوريکه عمق کاشت 3-5 سانتي متر از سطح خاک باشد و به همين ترتيب پيش برويد تا کليه بستر کاشت شود.
 
 پوشاندن سطح بستر:
 ده تا چهارده روز بعد از تاريخ کاشت اسپون، بايستي سطح کشت را به وسيله يک لايه دو سانتي متري خاک استريل شده پوک و منفذدار پوشانده و کاملا آنرا مسطح و يکنواخت نمود. در اين موقع درجه حرارت بستر بايستي 5/15 درجه باشد. بايد توجه داشت که در موقع روکش کردن بستر، اسپون ها بايد رشد خود را شروع کرده باشند و ميسليوم قارچ در اطراف محلي که اسپون کاشته شده رشد نموده و گسترش پيدا نموده باشند. در اين موقع بوي مطبوع قارچ در محوطه و در محل بستر به مشام مي رسد و در اين موقع بايد کاملا دقت شود تا به هيچ وجه، بستر کشت تکان نخورد و جابجا نشود و مخصوصا اگر تخته کف و طبقات شکم داده و يا قدرت نگهداري بستر خاک را نداشته باشد ميسليوم قارچ ها پاره شده و تمام محصول از بين مي رود.
 پس از پوشش نمودن سطح بستر، ميسليوم رشد سريع خود را شروع کرد و براي تسريع در رشد ميسليوم، درجه حرارت محيط بايستي بين 5/16 - 14 درجه باشد. در صورتيکه درجه حرارت محيط کشت خيلي بالا باشد، بکار بردن آهک در مخلوط خاک پوشش بستر صلاح نمي باشد.
 
 شرايط براي پرورش و رشد قارچ:
 
 تهويه:
 تهويه در محيط اتاق کشت بايد بطور يکنواخت انجام شود و نبايستي روي سطح کشت را بيش از حد نياز هوا داد و تهويه در کليه نقاط اطاق بطور يکنواخت باشد.
 درجه حرارت:
 چنانچه درجه حرارت بستر کشت به کمتر از 14 درجه برسد و درجه حرارت محيط اطاق به حدود 5/7 درجه برسد بايستي اطراف بستر را با پارچه ضخيم پوشاند تا مانع تبادل حرارت به محيط شود. براي سرعت رشد قارچ مي توان درجه حرارت محيط را به 5/14 درجه رساند و ميزان تهويه را بالا برد ولي بايد دقت شود که جهت حرکت هوا به طرف سطح قارچ نباشد.
 رطوبت هوا و آبياري:
 در موقع تشکيل قارچ، محيط اطاق احتياج به رطوبت دارد. بطور متوسط بهترين درجه رطوبت براي کشت بين 70 - 80 درصد مي باشد. چنانچه درجه رطوبت هوا از اين مقدار کمتر شود سطح کلاهک ها ترک برداشته يا سطح کلاهک قارچ لک دار مي شود علاوه بر اين سطح بستر خشک شده و احتياج به آبياري بيشتري دارد. براي تقليل ميزان رطوبت هوا لازم است در نقاط مختلف اطاق، رطوبت سنج هاي کار گذاشته شود و بطور مرتب مورد بازديد قرار گيرد. در صورتي به علت خشک شدن خاک سطح بستر، احتياج به آبياري است. بايستي به وسيله غبار پاش روي سطح خاک آنهم بحدي که آب در سطح بستر جريان پيدا نکند و يا در يک جا جمع نشود آبپاشي کنيد. آبياري را با آب خالص و با درجه حرارت 32 درجه و بسيار با احتياط انجام دهيد.
 درجه حرارت محيط:
 چند هفته پس از روکش کردن سطح بستر، ميسيليوم هاي قارچ تمام سطح بستر را پر نموده و بطور متوسط 7-8 هفته پس از کاشت اسپون، قارچ هاي کوچک سر سنجاقي در تمام سطح کشت ظاهر مي شوند. در اين موقع درجه حرارت بستر بايستي بين 10 -14 درجه باشد ولي هر اندازه قارچها رشد بيشتري پيدا نمايند مي توان درجه حرارت را از 14 به 5/16 رساند و ميزان تهويه را نيز بالا برد ولي بايد دقت کرد که جهت حرکت هوا، به طرف سطح قارچ نباشد.
 تقويت خاک بستر:
پس از آنکه قارچها بزرگ شده و نزديک به برداشت شوند مي توان روي سطح بستر کود مايع پاشيد ولي بايد دقت نمود که روي کلاهک قارچ پاشيده نشود اين عمل در بالا بردن ميزان محصول بسيار موثر است.
 
 برداشت محصول:
 به محض آنکه رشد قارچ بحد کافي رسيد و تاج آن شکل کامل خود را پيدا نمود بايستي قارچهاي رسيده را جمع آوري نمود و بطور مرتب در طول بستر کشت، بررسي کرد و قارچهاي رسيده را جمع آوري کرد. قارچهايي که ترک برداشته و چتر آن باز شده باشد ارزش بازاريابي ندارند. علاوه بر اين وزن آن کم مي شود و همچنين قارچهايي که زودتر از موقع چيده شوند وزن آنها سبک بوده و از قارچهاي درجه دو محسوب شده و ارزش غذايي کمتري دارد.
 در موقع جمع آوري نبايد از سبدهاي بزرگ براي اين منظور استفاده نمود. زيرا فشار قارچهاي روي سبد موجب مي گردد که قارچهاي زيرين خراش برداشته و سياه شوند براي جمع آوري قارچ، کافي است کلاهک را در دست گرفته و يک پيچ به آن داده تا پايه آن از زمين جدا شود و بلافاصله ساقه کثيف و آلوده را با چاقوي تيز قطع کرد. و قارچ تميز را داخل سبد گذاشته و حتي المقدور جمع آوري با دستکش انجام گيرد. بهره برداري هر 15 روز يکبار انجام مي گيرد و اين برنامه مدت دو تا سه ماه به طول مي انجامد.
 بسته بندي:
 قارچهاي چيده شده را به اطاق سرد و خنک انتقال داده و در اسرع وقت نسبت به درجه بندي آن اقدام نموده و قارچهاي لک دار و ناقص و کج و ناجور را جدا کرده و براي مصارف تهيه پودر در قارچ و کچ آپ فرستاده و قارچ هاي سالم را در بسته هاي درجه يک و درجه دو به بازار عرضه کنيد.
 
پرورش قارچ، مهندس حسن حسني زاده
منبع